sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eldad Kisch

Vanaf het moment dat Eldad Kisch (1937) na een jarenlange carrière als arts in Israël van zijn welverdiende pensioen geniet, sloeg hij een andere weg in. Hij schreef zich in als eerstejaars student aan de Universiteit van Tel Aviv en ging vergelijkende taalkunde studeren. De studie was niet wat hij er van verwachtte, hij vond het ronduit een vervelend vak! Na een jaar haakte hij af en studeerde op eigen houtje verder in de immense bibliotheek van de universiteit. Zijn op- en aanmerkingen legt hij vast in, wat hij noemt, zijn taalkundige columns. Daarnaast is Eldad Kisch nog steeds actief als arts in de vredesbeweging. Ook over zijn ervaringen op dit gebied schrijft hij columns. Van deze columns verscheen in 2012 bij uitgeverij Boekscout zijn boek ‘Uit het Dagboek van een Vredestichtertje’.
Juni 2016 is Eldad van start gegaan met een discussieforum voor (ex-)Nederlanders in Israël.

vrijdag 20 oktober 2017

Ik ben zelden onder de indruk van wat ik in de krant, Ha'aretz, lees. Meestal doffe ellende. Maar in dit geval gaat het over een bijzondere vrouw, Maha Daka, die in de stad Taibe woont, in het Arabische deel van Israël. Zij is de directeur van het Arbeidsbureau aldaar en helpt Arabische vrouwen werk te vinden.

Jarenlang werd er daar simpelweg 'gestempeld' voor een uitkering, en dan weer terug naar huis tot de volgende keer. Sleur. Niemand bracht verandering in de zaak, met aanmoediging om werk te vinden. Het zal ook niemand verbazen dat de directeur daar tot voor kort een man was. Tot mevrouw Maha Daka de leiding overnam. Van de jonge vrouwen die daar wekelijks kwamen, moest de sleur doorbroken worden. Beide echtelieden trekken trouw hun uitkering, en komen zo nauwelijks rond. Vooral de jongere vrouwen hadden de wil om tewerkgesteld te worden, met het vooruitzicht na een zekere periode van verdienen een vak te leren. Dat kon worden gestimuleerd, zo bleek. Daarbij moest ook de tegenzin van de echtgenoten worden overwonnen, niet alleen om hun vrouwen vooruit te zien gaan, maar om ook zelf weer in het arbeidsproces te worden opgenomen.

Er zijn meer voordelen verbonden aan werkzaamheid in de gemeenschap. Het goede voorbeeld doet goed volgen. Een traditie van geaccepteerde werkeloosheid wordt doorbroken – kinderen zien het als natuurlijk dat ook zij hogerop kunnen komen door werk en studie. Veel van de agressie binnenshuis is te wijten aan het nietsdoen, 24 uur per dag thuis. De verbetering in de huiselijke verhoudingen is opvallend wanneer beide echtelieden nuttig bezig zijn, een inkomen inbrengen en elkaar niet de hele dag in de weg zitten. Er is hier een kentering duidelijk in de sociale verhoudingen onder de Arabische Israëli's. Er is de wil om meer te bereiken in het leven; in navolging van de Joodse Israëli's wordt er ook op latere leeftijd getrouwd.

Het beste werkt de positieve benaderingswijze van Maha Daka met de jongere leeftijdsgroep van twintig tot dertig jaar, meestal nog ongetrouwd. Van 240 trouwe steuntrekkers bleven er maar véértien over nadat mevrouw Daka was aangetreden. Dit alles dankzij een persoonlijke aanpak van de problematiek.

Hoe ouder deze ongeschoolde vrouwen zijn, des te moeilijker wordt het om een passende werkkring te vinden. Een van de problemen is dat deze oudere huisvrouwen en moeders nooit behoorlijk Ivriet hebben leren spreken en dat is bijna onontbeerlijk in het lokale arbeidsproces. Daarom heeft mevrouw Daka cursussen opgezet om Ivriet te leren. Het is ook niet bevorderlijk voor het vinden van werk wanneer deze vrouwen zwaar gesluierd door het leven gaan. Aan dat aspect dient op discrete wijze aandacht te worden besteed. Er zijn groepen opgezet voor de empowerment van de vrouwen. De staat geeft studiebeurzen voor dit soort omstandigheden, met passende cursussen, zo nodig in de avonduren.

Mijn bewondering voor het werk van deze vrouw is groot; niet om wat ze doet voor het budget voor werkelozen en zo geld te sparen voor de staatskas, maar om wat ze heeft bereikt voor deze Arabische vrouwen! Een aanmoediging of prijs voor dit initiatief zou niet misstaan. Zou er in Nederland niet een organisatie zijn die hier iets mee kan?

Mevrouw Daka zelf heeft zich opgewerkt uit moeilijke omstandigheden. Zij kwam uit een gezin met elf kinderen, met twee werkeloze ouders die van de steun leefden. Zij werkte geheel zelfstandig om genoeg te kunnen verdienen om zich door studie op te werken uit deze uitzichtloze situatie. Dat maakt haar tot een voorbeeld voor de vrouwen die met haar in contact komen.

Delen |

zondag 15 oktober 2017

Kort geleden leende ik een boek uit de Universiteitsbibliotheek over vloeken in het Engels. Wat betreft de behandelde specifieke uitdrukkingen heb ik niet zo veel bijgeleerd. Maar als sociaal fenomeen is het zeer interessant – wie vloeken (mannen, vrouwen), sociale status, wanneer, waarom, en welke indruk maakt dat op de omgeving? Die algemene en statistische bevindingen zullen er in het Nederlandse taalgebied niet veel anders uitzien.

Dan zijn er de bewegingen tegen het vloeken. Nederland kent de Bond tegen Vloeken, die dit jaar zijn honderdjarig bestaan viert. Herinnert u zich nog de bordjes in de tram: "Spreek vrijmoedig over God, maar misbruik nooit Zijn Naam", ondertekend met De Bond tegen Vloeken.

Vloeken is niet gezond, werd ons nog in 2004 voorgehouden. Een onderzoek bij het Russische Ananova News door de wetenschapper Gennady Cheurin wees uit dat mannen die veel vloeken, impotent kunnen worden, en vrouwen ontwikkelen mannelijke karakteristieken zoals haar in het gezicht en extra spieren.

Maar het kan nog doller: u weet natuurlijk dat water een inherent geheugen heeft, ten goede en ten kwade. Nadat er enkele uren vloeken werden losgelaten op een glas water, werd dit water uitgegoten over kiemgraan. Slechts 48 procent van de zaadjes met het ‘vuile’ kiemde daadwerkelijk, tegenover 93 procent van de zaadjes die ter controle met schoon water waren bevloeid. Serieus! Kun je zelf thuis controleren.

Een wijd verbreide misvatting is dat mannen meer vloeken dan vrouwen. Modern onderzoek weerlegt dit vooroordeel volkomen. Zeker is dat er tussen de seksen verschillende voorkeuren van woordkeus bestaan. Mannen gebruiken 'sterkere' vloeken dan vrouwen.

Even een kleine zijsprong: modern taalkundig onderzoek, zoals hier bij vloeken, maakt gebruik van corpora, grote reeksen van geschreven werken van allerlei aard (krantenartikelen, brieven, romans) en bandopnames van werkelijke gesprekken; de woorden waarvoor specifieke belangstelling bestaat, worden daar uitgelicht met elektronische middelen. Hun frequentie van gebruik wordt zo bepaald.

Bij vloeken worden er zo mogelijk aantekeningen gemaakt over context, van de sekse van de spreker, zijn/haar leeftijd en sociale status. De laatste jaren wordt er ook genoteerd wie de aangesprokene is, want dat maakt een groot verschil voor de passende keuze van de gekozen Grove Woorden (GW) in een gesprek. Sekse is al genoemd, maar ook huidskleur, intellect, en sociale status van de aangesprokene hebben invloed op het areaal van gekozen woorden.

Het corpus van het gesproken woord is hier van belang, want de corpora van geschreven taal maken voor publicatie vaak een proces van censuur door, waarbij de sappige vloeken niet zelden het loodje leggen.
Het lijkt ook dat mannen zich inhouden bij het gebruik van GW, vergelijkenderwijs, als er dames in het gehoor zijn.

Vloeken neemt een belangrijke vlucht vanaf dat we leren spreken, bereikt een piek rond de 25 jaar en neemt dan duidelijk en snel af naarmate we ouder – en wijzer? – worden. Let wel, de studie van vloeken en GW gaat over duidelijk herkenbare woorden – eufemismen of vervangwoorden zoals gossie, jeminee, tenzij specifiek genoemd als studieobject, doen niet mee!

Het zal niemand verbazen dat het gebruik van vloeken stijgt met het dalen van de sociale klasse, dat wil zeggen dat er aanzienlijk meer wordt gevloekt in het laagste stratum.

Er wordt al eeuwen aan gewerkt om het vloeken te beperken. Ik noemde de Nederlandse Bond tegen Vloeken, maar in Engeland begon dat al veel eerder met koningen en regeringen die het vloeken verboden en bestraften met boetes. Deze vorm van censuur was in de eerste plaats gericht op het verbieden van politieke afwijkende meningen over koning en regering, en verder van alles wat tegen de godsdienst van het land indruiste, dus ketterij. Grove taal, zeker gesproken taal, was veel moeilijker aan te pakken. Een bijzondere plaats nam het gesproken woord van het theater in, waar de censor bij tijd en wijle ook het mes in zette vanwege grove taal, blasfemie en politieke satire.

In het Victoriaanse Engeland werd minder dan ooit gevloekt, omdat dat gewoon niet 'beschaafd' was. De latere BBC kende een krachtige zelfcensuur en pas in en na de Tweede Wereldoorlog kwam er in de ether weer wat leven in de brouwerij, vooral na negen uur ’s avonds, wanneer de kinderen naar bed waren. Met de komst van de televisie was het hek helemaal van de dam. Zo kun je weer rustig damn, shit en fuck horen.

Delen |

zondag 24 september 2017

Vertalen is een kunst op zichzelf. Het zal best opvallen dat Google Translate bijvoorbeeld van het Engels naar het Nederlands misschien niet erg literair is, maar nog best te begrijpen valt, omdat de talen verwant zijn. Daarentegen wordt er van het Hebreeuws naar het Nederlands, of vice versa, een rommeltje van gemaakt, een soort woordenbrij, omdat de grammaticale opbouw van de twee talen zo ver uit elkaar ligt.

Andere problemen rijzen als de brontaal en de doeltaal cultureel verschillen; dan moet de vertaler zorgen dat zijn of haar vertaling is aangepast aan de gebruiker en de lokale begrippen van de gebruiker. Dat wordt ook wel context genoemd.

Recent las ik in het Nederlands enkele boeken van eigentijdse populaire auteurs. Er wordt daarin nogal losjes omgesprongen met beschrijvingen van de paringsdaad en wat daarbij hoort, in bewoordingen die ik nauwelijks in het openbaar zou durven gebruiken. Ik ben duidelijk in mijn taalkundig-seksuele ontwikkeling achtergebleven. En deze boeken zullen als zodanig niet zonder enige bewerking in de talen van wat behoudender culturen kunnen worden vertaald.

Een relatief nieuw probleem is 'political correctness' (PC). In de tweede alinea zit daar een voorbeeld van, ingegeven door het feminisme. Een taal die nog niet zo beïnvloed is door PC, of veel minder dan de talen van West-Europa, is het Russisch. De vertaler uit een westerse taal, bijvoorbeeld van het Engels naar het Russisch zal moeite hebben met een woord als chairperson – dat bestaat nog niet in de doeltaal. Hij zal dus terug moeten vallen op chairman. Zo ook Afro-American voor negro, mede omdat in het Russisch het gebruikelijke woord voor neger niet die westerse negatieve ontwikkeling heeft ondergaan, en geen beledigende connotaties heeft. Evenals gipsy, dat in het westen is vervangen door Roma; dat woord is niet gebruikelijk in het Russisch, en de lezers van de vertaling zullen er van opkijken, terwijl het niet de bedoeling was van de auteur van het geschrift in de brontaal om het te laten opvallen.

Dit is pas het begin. Er zijn natuurlijk regimes die controleren wat er mag worden vertaald en censureren wat hen niet bevalt. Voorbeelden kan iedereen zelf bedenken, vanaf nazi-Duitsland, Franco's Spanje tot communistisch Rusland (en dat zijn de ergste voorbeelden).

Dan zijn er de vertalers die begrijpen wie hun boterham betaalt en uit zichzelf zaken beter verteerbaar opdienen. Dat kan voortvloeien uit de aard van de opdrachtgever, of wel vanwege hogere machten. Of beide.

Dat begon al met de Bijbelvertalingen. Wie officieel te werk was gesteld, kon zich aanpassen aan de eisen van de opdrachtgever. Wie autonoom bezig was, ging op de brandstapel, samen met zijn vertaling, wegens ketterij.

Een aardig voorbeeld van aangepaste vertaling geeft het boek van Ayaan Hirsi Ali, welbekend in Nederlandse politieke kringen, die zich zeer kritisch uitlaat over de plaats van de vrouw in de islam. Haar boek werd in 2005 door een Duitse uitgever vertaald in het Duits en in het Turks. Het zal u niet verbazen dat er hier en daar wat werd gerommeld in de Turkse editie. Men mag de lezer tenslotte niet voor het hoofd stoten, of het boek zou gewoon kunnen worden verboden en dat geeft een financiële strop, nietwaar.

Een nauwkeurige lezing van een vroege vertaling van het dagboek van Anne Frank leverde een kleine maar aardige wijziging op in de Duitse versie; Anne schrijft over de vijandschap tussen Duitsers en Joden. Dat werd vertaald als vijandschap tussen sommige Duitsers en Joden. Voor het goede gevoel van de lezer, neem ik aan.

Vertalingen in het voormalige Oost-Duitsland en de opleiding van de vertalers daar stonden geheel in dienst van de Marxistisch-communistische leer. Al het onwelgevallige werd verzacht, onderdrukt of gewoon weggelaten.

De bekende stripboeken van Asterix werden vertaald en uitgegeven in Kroatië, en dit vertaalwerk werd op subtiele manier gebruikt om de negatieve gevoelens tegen de Servische vijand te versterken. Altijd handig.

Een ander terrein van vertalingen, die hier versies worden genoemd, is te vinden in Verenigde Naties. Neem resolutie 242 van de Veiligheidsraad van 1967. Wat dat voor gedonder heeft gegeven en nog steeds geeft. De Engelse versie spreekt van “terugtrekken van Israëlische legerkrachten uit gebieden die bezet zijn gedurende het recente geschil.” De andere versies hadden meer specifieke uitdrukkingen zoals “terugtrekken (…) uit DE (mijn kapitalen, ek) gebieden” … Wat een lidwoord al uitmaakt!

Een aardige reden voor sommige landen om het nasynchroniseren van films in de landstaal te prefereren boven ondertiteling was het simpele feit dat met nasynchroniseren de originele tekst volledig is verdwenen, terwijl ondertitels de kijkers die de vreemde taal beheersen, in staat stellen eventuele subversieve meningen tóch te horen. Je moet ook aan alles denken.

Er zijn nog vele voorbeelden te noemen hoe vertalingen in de politiek niet altijd geheel onafhankelijk worden geboren.

Delen |

vrijdag 15 september 2017

Na vijftig jaar bezetting, en geen vrede in zicht, moeten we nodig eens de balans opmaken.
De vredesbeweging in Israël bestaat uit vele welmenende organisaties die vrijheid, gelijkheid en broederschap met de Palestijnen in het vizier hebben. Ieder bestrijkt een ander aspect van ons geschil, zij het mensenrechten, juridische bijstand, medische hulp (PHR), toezicht bij controleposten (MachsomWatch), gewoon broederschap, of genoeg hebben van de oorlog. Ik ken ze niet allemaal van nabij, maar hun streven is loffelijk.

Dan zijn er de gemengd Joods-Arabische scholen, volgens het principe dat je jong moet beginnen met elkaar te kennen om een leefbare samenleving op te bouwen. De niet aflatende wekelijkse demonstraties tegen de muur die ons mogelijk beschermt tegen terroristische aanvallen, maar ons tegelijkertijd meer en meer afsluit van de Palestijnse omgeving, moeten ook worden vermeld.

Al deze organisaties laten van tijd tot tijd van zich horen in kleine manifestaties, die, zo ziet het er uit, niet veel succes hebben in de pers en weinig overtuigend zijn om de gemiddelde Israëli op andere gedachten te brengen.

De grootste vredesorganisatie was ongetwijfeld Shalom Achshav (Vrede Nu) die bij vele activiteiten en evenementen een overkoepelende functie vervulde. Dit lijkt ook wat af te nemen. Vermoeidheid?

Het leek mij altijd dat meer bundeling van al deze energie – het doel van vrede, samen met het beëindigen van de bezetting – onze stemmen beter zou laten horen. Vooral dit jaar, na vijftig jaar bezetting, mist er een centrale demonstratie, een enorme manifestatie, zoiets als ooit werd bereikt na de afkeuring van de slachtpartijen in Libanon in Sabra en Sjatila in 1982, waar grote delen van de Israëlische bevolking aan deel namen. Vele splinters maken nog geen knuppel.

Ook in de rest van de wereld blijft de weerzin tegen de bezetting van de Palestijnen door Israël nogal lauw. Zelfs een voorzichtige poging het toneelstuk De bekentenis van Motti Lerner in Nederland te vertonen ter gelegenheid van vijftig jaar bezetting, kwam niet van de grond. Dit toneelstuk zou een ruimer publiek inzicht kunnen geven in de problematiek die aan de wieg van de staat Israël stond, bij de oorlog tegen de Arabieren binnen en buiten de grenzen van de jonge staat. Problematiek die doorwerkt tot de dag van vandaag en ook een rol speelt bij de eindeloze bezetting die jammer genoeg slechts door een klein deel van de Israëlische bevolking als onethisch en niet humaan wordt beschouwd. Daar zouden we eindelijk eens van af moeten, voor de gezondheid van beide partijen.

Delen |

vrijdag 8 september 2017

Op 30 augustus werd er in het Arabisch-Hebreeuwse theater van Jaffa een avond georganiseerd uit steun voor de dichteres Dareen Tatour. Zij is aangeklaagd omdat zij op haar Facebook-pagina mogelijk heeft aangezet tot terroristische activiteiten. Na een korte periode van gevangenschap heeft zij nu al bijna twee jaar huisarrest. Ik heb daar in november 2016 over geschreven in de Crescas-nieuwsbrief, maar de farce van haar proces gaat maar door, en het eind is niet in zicht. Zoals duidelijk is in deze slepende zaak rijzen er enorme misverstanden bij het vertalen van relatief eenvoudige termen uit het Arabisch naar het Hebreeuws, en de vele experts die worden gehoord, maken de nevels mogelijk nog dichter.

De avond, die diende om de dichteres morele steun te bieden, was tjokvol belangstellenden, en behelsde ook een oproep om haar huisarrest op te heffen. De Israëlische advocate van Dareen sprak kort over de problemen met taal in dit proces, waarin niet alle spelers beide talen beheersen, en over de misverstanden die voortdurend spelen in de rechtszaal, met geleerde discussies en onenigheid tussen de tolken die door beide partijen worden ingehuurd.

Er werden op de avond gedichten voorgedragen in het Arabisch en het Hebreeuws. Delen van de protocollen uit deze eindeloze rechtszaak werden door acteurs voorgelezen; daarbij viel – helaas – veel te lachen om totaal wederzijds onbegrip en stupiditeiten.

Centraal in het proces staat de vertaling van een zin uit het gedicht van Dareen Tatour: "Ik ben de volgende sjahied". Nu wil het noodlot dat dit woord verschillende betekenissen heeft. Niet alleen kan het een terrorist aanduiden die Joden vermoordt om daarna ten hemel te varen en te genieten van zeventig maagden (of het voor vrouwelijke heldinnen omgekeerd werkt, vertelt deze belofte niet), maar ditzelfde woord staat ook voor de aanduiding van alle slachtoffers van ons voortdurende geschil. Dat is dus totaal andere koek, maar dat is onder de Hebreeuwstaligen aanzienlijk minder bekend. En dat is nog maar één voorbeeld van uiteenlopende meningen over de uitingen van deze dichteres.

Een Arabische stand-up comedian, die ook was gearresteerd, wegens al te provocerende teksten, vertelde spottend over de buitengewone kwaliteiten van de politiemannen die hem hadden opgepakt en gevangengezet. Daarna volgden er wat politieke liederen in het Arabisch.

Dareen zelf was er natuurlijk niet bij, want die heeft nog steeds huisarrest in haar woonplaats Nazareth, en mag 's avonds hoe dan ook geen stap buitenshuis doen.

Op een gegeven moment stond er een dikke man door het open raam van de zaal te schreeuwen. Ik kon niet verstaan wat hij zei, maar hij was vast niet van onze club. En zo heeft onze minister van Cultuur, Miri Regev, ook al aangekondigd stappen tee gaan ondernemen om de subsidie van het theater in Jaffa op te heffen. Dit alles in het kader van de vrijheid van meningsuiting.

Naar mijn bescheiden mening heeft de openbare aanklager de zaak met zijn aanklacht buiten alle proporties onder de aandacht gebracht; als hij rustig zijn werk had gedaan, had niemand ooit van de dichteres en haar Facebook-pagina gehoord. Zoals gezegd is de toon van de vertaling van de verdediging, ook van vergelijkbare zinnen uit het gedicht, veel rustiger dan die van de ophitsende lezing van de aanklager.

Heeft het gerechtshof niets beter te doen?


De originele aankondiging van deze avond

A poetry and theater event for the immediate release of the poet Dareen Tatour
On the stage
Reading from the minutes of Dareen's trial. Actors: Doron Tavori and Liora Rivlin. Music and Spoken Word: Tamer Nafar
Reading original poetry and translations of Dareen's poems: Tal Nitzan, Rachel Peretz, Yonit Naaman, Sheikha Hlewe, Mahmoud Abu Arisha, Michal Ben Naftali and Dana Amir
About the trial: Lawyer Gaby Lasky, Activist Anas Abu Daabes
Facilitator: Orly Noy
Selling books >>>> Limited edition of social and political literature:
The Independent Bookshop “Sipur Pashut”. Percentage of sales will be contributed to Dareen's legal defense.

Delen |
okt 2017Vooruitgang
okt 2017Vloeken
sep 2017Politieke vertalingen
sep 2017Stilstand Of eigenlijk achteruitgang
sep 2017Vrijheid van meningsuiting
sep 2017De bewakers van Westerbork - een boekrecensie
aug 2017Roof en diefstal
aug 2017Het gewone leven
aug 2017Landruil
jul 2017Schone elektriciteit voor een Palestijns dorp
jun 2017De verdwenen Jemenitische kinderen
jun 2017Pollard vs Vanunu
jun 2017Tegen de bezetting en voor de vrede
mei 2017De Art Gallery van Umm Al Fachem
mei 2017Coca-cola
mei 2017Een avond van hoop
apr 2017De herdenking van de Sjoa in Israël
apr 2017De haggada van Pesach
apr 2017Hittegolf
mrt 2017De Leibowitz prijs
mrt 2017Ellende in Gaza
mrt 2017Elor Azaria
feb 2017Gaza
feb 2017Gelijkheid en broederschap
feb 2017Een ontroerende bijeenkomst
jan 2017Umm al-Hiran
jan 2017De moderne wereld
dec 2016Komen giften bestemd voor Palestijnen terecht bij terreurorganisaties?
dec 2016De gevaren van het dichterschap
nov 2016Illusoire hoop
nov 2016Het verhaal van Rahieq
nov 2016De bekentenis – een toneelstuk van Motti Lerner
nov 2016Homoseksualiteit in de Bijbel
okt 2016Zo veel te lezen!
okt 2016Stolpersteine
sep 2016Mensen vol goede wil
sep 2016Een koddige discussie
aug 2016Profiling
aug 2016Landmijnen van vijftig jaar geleden
aug 2016Disturbing the Peace
jul 2016De settlers, een nieuwe documentaire van Shimon Dotan
jul 2016Onrustzaaiers
jun 2016Ramadan
jun 2016Het gedoe met de NGO's
mei 2016Choemoes
mei 2016De lessen van de Sjoa
mei 2016ITO-land
apr 2016Qaryut
apr 2016Leenwoorden
mrt 2016Breaking the Silence
mrt 2016BDS
feb 2016Naastenliefde
feb 2016De zwarte lijst
jan 2016Liefde voor het land
jan 2016De Bruiloft van de Haat
dec 2015Demonstratie en droom
dec 2015Na het stenen tijdperk
dec 2015Bestaat er een tweede en derde generatie sjoa-aandoening?
nov 2015Nieuwe CD met chazzanoet uit Groningen
nov 2015Volksverhuizing
nov 2015Rabin
okt 2015Demonstratie
okt 2015Israël nu
sep 2015Breaking the Silence
aug 2015W.G. Sebald
aug 2015Belangrijke beslissingen van het Nederlandse Ministerie van Financiën
aug 2015De Joodse ‘lente’
aug 2015Opruiing
jul 2015Monddood gemaakt
jul 2015Khader Adnan
jun 2015Cholot
jun 2015Geneeskunst
jun 2015Positief denken?
mei 2015Rechtshandhaving onder bezetting
mei 2015Apartheid
apr 2015Alternatieve herdenking van de gevallenen 2015
apr 2015Pesachproblematiek
mrt 2015Maar die kat kwam weer …
mrt 2015Demonstratie zaterdagavond 7 maart
mrt 2015Op naar de vrede
feb 2015Losse flodders
feb 2015Opruiming
jan 2015"Alles is in orde …!"
jan 2015Zekerheden
jan 2015Tunnelvisie
dec 2014Mensenrechten
dec 2014Boeken en kranten
nov 2014Ra'ad Moessa
nov 2014Rabinherdenking
okt 2014Een gewone vrijdag van protest en actie
okt 2014MachsomWatch
okt 2014Het nieuwe (Joodse) jaar
sep 2014Zinloze oorlog
aug 2014Onderhandelen met Hamas
aug 2014Situatie
aug 2014Vijgeblad
jul 2014Schuilkelder
jul 2014De Israël Vredesconferentie
jun 2014Het Klaaglied
jun 2014Meer petities
jun 2014Petitie
jun 2014Een golf van hongerstakers
mei 2014Documentaire over de oorlogsjaren in het N.I.Z.
mei 2014Israël en minderheden
mei 2014Open brief aan mezelf
mei 2014Globalisering en taal
apr 2014Israël boos
apr 2014Immigranten
apr 2014Afleiding
mrt 2014Namen
mrt 2014Het werk met mijn dokters
mrt 2014Ballingschap
mrt 2014Vertaalmachines
feb 2014Boycot en de rest
feb 2014Links actief
feb 2014Junk-mail
feb 2014De autobiografie
jan 2014Doof
jan 2014Een Joods concentratiekamp?
jan 2014De scheidingsmuur
dec 2013Twee ministers van Buitenlandse Zaken uit Nederland
dec 2013Een stukje geschiedenis - 75 jaar geleden
nov 2013Taalverwerving bij adoptie
nov 2013Vertrouwen bouwen
nov 2013Schaamte
nov 2013Woorden
okt 2013Makhoul
okt 2013Het nut van memoires
okt 2013De gevoelswaarde van lettercombinaties
sep 2013Sprekende dieren
sep 2013Een onrechtvaardige wet
sep 2013De spelling van het Nederlands
aug 2013De taal van conflicten
jul 2013Geen woorden, maar daden
jul 2013Voor de vakantie
jul 2013Nostalgie
jun 2013De biologie van de taal
jun 2013Altijd wat
jun 2013Kennismaking
mei 2013De talen van de Joden