sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eldad Kisch

Vanaf het moment dat Eldad Kisch (1937) na een jarenlange carrière als arts in Israël van zijn welverdiende pensioen geniet, sloeg hij een andere weg in. Hij schreef zich in als eerstejaars student aan de Universiteit van Tel Aviv en ging vergelijkende taalkunde studeren. De studie was niet wat hij er van verwachtte, hij vond het ronduit een vervelend vak! Na een jaar haakte hij af en studeerde op eigen houtje verder in de immense bibliotheek van de universiteit. Zijn op- en aanmerkingen legt hij vast in, wat hij noemt, zijn taalkundige columns. Daarnaast is Eldad Kisch nog steeds actief als arts in de vredesbeweging. Ook over zijn ervaringen op dit gebied schrijft hij columns. Van deze columns verscheen in 2012 bij uitgeverij Boekscout zijn boek ‘Uit het Dagboek van een Vredestichtertje’.
Juni 2016 is Eldad van start gegaan met een discussieforum voor (ex-)Nederlanders in Israël.

vrijdag 16 februari 2018

Droogte wordt wel gedefinieerd als een periode van minder dan gebruikelijke regenval in een bepaald gebied. Droogte kan na een periode van vijftien achtereenvolgende dagen worden afgekondigd.

Aldus geschiedde in Israël in december, toen er maar geen behoorlijke regen kwam. En dat na het ondermaatse regenseizoenen van 2015-2016, waarin 81,5 procent van het jaarlijkse gemiddelde viel, en 2016-2017, met 71 procent van de gebruikelijke regenval. Onze minister van Landbouw, Uri Ariël, die orthodox Joods is, dacht het probleem te verhelpen door op 28 december een massaal gebed van gelovigen te organiseren, alwaar duizenden gehoor hadden gegeven aan zijn oproep. En ja hoor, het heeft geholpen, want enkele dagen later begon het te plenzen.
Toch blijft de afkondiging van een jaar van droogte van kracht, ondanks de hoeveelheid regen die er nu op ons neer komt, want de schade door de late komst van de regen is niet meer weg te werken; de eerste druppels, op de gebruikelijke tijd, deden het zaad ontkiemen en door de daaropvolgende droogte verwelkte alles weer. De boeren klagen hoe dan ook altijd, maar onder deze onstandigheden misschien met recht. Het klinkt echter allemaal wat vreemd nu het deze dagen eindeloos en flink regent.

Hoewel Israël zeer veel aan zuivering van water en ontzilting doet, zijn er al vier jaar stijgende tekorten. Een van de tekenen aan de wand is het waterniveau in het meer van Galilea (in het Ivriet Kineret), dat ver onder de maat is, minus 214 cm, en steeds verder daalt. Dit is het grootste zoetwatermeer van Israël en de enige natuurlijke reserve van drinkwater. Ook de Dode Zee droogt op. De rivier de Jordaan, waar ik twee weken geleden over schreef in ander verband (de doopplaats van Jezus), is tegenwoordig niet meer dan een sloot waar je met een poolstok bijna zo overheen kan springen. Dit is in hoge mate te wijten aan het overpompen van water voor de landbouw, zowel door Israël als Jordanië.

Dit is nog veel sterker te merken in de bezette gebieden, waar de toelevering van water door Israël wordt beheerst en er vaak geen water uit de kraan komt. Wanneer ik met mijn dokters op de Westelijke Jordaanoever werk, komt het geregeld voor dat er geen water is in de scholen waar we bezig zijn, niet om onze handen te wassen of om de wc door te spoelen. We brengen dus onze eigen ‘wet ones’ mee.


Veel dank voor de betuigingen van bijval – vooral rechtstreeks aan mij gestuurd – naar aanleiding van mijn laatste column; sommige inclusief aanbod van Israëlische lezers om mee te helpen bij het laten onderduiken van vluchtelingen voor wie deportatie dreigt.

Delen |

vrijdag 9 februari 2018

Ik ben aangekomen op een punt in mijn leven, waar ik in mijn stoutste fantasieën niet had gedacht ooit te komen. Het is niet dat ik mijn tachtigste verjaardag heb gevierd, of andere min of meer normale mijlpalen in mijn leven heb bereikt.

Het is een gebeurtenis die mij vervult met een mengeling van afgrijzen en ontzetting, en ik dacht dat ik dit in de eerste plaats zou moeten delen met mijn vrienden, en daarnaast met mijn trouwe lezers op de website van Joods Educatief Centrum Crescas.

Even een stap terug. Mijn verkozen land Israël heeft een probleem met vluchtelingen. Niet eens zo veel, ongeveer 40.000, wél zeer herkenbaar want met een zwarte huid. Wij zijn hier met 7.000.000 bewoners, en het absorberen van deze toeloop, zelfs als ze geen bonafide vluchtelingen zijn, maar gewoon werkzoekers die hun leven willen verbeteren, zou geen probleem moeten zijn. In het verleden hebben we miljoenen Joden opgenomen, neem alleen al de enorme golf van Russische immigranten.

Onze regering heeft besloten dat de huidige vluchtelingen ongewenst zijn en wil hen deporteren, hetzij naar hun land van oorsprong, hetzij naar buurlanden. Dat is geen goed idee, lees daarover mijn column op Crescas van een paar weken geleden. De kern van mijn afwijzende mening is dat onze regering denkt: zwart = zwart; dat is verre van juist. De berichten over Soedanezen en Eritreeërs die hen op deze weg van deportatie zijn voorgegaan zijn zeer negatief; er zijn ook doden gevallen.

Protesten van verschillende groepen binnen Israël, waaronder artsen, toneelspelers, Sjoa-overlevenden, hebben geen zichtbaar succes gehad. Ook bevriende landen hebben hun afkeer van deze maatregel kenbaar gemaakt.

Degenen die op de nominatie staan te worden gedeporteerd naar het land van hun keuze (land van oorsprong of een land in de buurt waarmee Israël een overeenkomst heeft gesloten), krijgen twee maanden voor de datum van vertrek de aankondiging.

Er is nu een beweging gestart om deze mensen op het uur U onder te laten duiken bij welwillende burgers. Wij hebben ons daarvoor opgegeven.

Ik moet hier verduidelijken dat ik persoonlijk mijn leven niet heb te danken aan de onderduik destijds, maar dat is hier nauwelijks relevant – we hebben genoeg vrienden bij wie dat wel het geval is; mijn vrouw kent het verschijnsel ‘onderduik’ van heel nabij.

En om dit mee te maken heb ik verkozen in het Heilige Land te wonen?

Delen |

vrijdag 2 februari 2018

Qasr el-Yahud (kasteel van de Joden) is de plaats, volgens de Evangeliën, waar Jezus is gedoopt door Johannes de Doper. Het gebied ligt op de bezette Westelijke Jordaanoever, en is te bereiken via een weg die aan beide kanten langs mijnenvelden loopt. Desondanks kwamen daar afgelopen jaar bijna 600.000 toeristen, een record aantal.

Dit jaar begon het al goed met de eerste zondag in januari, de christelijke feestdag Epiphany, of in het Nederlands Driekoningen, met duizenden bezoekers, in een lange processie van priesters, monniken en gelovigen, van wie een deel zelfs te water ging in de kille, wat modderige Jordaan. Niet alle pelgrims gaan zo ver dat ze zich in het water onderdompelen; sommigen vullen plastic flessen met Jordaanwater. (Wel eerst even het heilige water opkoken.)

Qasr el-Yahud is de naam van een gebied dat beide Jordaanoevers omvat, en ook de Jordaanse kant wordt bezocht door christelijke pelgrims van alle denominaties.

Ik heb al eens eerder geschreven over deze heilige plaats, die in de oorlog van 1967 vol met landmijnen is gelegd. Er zijn daar zeven kloosters en kerkjes die tot op heden onbereikbaar zijn vanwege anti-tankmijnen, landmijnen en boobytraps in de kerken. In 2011 is er een klein mijnenvrij gebied opengesteld voor toeristen, die van de rooms-katholieke kerk St. John the Baptist uit de twaalfde eeuw, gebouwd op de resten een veel oudere kerk, een kilometer moeten lopen naar de plaats aan de Jordaan waar het om gaat. Het plan was dat de sympathieke HALO-trust de mijnen zou ruimen, in samenwerking met het Israëlische leger en de Palestijnse Autoriteit, om zo al die kerken weer veilig en bezoekbaar te maken. Een akkoord tussen alle partijen leek bereikt te zijn in 2016, maar dat schiet niet erg op. De druk van de kerken is niet voldoende om de zaken aan het rollen te brengen.

Even godsdienstles: Het feest Driekoningen, dat heet naar de drie wijzen of de drie koningen die de pasgeboren Jezus kwamen aanbidden, meer bekend als Epiphany; in het Engels 12th day of 12th night, valt in de westelijke kerken op 6 januari, (en daarom was de zondag meteen daarop zo'n drukke dag voor de toeristen). Qasr el-Yahud ontleent zijn naam aan de eerder genoemde kerk van Johannes de Doper, die er uitziet als een kasteel. En de plaats aan de Jordaan is behalve de doopplaats ook de plek waar de Joden de Jordaan overstaken naar het land Kena'an, ofwel het beloofde land, op de lange weg uit Egypte. En nog enkele wonderlijke gebeurtenissen uit de bijbel speelden zich daar af. De Arabieren noemen de oostelijke kant van dit heilige gebied aan de Jordaan Al-Maghtas (de plaats van de onderdompeling). Maar we zijn er nog niet: het Epiphany-feest van de oosterse kerken, met hun eigen jaartelling, valt op 18 januari, met de nadruk op de doop, en dan is er dus weer een enorme toeloop van toeristen, ditmaal van de oosters-orthodoxe kerken uit die gebieden met hun eigen toerisme.

Delen |

vrijdag 26 januari 2018

Annelien zei op zaterdagavond: “Moeten we niet weer eens demonstreren?” Ja, eigenlijk wel. Ik had niet zo’n zin – het is ’s avonds kil en het kan nog regenen ook. Maar even flink zijn. Keus genoeg. Tegen corruptie, tegen het massaal uitwijzen van vluchtelingen, tegen de gedwongen winkelsluiting op sjabbat. In Tel Aviv waren er twee – heel handig – dicht bij elkaar, dus om zeven uur ’s avonds stonden we op de Rothschildboulevard, waar enkele honderden demonstranten, onder wie opvallend veel jongeren, zich druk maakten over het transporteren van vluchtelingen, die met een handvol geld worden teruggestuurd naar een ander ‘zwart’ land in Afrika.

Er is hier, los van het feit dat wij met zeven miljoen inwoners best 50.000 vluchtelingen kunnen opnemen, sprake van een groot misverstand, dat zich laat samenvatten met de leus “zwart = zwart”. Er zijn overeenkomsten gemaakt tussen onze regering en bijvoorbeeld Rwanda, dat wij onze overtollige vluchtelingen daar mogen dumpen. We betalen daar goed voor aan het ‘gastland’. Dit wordt ten eerste officieel ontkend door Rwanda. Ten tweede gaan wij eraan voorbij dat ook deze zwarte stammen elkaar haten als de pest, en waar mogelijk oorlogen voerden en elkaar uitmoordden. Je kunt niet zomaar een Soedanees exporteren naar een naburig land; daar wordt hij gediscrimineerd, verkracht en vermoord, mogelijk alle drie. De berichten over deze ‘gerepatrieerde’ mensen zijn niet erg positief. Nu gaat dit en gros gebeuren. Geen goed idee.
Een bonus was dat we onze jongste dochter en haar echtgenoot ook ontmoetten bij de demonstratie.

Maar geen demonstratie zonder tegendemonstratie. Even verderop, achter hekken met zware politiebewaking, stonden de bewoners van zuid Tel Aviv met spreekkoren en versterkers hún lezing van de feiten te geven. In hun omgeving kan men zich tegenwoordig in Nairobi wanen. Het merendeel van onze vluchtelingen is daar illegaal, zonder status, mag niet werken tot ze ‘processed’ zijn (wat jaren kan duren), een toestand in limbo die onvermijdelijk leidt tot burenruzies, diefstal, misdaad, prostitutie en dergelijke. De oorspronkelijke Joodse bewoners stellen: niet in ons achtertuintje. Zit ook wat in. We zouden in elke grotere Israëlische stad een paar honderd tot duizend vluchtelingen moeten huisvesten, en niet één grote klont in zuid Tel Aviv.

Een uur later begon de grote demonstratie op het Habima-plein. Daar waren duizenden mensen aanwezig om te protesteren tegen de corruptie die om zich heen grijpt in alle regionen, van hoog tot laag, en ons landje verziekt. De hoofdleuzen daar waren: “Weg met de corruptie!” en “Bibi naar huis!” Deze demonstraties vinden al een paar weken plaats, elke zaterdagavond, in enkele grote steden en gaan zeker nog wel even door. De opkomst is groot. Sommige mensen willen het protest verbreden met sociale onderwerpen, anderen zien als een van de hoofdoorzaken van de uitgebreide corruptie de eindeloos voortdurende bezetting van de Palestijnse gebieden, die ons moreel verziekt. De organisatoren van de anti-corruptie beweging willen graag de verschillende actuele onderwerpen van onvrede bij het publiek gescheiden houden om de diepgaande politieke geschillen binnen onze bevolking buiten de hoofdzaak te houden, en zo te vermijden dat een deel van de bevolking wordt afgeschrikt om mee te doen. Ik weet niet of dit mogelijk is in dit politieke land.

Ook hier gaat het natuurlijk niet zonder de gebruikelijke tegendemonstratie, achter nog meer hekken, met nog meer politie, waar wordt geprobeerd met sterke luidsprekers de hoofddemonstratie te overschreeuwen, en omgekeerd. Veel decibels dus. Dit zijn de bewonderaars van Bibi Netanjahoe, die hem een van de beste premiers vinden die we ooit hebben gehad.

Na enkele toespraken te hebben aangehoord, keerden we vermoeid maar voldaan huiswaarts, niet dan na een borreltje te drinken bij onze zoon die niet ver van de locatie van deze activiteiten woont.

Een productieve avond. Volgende week blijf ik thuis.

Delen |

vrijdag 19 januari 2018

Alsof de Palestijnen van de noordelijke Jordaanvallei niet al genoeg worden geteisterd door de Israëlische autoriteiten in de vorm van leger en settlers, is er nu een nieuwe plaag bij gekomen: de geitenpest. Hun pasgeboren lammetjes en geitjes sterven nu aan deze ziekte. Die was al sporadisch rond gaan waren bij ons vorige bezoek in het noorden, een maand geleden, maar het schijnt nu een ware epidemie te worden.

De kuddes vormen het levensonderhoud van deze herders. De ziekte komt in deze vorm niet voor onder de Joodse settlers; die hebben te kampen met een ziekte onder hun merinoschapen. Die zijn te duur voor de Palestijnse herders, dus die beker gaat hun voorbij. Is dit verschil een zaak van goddelijke voorzienigheid, of mogelijk terug te voeren tot betere hygiënische omstandigheden of tijdige vaccinatie van de kuddes van de settlers? Voor vaccinatie ontbreekt het geld bij de Palestijnen. Er zijn nu wat late reddingsacties op gang gekomen, vooral om vaccin te kopen, en dat loopt weer via de dames van MachsomWatch.

En als we het toch al over pest hebben, kan ik mijn mening niet voor me houden over een andere pest: Yaïr Netanjahoe, de oudste zoon van Bibi en Sarah. Deze jongeman had al eerdere ondiplomatieke en onaanvaardbare uitingen op zijn website gepubliceerd, en nu houdt het nieuws hier niet op over de praatjes van Yaïr Netanjahoe zoals ruim twee jaar geleden opgenomen op een tape. Hij heeft het over vrouwen als objecten, hoeren en nog veel ergere smut. De vader, onze grote leider, heeft het heel verkeerd gezien. Volgens hem had de drank de waarheid geweld aangedaan. Het is precies omgekeerd. Het was juist goed dat dit jongetje wat alcohol op had, want dan laat het zeer dunne laagje vernis meteen los. En zo komt de waarheid er uit – de waarheid van de familie Netanjahoe.

Ik vrees dat het premierschap in Israël nog erfelijk wordt.

Delen |
feb 2018Droogte
feb 2018Vluchtelingen
feb 2018Qasr el-Yahud
jan 2018Avondje demonstreren
jan 2018De geitenpest
jan 2018Code-switching
jan 2018Umm Zuqa
dec 2017Schokkende gehoorzaamheid
dec 2017Roerige tijden
dec 2017Gezondheidszorg in de Gazastrook
nov 2017Een ongewoon verhaal uit nazi-Duitsland
nov 2017De herdenking van de moord op Jitschak Rabin
okt 2017Vooruitgang
okt 2017Vloeken
sep 2017Politieke vertalingen
sep 2017Stilstand Of eigenlijk achteruitgang
sep 2017Vrijheid van meningsuiting
sep 2017De bewakers van Westerbork - een boekrecensie
aug 2017Roof en diefstal
aug 2017Het gewone leven
aug 2017Landruil
jul 2017Schone elektriciteit voor een Palestijns dorp
jun 2017De verdwenen Jemenitische kinderen
jun 2017Pollard vs Vanunu
jun 2017Tegen de bezetting en voor de vrede
mei 2017De Art Gallery van Umm Al Fachem
mei 2017Coca-cola
mei 2017Een avond van hoop
apr 2017De herdenking van de Sjoa in Israël
apr 2017De haggada van Pesach
apr 2017Hittegolf
mrt 2017De Leibowitz prijs
mrt 2017Ellende in Gaza
mrt 2017Elor Azaria
feb 2017Gaza
feb 2017Gelijkheid en broederschap
feb 2017Een ontroerende bijeenkomst
jan 2017Umm al-Hiran
jan 2017De moderne wereld
dec 2016Komen giften bestemd voor Palestijnen terecht bij terreurorganisaties?
dec 2016De gevaren van het dichterschap
nov 2016Illusoire hoop
nov 2016Het verhaal van Rahieq
nov 2016De bekentenis – een toneelstuk van Motti Lerner
nov 2016Homoseksualiteit in de Bijbel
okt 2016Zo veel te lezen!
okt 2016Stolpersteine
sep 2016Mensen vol goede wil
sep 2016Een koddige discussie
aug 2016Profiling
aug 2016Landmijnen van vijftig jaar geleden
aug 2016Disturbing the Peace
jul 2016De settlers, een nieuwe documentaire van Shimon Dotan
jul 2016Onrustzaaiers
jun 2016Ramadan
jun 2016Het gedoe met de NGO's
mei 2016Choemoes
mei 2016De lessen van de Sjoa
mei 2016ITO-land
apr 2016Qaryut
apr 2016Leenwoorden
mrt 2016Breaking the Silence
mrt 2016BDS
feb 2016Naastenliefde
feb 2016De zwarte lijst
jan 2016Liefde voor het land
jan 2016De Bruiloft van de Haat
dec 2015Demonstratie en droom
dec 2015Na het stenen tijdperk
dec 2015Bestaat er een tweede en derde generatie sjoa-aandoening?
nov 2015Nieuwe CD met chazzanoet uit Groningen
nov 2015Volksverhuizing
nov 2015Rabin
okt 2015Demonstratie
okt 2015Israël nu
sep 2015Breaking the Silence
aug 2015W.G. Sebald
aug 2015Belangrijke beslissingen van het Nederlandse Ministerie van Financiën
aug 2015De Joodse ‘lente’
aug 2015Opruiing
jul 2015Monddood gemaakt
jul 2015Khader Adnan
jun 2015Cholot
jun 2015Geneeskunst
jun 2015Positief denken?
mei 2015Rechtshandhaving onder bezetting
mei 2015Apartheid
apr 2015Alternatieve herdenking van de gevallenen 2015
apr 2015Pesachproblematiek
mrt 2015Maar die kat kwam weer …
mrt 2015Demonstratie zaterdagavond 7 maart
mrt 2015Op naar de vrede
feb 2015Losse flodders
feb 2015Opruiming
jan 2015"Alles is in orde …!"
jan 2015Zekerheden
jan 2015Tunnelvisie
dec 2014Mensenrechten
dec 2014Boeken en kranten
nov 2014Ra'ad Moessa
nov 2014Rabinherdenking
okt 2014Een gewone vrijdag van protest en actie
okt 2014MachsomWatch
okt 2014Het nieuwe (Joodse) jaar
sep 2014Zinloze oorlog
aug 2014Onderhandelen met Hamas
aug 2014Situatie
aug 2014Vijgeblad
jul 2014Schuilkelder
jul 2014De Israël Vredesconferentie
jun 2014Het Klaaglied
jun 2014Meer petities
jun 2014Petitie
jun 2014Een golf van hongerstakers
mei 2014Documentaire over de oorlogsjaren in het N.I.Z.
mei 2014Israël en minderheden
mei 2014Open brief aan mezelf
mei 2014Globalisering en taal
apr 2014Israël boos
apr 2014Immigranten
apr 2014Afleiding
mrt 2014Namen
mrt 2014Het werk met mijn dokters
mrt 2014Ballingschap
mrt 2014Vertaalmachines
feb 2014Boycot en de rest
feb 2014Links actief
feb 2014Junk-mail
feb 2014De autobiografie
jan 2014Doof
jan 2014Een Joods concentratiekamp?
jan 2014De scheidingsmuur
dec 2013Twee ministers van Buitenlandse Zaken uit Nederland
dec 2013Een stukje geschiedenis - 75 jaar geleden
nov 2013Taalverwerving bij adoptie
nov 2013Vertrouwen bouwen
nov 2013Schaamte
nov 2013Woorden
okt 2013Makhoul
okt 2013Het nut van memoires
okt 2013De gevoelswaarde van lettercombinaties
sep 2013Sprekende dieren
sep 2013Een onrechtvaardige wet
sep 2013De spelling van het Nederlands
aug 2013De taal van conflicten
jul 2013Geen woorden, maar daden
jul 2013Voor de vakantie
jul 2013Nostalgie
jun 2013De biologie van de taal
jun 2013Altijd wat
jun 2013Kennismaking
mei 2013De talen van de Joden