sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Salomon Bouman

Salomon Bouman (1937) was gedurende 37 jaar correspondent voor NRC-Handelsblad, De Standaard en de Nederlandse radio in Israël. Alvorens zich in 1965 in Israël te vestigen was hij parlementair verslaggever van Het Parool. Bouman studeerde internationale betrekkingen aan Science Po in Parijs en aan de Johns Hopkins University, SAIS, School for Advanced International Studies in Bologna. Voor NRC-Handelsblad berichtte hij ook uit Washington, Cairo, Amman, Cameroen, Duitsland en de meeste Oost-Europese landen. Hij woont nu in Bilthoven. Bouman heeft een zoon en dochter in Israël en vier Israëlische kleinkinderen.

vrijdag 28 april 2017

Even begreep ik het niet. Bij het inchecken voor de vlucht naar Tel Aviv op 24 april stond het El Al personeel in de vertrekhal doodstil en met gebogen hoofd in een cirkel. “Bidden” zij, vroeg ik me af. “Waarom laten ze ons wachten?” Het was 0.900 uur op Schiphol. In Israël een uur later, 10.00 uur. Dan schreeuwen de sirenes het verdriet van de Sjoa. Dan staat Israël stil. Ik begreep het. Er is geen tijdverschil wanneer het om de herdenking van de zes miljoen Joodse slachtoffers van het nazi-regiem gaat.

Hoog in de lucht werden alle passagiers ook herinnerd aan dat grote drama in de Joodse geschiedenis. “Neemt u ons niet kwalijk dat wij op deze dag uitsluitend films over de Sjoa vertonen op het grote en de kleinere schermen”, zei een lid van de bemanning.

Goed idee? Ja. Maar dan zouden er voor de vele pelgrims in het grote vliegtuig films moeten worden vertoond met Nederlandse en/of Engelse ondertiteling Daar hadden ze bij El Al niet aan gedacht. Alles in het Ivriet. Jammer. Een misser ook.

In Haaretz las ik dat Israëlische jongeren nauwelijks geïnteresseerd zijn in de Sjoa. Ik begrijp dat wel. Jonge mensen willen een optimistisch wereldbeeld en niet steeds maar weer worden geconfronteerd met de gruwelen uit het verleden en heden. Onderwijs over de Sjoa is goed en ook noodzakelijk. Maar niet te intens en te vaak. Waarom al die kinderen meeslepen naar herdenkingsceremonies of op Auschwitz-reizen? Kan het niet wat minder indringend, opdat Israëlische jongeren niet kopschuw worden voor ons verleden?

Het is een schrijnend toeval dat de herdenking van de Sjoa samenvalt met de herdenking van de Turkse moord, genocide, op 1,5 miljoen Armeniërs tijdens de Eerste Wereldoorlog. Turkije heeft – misschien tegen beter weten in – altijd ontkend dat er sprake was van een volkenmoord, genocide.

Er is nooit enig schriftelijk bewijs gevonden dat tijdens de Wannsee-conferentie in 1942 werd besloten de Joden uit te roeien. Adolf Hitler heeft er zijn handtekening niet onder gezet. Mét de Joden moest alle bewijsvoering verdwijnen, of er gewoon niet zijn.

De Turken hebben pech. Want in het kantoor van de Armeense patriarch in Jeruzalem is door een Turkse onderzoeker het eerste schriftelijke bewijs gevonden voor de Turkse genocide. Een hooggeplaatste Turkse ambtenaar verzocht om inlichtingen of de moord op Armeniërs in Oost-Anatolië had plaatsgevonden. “Dat is the smoking gun”, zei de Turkse historicus Taner Ektsiam, die het bezwarende document tegen Ankara vond.

Nu is het alleen nog wachten op de lastercampagne die Turkije tegen hem start.

Delen |

vrijdag 21 april 2017

Natuurlijk zou ik moeten schrijven over het effect op Israël van Trumps besluit ‘de moeder van alle bommen’ op een ISIS doel in Afghanistan los te laten. (Goed voor ons. Waarschuwing aan Iran volgens Israëlische diplomaat.) Of over de zenuwoorlog tussen Noord-Korea en de Verenigde Staten over de nucleaire ambities van Pyongyang. Maar dit keer wil ik het hebben over een andere ‘tijdbom’, de kennelijk niet te stoppen demografische explosie in het Joodse land.

Ik herinner me nog heel goed dat David Ben Goerion mij en mijn vrouw in 1972 aanspoorde het niet bij twee kinderen te laten. “Tien kinderen”, zei hij tijdens het laatste interview in zijn eenvoudige huisje in Sdé Boker, in de Negev-woestijn, “dat heeft ons land nodig.” Mocht Ben Goerion in de hemel kranten lezen dan vermoed ik dat hij van verbazing van zijn stoel zou vallen. En hij niet alleen.

Professor Alon Tal is op grond van statische berekeningen tot de conclusie gekomen dat Israël binnen de bestandslijnen van 1967 – het ‘kleine’ Israël dus – in 2050 36 miljoen inwoners zal tellen. Het zouden er bij een andere interpretatie van gegevens en voorspellingen ook 23 miljoen kunnen zijn. Vast staat echter dat de bevolking van Israël zich tot 2030 zal verdubbelen tot 17 miljoen inwoners.

Waar is de explosieve bevolkingsgroei aan toe te schrijven? Wie in Israël is geweest, heeft rondgelopen in Jeruzalem, of in Bné B’rak bij Tel Aviv begrijpt deze ontwikkeling in de Israëlische samenleving wel. Ultra-orthodoxe moeders en vaders paraderen er met hun talrijke kinderen. Volgens professor Tal hebben gezinnen uit deze religieuze bevolkingsgroep gemiddeld 6.5 kinderen, terwijl de andere Israëli’s, met 2.8 kinderen per gezin, dit tempo niet kunnen bijhouden. In 2050 zouden er volgens andere statistieken in Israël evenveel ultra-orthodoxe Joden als andere bewoners zijn.

Professor Tal waarschuwt dat als de staat uit politieke en morele overwegingen de ultra-orthodoxe gemeenschap blijft financieren de middenklasse, die werkt en wel in het leger dient, deze last niet langer zal kunnen en willen dragen.

Reeds nu leeft een hoog percentage ultra-orthodoxe gezinnen onder de armoedegrens. Naarmate hun aantal toeneemt, zal de armoede in deze gemeenschap ook exploderen, omdat de ouders met gelijke financiële ondersteuning meer kinderen krijgen dan ze kunnen onderhouden. Professor Tal waarschuwt dan ook dat deze in armoede geboren kinderen geen gelijke kansen hebben in de Israëlische samenleving.

Professor Arnon Soffer, die reeds jaren waarschuwt voor de demografische explosie, zei tegen Haaretz dat hij vroeger zes kinderen wilde ter herinnering aan de zes miljoen vermoorde Joden. Nu is hij tot de conclusie gekomen dat je een landverrader bent als je dit probleem van overbevolking en ondersteuning van de ultra-orthodoxie door de staat niet bij de horens pakt.

Maar er zit een politieke twist in het demografische debat. Israëlische demografen hebben gewaarschuwd dat de Arabische minderheid in Israël zó snel groeit dat zij de Joodse meerderheid nog deze eeuw zal inhalen, misschien al over vijftig jaar.

Volgens professor Tal is die conclusie echter onjuist, omdat de Arabische gemeenschap de afgelopen twintig jaar met 40.00 geboorten is gegroeid terwijl de Israëlische Joden in die tijd met 100.000 tot 120.000 geboorten per jaar zijn gegroeid. Er is dus geen gevaar van een Arabische minderheid in Israël binnen de bestandslijnen van 1967.

Leve de geboortedrang van de ultra-orthodoxe Joden! Want ook zij vallen onder deze ‘hoopgevende’ statistiek.

PS: Ik vind het nogal lastig om de bevolkingsgroei in de verschillende gemeenschappen tegen elkaar af te zetten. Dat riekt naar racisme, maar het is wel een beeld van de werkelijkheid.

Delen |

vrijdag 7 april 2017

Het Midden-Oosten is een wespennest van tegengestelde belangen. Na 1945 was dit olierijke gebied de speelbal van de ‘koude oorlog’ tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 luidde een periode in van Amerikaanse dominantie in dit deel van de wereld. Het onder Amerikaanse invloed totstandgekomen Israëlisch-Egyptische vredesverdrag in 1979 was het eerste symptoom van de kwijnende Sovjet-invloed in het Midden-Oosten. De Egyptische president Anwar Sadat had de Sovjet-Unie enkele jaren eerder de rug toegekeerd en zocht zijn heil en bescherming bij de Verenigde Staten.

De Sovjet-Unie mag dan in 1991 uiteen zijn gevallen, onder de Russische president Vladimir Poetin is Rusland op de rug van de Syrische burgeroorlog sterk teruggekomen in het Midden-Oosten. Belangrijke en doelmatige Russische militaire interventie aan de zijde van de belaagde historische Russische bondgenoot, de Syrische president Bashir Assad, heeft de Verenigde Staten gedwongen Moskou als ‘redder’ van Assad te erkennen. De onvoorspelbare Amerikaanse president Donald Trump heeft afstand genomen van zijn voorganger Barack Obama in het Witte Huis, die er op stond dat Bashir Assad moest opstappen om plaats te maken voor een nieuwe politieke orde in Syrië. Buigt Trump in Syrië zijn hoofd voor Poetin als gevolg van zijn openlijk uitgesproken waardering voor de Rus die Trumps verkiezingscampagne langs slinkse hightech zou hebben ondersteund? De Amerikaanse Senaat en Congres stellen een diepgaand onderzoek in naar deze vermeende interventie in het Amerikaanse democratische proces en de financiële banden van Trump met Moskou.

Voor Israël heeft de ‘overwinning’ van Bashir Assad met steun van Russische bajonetten onvoorziene gevolgen. Als de mist optrekt, wordt in het Midden-Oosten een nieuwe alliantie tussen Iran-Syrië en Rusland zichtbaar, met zijtakken naar Hezbollah en Hamas in de Gazastrook.

Het is daarom een Israëlische politiek belang van de eerste orde om goede relaties te onderhouden met de Russische president Poetin van wiens invloed op de nieuwe Russische invloedssfeer in het Midden-Oosten een stabiliserende invloed kan uitgaan. Ik denk niet aan een vredesproces maar aan het voorkomen van een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten tussen Israël en Hezbollah.

Het is ondertussen genoegzaam bekend dat Israël er niet voor terugdeinst zijn luchtmacht in te zetten tegen over Syrische grondgebied lopende wapentransporten naar Hezbollah. De plaatsing van Russische ultra-moderne luchtafweerraketten van het type S-300 in Syrië vormt een groot strategisch probleem voor Israël. Deze luchtafweerraketten zouden het hele Israëlische luchtruim bestrijken. Een situatie die zich niet eerder heeft voorgedaan en het Israëlische opperbevel hoofdpijn bezorgt.

De paradoxale situatie doet zich voor dat Israël met Rusland zijn militaire acties tegen Hezbollah, een bondgenoot van de Russische bondgenoot Assad, in Syrië moet coördineren en dat kennelijk ook doet. Maar hoe lang nog? Het Syrische regiem heeft volgens Israëlische militaire bronnen tijdens de jongste Israëlische militaire interventie tegen Hezbollah in Syrië luchtafweerraketten ingezet, zonder succes overigens. Door de sterke entree van Rusland in de Syrische burgeroorlog aan de zijde van Bashir Assad is voor Israël een gecompliceerde strategische situatie ontstaan die van Netanjahoe staatsmanschap vraagt.

Hoe kan Netanjahoe balanceren tussen Poetin en Trump, indien de verwachting dat de Verenigde Staten en Rusland na het Obama-tijdperk weer nader tot elkaar zouden komen niet wordt bewaarheid?

De afschuwelijke, hoogstwaarschijnlijk Syrische gifgasaanval op de Syrische stad Khan Sheikhoun is wel een zeer ernstig incident, maar heeft op scherpe veroordelingen na geen gevolgen voor de werkelijke situatie in Syrië. Het Witte Huis liet in een naar mijn smaak te laconieke verklaring weten dat president Bashir Assad blijft zitten waar hij zit en dat de gifgasaanval het gevolg is van president Obama’s falende diplomatie. Volgens berichten uit Syrië zijn er meer dan honderd doden gevallen, onder wie veel kinderen, en honderden gewonden.

Delen |

vrijdag 31 maart 2017

Is Hamas onder druk van de Israëlische en Egyptische omsingelingen van de Gazastrook op weg naar aanvaarding van een Palestijnse staat gebaseerd op de bestandslijnen van 1967? Heeft deze ‘revolutie’ die zich aftekent in de rangen van Hamas in de Gazastrook, iets te maken met het verlangen van president Donald Trump vrede te stichten tussen Israël en de Palestijnen? Komt Hamas uit de ideologische duisternis naar de ratio?

Het debat in de rangen van deze islamitische fundamentalistische organisatie is in volle gang. Het wordt ook in de Israëlische media opgepikt. Israël heeft Hamas zwaar bevochten in reactie op raketgeweld uit Gaza. Maar nu schijnt in Israël het besef door te dringen dat Hamas een partner kan zijn. Wie de ontwikkelingen tussen Hamas en Israël volgt, kon al weten dat Israël Hamas is gaan zien als een stabiliserende factor in Gaza, als een organisatie die verantwoordelijkheid moet dragen – en dat met terughoudendheid ook doet – voor het stoppen van geweld uit Gaza door wedijverende groeperingen als de Islamitische Jihad. Daar zit een dynamiek van toenadering in. Maar dan moet je wel de gecompliceerde problematiek begrijpen.

Ik wijs op deze mogelijke fundamentele koerswijzing van Hamas, omdat een dergelijke ontwikkeling zich ook heeft voortgedaan tussen Israël en de PLO van Jasser Arafat. Van totale ontkenning tot wederzijdse erkenning in het Oslo-akkoord in 1993. Door de moord op Jitschak Rabin in 1993 – mede als gevolg van het stoken van Benjamin Netanjahoe tegen dit akkoord – is Oslo min of meer begraven en werd de weg bereid voor de nu onder invloed van Trump vastlopende politiek van annexatie van de Westelijke Jordaanoever.

Indien de machtsstrijd aan de top van Hamas inderdaad tot een fundamentele koerswijziging van deze organisatie leidt, kan dit een element zijn waarop Trump zijn visie op vrede tussen Israël en Palestina kan bouwen. Verzoening tussen Fatah en Hamas is een voorwaarde om uit de diepte van het conflict naar het licht te kijken. Dan is er wél een partner en kan Israël Fatah en Hamas niet meer tegen elkaar uitspelen om een mogelijke vredesdoorbraak uit de weg te gaan.

Wat speelt er dan binnen Hamas? De belangrijkste koerswijziging van het aangepaste Hamas-handvest zou zijn dat Hamas de bestandslijnen van 1967 erkent. Daar vloeit uit voort dat Hamas een vredesakkoord tussen Israël en het Palestijnse leiderschap zal aanvaarden, mits het de test van een Palestijns referendum doorstaat.

Wat betekent dit? Hamas komt terug op het islamitische standpunt dat er op heilige Palestijnse grond geen Joodse staat kan zijn. Om het zo maar eens te stellen: de islamitische god doet een concessie aan de Joodse god. Ook neemt Hamas afstand van geweld, met uitzondering van legitiem geweld. De nadruk komt te liggen op geweldloos protest tegen de bezetting.

Deze koerswijziging schijnt vervat te zijn in het nieuwe handvest van Hamas. Dat betekent absoluut niet dat de vredesvlag kan worden uitgehangen. De werkelijke betekenis van deze koerswijziging kan slechts aan de realiteit worden gemeten. De vraag blíjft of dit een werkelijke heroriëntatie is of een tactische manoeuvre van een militante organisatie in Gaza die onder zware druk staat.

En dan … Wat is de rol van Iran, één van de steunpilaren van Hamas? Drijft het escalerende conflict tussen twee stromingen in de islam, tussen de Soenni en Sji’a, de soennitische Palestijnen in Gaza uit de sji’itische invloedssfeer van Iran?

Vragen in overvloed. Maar ook vragen in een versteend ideologisch debat zijn volgens de visie van de Talmoed belangrijk.

Delen |

vrijdag 24 maart 2017

Videobeelden laten er geen twijfel over bestaan. President Donald Trump weigerde de Duitse bondskanselier Angela Merkel de hand te reiken tijdens de afsluitende persconferentie van haar bezoek aan Washington. Trump moet de kreten van de fotografen hebben gehoord om Merkel de hand te schudden. En ook het daarop volgende verzoek van de vrouwelijke Duitse bondskanselier haar de hand te reiken. Trump keek nors weg. Bizar. Ik herinner me dat hij wel de hand pakte van de Britse premier May in de corridor van het Witte Huis.

Waarom is dat incident van belang voor de lezers van Crescas? Het demonstreert de onvoorspelbaarheid en geestestoestand van Trump. Israëls leiders van links en rechts moeten daar terdege rekening mee houden bij het interpreteren van Trumps aanhoudende verklaringen dat hij het Israëlisch-Palestijns conflict tot een oplossing wil brengen.

Vooropgesteld: in de nieuwe Amerikaanse begroting blijft de 38 miljard dollar aan militaire hulpverlening (over een periode van tien jaar) als een blok staan, terwijl op allerlei belangrijke sociale posten zwaar wordt bezuinigd. De Amerikaanse generaals mogen zich verheugen in een ruggesteuntje van 54 miljard dollar. Ik ben zo vrij de belangrijke militaire hulp aan Israël in verband te brengen met het Amerikaanse begrotingsinfuus voor het Amerikaanse leger.

Als hoogwaardig militair Amerikaans steunpunt in het Midden-Oosten is Israël een factor in de door Trumps naaste omgeving vrijwel onvermijdelijk geachte oorlog met China! Dr. Jan van der Putten, één van de invloedrijkste China-kenners in Nederland en daarbuiten, heeft er zojuist een boek – Botsende supermachten: China en Amerika op ramkoers? – over geschreven.

Naarmate het prestige van Trump verder afbrokkelt, is het scheppen van een vijand de traditionele afleidingsmanoeuvre. Israëls leiders moeten zich de vraag stellen of zij in een Amerikaans militair avontuur à la Trump willen worden meegesleept. Of is Israël zó met handen en voeten aan de Verenigde Staten gebonden dat Jeruzalem geen andere keus heeft dan zich aan de zijde van de VS te scharen, mocht er een groot conflict uitbreken over de heerschappij over de Zuid-Chinese zee, over Noord-Korea of over een ander geschilpunt? Dat die oorlog zal uitbreken, staat voor enkele Amerikaanse publicisten vast. Niet nu, maar binnen een tijdsbestek van tien jaar.

Zou Trump tijdens zijn eerste termijn als president Jeruzalem en Ramallah nader tot elkaar kunnen brengen? Hij heeft de orthodoxe Jood Jason Greenblatt als bemiddelaar naar het Midden-Oosten gestuurd. Ik heb natuurlijk niets tegen Joden, maar het is heel opvallend dat door Washington in het verleden en nu weer Joodse persoonlijkheden naar het Midden-Oosten worden gestuurd om de vrede tussen Israëli’s en Palestijnen te bewerkstelligen. Joodse ambassadeurs (Shapiro, Indyk, Kurtzer en anderen), de Joodse bemiddelaar Dennis Ross et al … en nu wordt er door Trump een orthodoxe ambassadeur, David Friedman, een enthousiaste kolonistenvriend, naar Tel Aviv afgevaardigd.

Zo’n ‘vrede Jood’ komt voor een grote psychologische uitdaging te staan. Hij moet het vertrouwen winnen van de ‘Palestijnse vijand’, zonder zijn Joodse ziel, dat wil zeggen Israël, pijn te doen. Als hij begrip opbrengt voor Palestijnse standpunten wordt hij in nationalistische Israëlische kringen gauw als een zichzelf hatende Jood gebrandmerkt. Palestijnen keren zich van hem af als hij teveel naar Israëlische standpunten neigt.

Jason Greenblatt heeft tijdens zijn eerste ronde besprekingen en contacten de gulden middenweg gevonden, schijnt het. Hij sprak met kolonisten, bezocht Palestijnen in een vluchtelingenkamp en voerde besprekingen met premier Netanjahoe en de Palestijnse president Mahmoed Abbas. Als his master’s voice oefende Greenblatt druk uit op Netanjahoe om de nederzettingenactiviteiten te staken of althans te matigen.

Trump beschouwt het laten buigen van Netanjahoe als een springplank naar een peace deal met de Palestijnen. Waar hij aan het thuisfront over het ene na het andere probleem struikelt, ziet hij kansen om zijn staatsmanschap te bewijzen door Israël en de Palestijnen de weg naar vrede te wijzen. Misschien voor hem een Nobelprijs voor de vrede? Wie weet. Maar dan moet Netanjahoe wel meewerken om zijn ‘vriend’ in het Witte Huis die prijs te gunnen. Ik ben benieuwd hoe de listige Netanjahoe zich aan de druk van Trump zal weten te onttrekken. Het uitschrijven van vervroegde verkiezingen is een tijd winnende manoeuvre. En dat wordt door Netanjahoe kennelijk overwogen. Het pokerspel van Netanjahoe en Trump is in volle gang. Merkels geweigerde handdruk wordt snel vergeten maar Trumps messiaans aandoende vredeswens zal de voorpagina’s blijven halen.

Delen |
apr 2017Sjoa
apr 2017Explosie
apr 2017Assad
mrt 2017Hamas
mrt 2017Merkel
mrt 2017Trump de Messias?
mrt 2017God
mrt 2017Een zwarte lijst
feb 2017Verwarring
feb 2017Witte Huis
feb 2017Zaken doen met Trump
feb 2017Trump behagen
jan 2017Ma’alé Adomiem
jan 2017Net Trump
jan 2017Vijf ex-chef-stafs
jan 2017Donald en Benjamin
dec 2016Friedman
dec 2016Ronit
dec 2016Pijnlijk
dec 2016Brand in Israël
nov 2016Israël en Trump
nov 2016Trump
nov 2016Qatar
okt 2016Israëlische Arabieren
sep 2016Peres
sep 2016NYT
sep 2016Nir
sep 2016Hillary
sep 2016China
aug 2016Poetin-Netanjahoe
aug 2016Hedy
aug 2016Ankie
jul 2016Bloeme Evers
jul 2016Dyab Abou Jahjah
jun 2016Asscher
jun 2016Trump
jun 2016De tijd dringt
jun 2016Lieberman
mei 2016Harakiri
mei 2016Een naar gevoel
apr 2016Moeilijk
apr 2016Andere wind
mrt 2016EU-crisis
mrt 2016Dustin
mrt 2016Zege Sanders
mrt 2016Joden in de familie
feb 2016Mead
feb 2016Olmert
feb 2016Bernie Sanders
feb 2016Vrouwen bij de Klaagmuur
jan 2016Joodse gezanten
jan 2016Gelijk
jan 2016Angst
jan 2016Geld
dec 2015Silvan
dec 2015Zee
dec 2015Sarid
dec 2015IDFA
nov 2015Nogmaals ISIS
nov 2015ISIS
nov 2015Tot de vulkaan uitbarst
nov 2015Rabin
okt 2015Eurotherapie
okt 2015TV-beelden
okt 2015Kafka
sep 2015Hek
sep 2015Barenboim
aug 2015Onthullingen
aug 2015Boemerang
aug 2015Doodstraf
aug 2015Gay Parade
jul 2015Turkije
jul 2015Wenen
jul 2015Drie maal schaamte
jul 2015Michael Oren
jun 2015Druzen
jun 2015EU – Griekenland – VS - Rusland
jun 2015Voet
jun 2015Rivlin
mei 2015Goochelen
mei 2015Nieuwe regering
mei 2015Anne Frank
apr 2015Getallen
apr 2015KNVB
apr 2015Pesach
mrt 2015Telefoontje
mrt 2015Rozen met doornen
mrt 201517 Maart
mrt 2015Bibi in de Senaat
feb 2015Angst
feb 2015Vete
feb 2015Machtsevenwicht
jan 2015Arabische partij
jan 2015Vrouwen
jan 2015Moord
jan 2015Livni
dec 2014Islammacht
dec 2014Hillary
dec 2014Democratie
nov 2014Komedie
nov 2014Sarona
nov 2014Moord
nov 2014Ha’aretz
okt 2014Intifada?
okt 2014Dollars voor Gaza
okt 2014ISIS
okt 2014Monster
sep 2014Sjana tova!
sep 2014Dialoog
sep 2014Intern zielsdebat
sep 2014Opiniepeiling
aug 2014Voor afwijkende meningen is geen plaats
aug 2014Moord
aug 2014Bovenmenselijke moed
aug 2014Bestand
jul 2014Gaza-oorlog
jul 2014Te lang
jun 2014Israël en de Palestijnse economie
jun 2014Pius de Twaalfde
jun 2014Houthakker gezocht
jun 2014Rivlin
mei 2014Paus Franciscus
mei 2014Anti-Defamation League
mei 2014Amos Oz
mei 2014Hamas
apr 2014De woede van Obama
apr 2014Geen vrede
apr 2014Corruptie en bezetting
mrt 2014Staking bij ‘buitenlandse zaken’
mrt 2014Heidegger en Arendt
mrt 2014CIDI en antisemitisme
mrt 2014Kerry als piloot
feb 2014Alice Herz-Sommer
feb 2014Water
feb 2014Premier Lieberman
feb 2014Kerry
jan 2014Shulamit Aloni
jan 2014Ivriet
jan 2014Van Bommel
jan 2014Ontboezeming
jan 2014Nieuwjaar
dec 2013De Russen komen
dec 2013Afrikanen
dec 2013Druk op Bibi
dec 2013Arik Einstein
nov 2013Iran-akkoord
nov 2013Het gewicht van de geschiedenis
nov 2013Kinderen van Teheran
nov 2013Christenen in Jeruzalem
nov 2013Goed en slecht nieuws
okt 2013Qatar
okt 2013Spijkerbroek en Twan
okt 2013Peres in Nederland
sep 2013Robama
sep 2013Bach
sep 2013Een ander Midden-Oosten
aug 2013Advies aan minister Timmermans
jul 2013Ron Demer
jul 2013Spionage
jun 2013Bedoeïenen
jun 2013Peres
jun 2013Yoram Kaniuk
jun 2013Haat
mei 2013Hannah Arendt
mei 2013Vluchten
mei 2013Koninkrijk
apr 2013Conclusie
apr 2013Voices of the Levites
apr 2013Islam
apr 2013Gas
mrt 2013Obama tovert
mrt 2013Obama in Israël: 'Yes you can'.
mrt 2013Kritiek op Nederland
mrt 2013Foto
mrt 2013Lincoln
feb 2013IJsjes
feb 2013Hartman
feb 2013Obama naar Israël
feb 2013Egypte
jan 2013Er is toekomst
jan 2013Amerikaans isolationisme
jan 2013Nieuwe verhoudingen
jan 2013Peres
dec 2012Emoties
dec 2012Omroep
dec 2012Straffen
nov 2012Verrassingen
nov 2012Als tropische regen
nov 2012Van Agt
nov 2012Indianenverhaal
nov 2012Tafelgesprek
okt 2012De Palestijnse kwestie slaapt
okt 2012Fiets
okt 2012Vervroegde algemene verkiezingen
okt 2012Voetbal
sep 2012China – Japan
sep 2012Wilders en koosjer slachten
aug 2012Schiphol
aug 2012WC in Keulen
jul 2012Atoombom op Teheran
jun 2012Mosri
jun 2012Wonder
jun 2012Vandalisme
jun 2012Tussen hoop en angst
jun 2012Dibi
mei 2012Robben
mei 2012De val van het Nederlandse kabinet
mei 2012Benzion Netanyahoe
mei 2012Gas
apr 2012Dhimmi en Wilders …
apr 2012Macht en fictie
apr 2012Philip Mok is niet meer
apr 2012Rabbijn en Islamiet
mrt 2012Verrader
mrt 2012Barak’s appartement
mrt 2012Beurs omhoog, raketten naar beneden
mrt 2012Obama en Netanyahoe
mrt 2012Paranoia
feb 2012NRC
feb 2012Besnijdenis
feb 2012Syrië
feb 2012Birobidjan
jan 2012Netanyahoe en de pers
jan 2012Goed nieuws uit Israël
jan 2012Charedisch vogeltje
dec 2011Internet
dec 2011Minaret
dec 2011Geen reden voor Israëlische angst
dec 2011Brug te ver
nov 2011Naakt
nov 2011Angst
nov 2011Na de vrijlating van Gilad Shalit
okt 2011Knoop
okt 2011Hoofdstad
sep 2011De geest van Netanyahoe
sep 2011Grote risico’s
sep 2011Zoveel dreigementen
sep 2011Zuur Turks fruit
aug 2011Nog meer lente …
jul 2011Leve de waarheid!
mei 2011Het ene geluid is het andere niet ...
apr 2011Vrijheid van godsdienst