inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Salomon Bouman

Salomon Bouman (1937) was gedurende 37 jaar correspondent voor NRC-Handelsblad, De Standaard en de Nederlandse radio in Israël. Alvorens zich in 1965 in Israël te vestigen was hij parlementair verslaggever van Het Parool. Bouman studeerde internationale betrekkingen aan Science Po in Parijs en aan de Johns Hopkins University, SAIS, School for Advanced International Studies in Bologna. Voor NRC-Handelsblad berichtte hij ook uit Washington, Cairo, Amman, Cameroen, Duitsland en de meeste Oost-Europese landen. Hij woont nu in Bilthoven. Bouman heeft een zoon en dochter in Israël en vier Israëlische kleinkinderen. De afgelopen drie jaar heeft Salomon Bouman twee boek gepubliceerd: 'Israel tussen hoop en vrees, van socialistische pioniersgeest naar kapitalisme. Uitgegeven door AUP, Amsterdam University Press. En een roman 'Ontmoeting en misverstand', heilig is de drager van onheil, uitgegeven door Amphora, Amsterdam.

vrijdag 9 maart 2018

Ik had net een persoonlijke getint stukje over het opvallende boek van dr. Hinke Piersma over de Jodenvervolging in Nederland geschreven (volgt hieronder) toen ik van verbazing van mijn stoel viel.

AIPAC, de grootste en invloedrijkste Joodse pressiegroep in de Verenigde Staten is overstag gegaan. Overboord misschien. Howard Kohr, de uitvoerend directeur van AIPAC, is bij aankomst van premier Benjamin Netanjahoe in Washington uitgekomen voor de stichting van een Palestijnse staat naast Israël. Jarenlang heb ik over AIPAC geschreven, heb ik hun bijeenkomsten bijgewoond. En altijd werd het idee van een Palestijnse staat gebrandmerkt als verraad aan de zionistische zaak.

Heeft AIPACs ommekeer iets te maken met het vredesplan dat de aangebrande Kushner en Greenblatt bekokstoven met steun van Netanjahoe? Wordt nu ook op rechts ingezien dat links gelijk heeft dat de toekomst van Israël als een democratisch Joodse staat afhangt van vrede? Dat er geen relatie is tussen Israëls militaire macht en politieke en internationale onmacht?

Totdat voor mij duidelijk is wat Netanjahoe in het Witte Huis te horen heeft gekregen, waag ik me niet aan een diepgaande analyse van deze ommezwaai van AIPAC. Dat er iets in de diepte broeit, is me wél heel duidelijk.

Over naar het boek.

Over het oorlogsverleden van Nederlandse Joden zijn de laatste jaren opvallend veel autobiografieën verschenen. Het zojuist verschenen boek Zussen. Een oorlogsverhaal geeft een met compassie geschreven objectief beeld van de onderduiktragiek in de oorlogsdagen.

Geen wonder dat dit boek (uitgegeven bij Querido) er als een buitengewoon waardevol document over de bezetting en Jodenvervolging uitspringt. Je hoeft de dikke pillen van dr. De Jong niet te lezen om te weten en te voelen hoe het toen was.

Het verhaal over de drie zussen is namelijk geschreven door dr. Hinke Piersma, onderzoekster bij het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). Ze promoveerde in 2005 op het proefschrift ‘De drie van Breda. Duitse oorlogsmisdadigers in Nederlandse gevangenschap 1945-1989.’

Hinke Piersma schetst aan de hand van de lotgevallen van drie zussen een indringend beeld van de vervolging van de Nederlandse Joden. Het verraad komt aan bod, evenals de moed van Nederlanders die hun leven in de waagschaal stelden om hun vervolgde Nederlandse Joodse medeburgers te helpen.

De opzet van het boek is zodanig dat je het leest als een goed geschreven spannende roman. Je wil weten hoe het afloopt met de drie zussen, met hun echtgenoten, kinderen en ouders. Via Westerbork zijn Auschwitz en Sobibor voor de meesten echter het eindstation.

Hinke Piersma heeft een scherp oog voor pogingen van Joden, via contacten met de Joodse Raad en de Duitse bezetter, om aan ‘te werkstelling’ in Duitsland te ontkomen.

Mij trof om persoonlijke redenen het verhaal van Sacha Horowitz, gehuwd met één van de zussen. Het lukte hem via vervalsing van een testament aan te tonen dat zijn Joodse moeder van Russisch-christelijke afkomst was. De ontjoodsing van moeder Horowitz door de Duitse bezetter betekende dat zijn kinderen als half-Joden geen ster meer hoefden te dragen en gewoon naar school konden gaan. In Amersfoort zat ik in de klas met zijn dochter Maja Horowitz op het Amersfoorts Montessori Lyceum.

Dit is slechts een detail uit een boek dat ook omschrijft hoe duivels de Duitse bezetter langzaamaan maar heel geraffineerd de Joodse Nederlanders van de rest van de bevolking isoleerde. Zo geniepig dat Joden in het begin van de bezetting het gevaar niet zagen, niet konden zien ook en zich veilig voelden.

Ik werd getroffen door de ‘goedheid’ van een Duitse onderofficier die bij een boerengezin werd ingekwartierd waar een Joods meisje was ondergedoken. “Dat zijn geen zusjes”, zei de Duitser, terwijl hij naar de dochters van de boer keek. “Ik dacht wel dat je dat zou zien”, reageerde de boer. Woorden die de Duitser volgens de schrijfster kennelijk overbluften.
“Ik zal er geen werk van maken”, zei hij.

Ik heb mijn leven ook te danken aan een ‘goede’ Duitse soldaat, die in 1944 op de boerderij in ’t Zand werd geplaatst waar ik was ondergedoken.

Hij nam me op zijn schoot en zei : “Du bist ein Jude.” Ik was toen zeven jaar en begreep dat ik in levensgevaar verkeerde. Ik verstopte me op de boerderij. Ik weet niet meer of het dezelfde dag was of de dag erna toen de soldaat me weer op zijn schoot nam. Uit de binnenzak van zijn uniform haalde hij een foto. Ik zag drie blonde meisjes. “Dat zijn mijn dochters”, zei hij. “Gehe.”

Ik begreep de situatie intuïtief. De soldaat liet me de foto van zijn dochters zien om me duidelijk te maken dat hij wel in de gaten had dat dat kleine zwartharige jongentje een Joodse onderduiker moest zijn. Hij heeft me niet verraden. Misschien omdat hij toen al besefte dat Duitsland na de invasie van Normandië de oorlog zou verliezen.

Het is natuurlijk ongewoon persoonlijke ervaringen te mengen met een beschouwing over een boek. Ik heb het toch gedaan, omdat mijn verhaal zo in het boek van Hinke Piersma had kunnen worden opgenomen.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Waarschuwing
aug 2019Haat
aug 2019Els
jul 2019Peretz
jul 2019Barak
jul 2019Lakmoestest
jun 2019Assimilatie
jun 2019Verdelers
jun 2019Verrechtsing
jun 2019Aangebrand
mei 2019Hightech
mei 2019Droomvrede
mei 2019Donkere wolken
mei 2019Gaza
mei 2019Excessen
apr 2019Geen Palestijnse staat
apr 2019Zure vruchten
apr 2019Verkiezingen
mrt 2019Vergif
mrt 2019Ilhan Omar
mrt 2019Mark Blaisse
mrt 2019Amandelen
mrt 2019Macht
feb 2019Polen
feb 2019Knops
feb 2019Gantz
feb 2019Analyse
jan 2019Democratie
jan 2019Oz
dec 2018Yaniv Sagee
dec 2018Netanjahoe
nov 2018Haat
nov 2018Luns en de Golan
nov 2018Mini-oorlog
nov 2018Jan Brokken
nov 2018Pittsburgh
okt 2018De Amerikaanse Israël-lobby
okt 2018israël en Saoedi-Arabië
okt 2018Songfestival
okt 2018Twee maal Israël
sep 2018Naar sjoel
sep 2018UNRWA
aug 2018Indië
aug 2018Krom denken
aug 2018Overpeinzingen
aug 2018Hitler
jul 2018Israël rechts
jun 2018Zuurstof
jun 2018Ballon
jun 2018Diner
jun 2018Sjoel Deventer
mei 2018Anne
mei 2018Toch
mei 2018Geen akkoord
mei 2018Ze doen ons niets
apr 2018Moed
apr 2018Iran
apr 2018Weer
mrt 2018Haggada
mrt 2018Kim en Trump
mrt 2018Boek Hinke Piersma
mrt 2018Syrië
feb 2018Grossman
feb 2018Israël en Poetin
feb 2018Netanjahoe
feb 2018Protesten
jan 2018Impressie
jan 2018Film
jan 2018Dr. Aref
jan 2018Israëlische Arabieren
dec 2017Ambassadeurs
dec 2017Fiddler
dec 2017Trump
dec 2017Koeweitse schrijver
nov 2017Storm
nov 2017Aardbeving
nov 2017Herdenking Rabin
nov 2017Verwarrend
okt 2017Hightech perikelen
okt 2017Netanjahoe
okt 2017De Iraanse deal
okt 2017Trump moment
okt 2017Duitsland
sep 2017RM in Londen
sep 2017Mossad
sep 2017Channa
sep 2017Generaals
aug 2017Angst
aug 2017Kritiek
aug 2017Kushner
jul 2017Twitter
jun 2017Vrouwen
jun 2017Leugendetector
jun 2017Dan Bavly
jun 2017Fake News
mei 2017Geld stinkt niet
mei 2017Torpedo
mei 2017Onmacht
mei 2017Vrede?
apr 2017Sjoa
apr 2017Explosie
apr 2017Assad
mrt 2017Hamas
mrt 2017Merkel
mrt 2017Trump de Messias?
mrt 2017God
mrt 2017Een zwarte lijst
feb 2017Verwarring
feb 2017Witte Huis
feb 2017Zaken doen met Trump
feb 2017Trump behagen
jan 2017Ma’alé Adomiem
jan 2017Net Trump
jan 2017Vijf ex-chef-stafs
jan 2017Donald en Benjamin
dec 2016Friedman
dec 2016Ronit
dec 2016Pijnlijk
dec 2016Brand in Israël
nov 2016Israël en Trump
nov 2016Trump
nov 2016Qatar
okt 2016Israëlische Arabieren
sep 2016Peres
sep 2016NYT
sep 2016Nir
sep 2016Hillary
sep 2016China
aug 2016Poetin-Netanjahoe
aug 2016Hedy
aug 2016Ankie
jul 2016Bloeme Evers
jul 2016Dyab Abou Jahjah
jun 2016Asscher
jun 2016Trump
jun 2016De tijd dringt
jun 2016Lieberman
mei 2016Harakiri
mei 2016Een naar gevoel
apr 2016Moeilijk
apr 2016Andere wind
mrt 2016EU-crisis
mrt 2016Dustin
mrt 2016Zege Sanders
mrt 2016Joden in de familie
feb 2016Mead
feb 2016Olmert
feb 2016Bernie Sanders
feb 2016Vrouwen bij de Klaagmuur
jan 2016Joodse gezanten
jan 2016Gelijk
jan 2016Angst
jan 2016Geld
dec 2015Silvan
dec 2015Zee
dec 2015Sarid
dec 2015IDFA
nov 2015Nogmaals ISIS
nov 2015ISIS
nov 2015Tot de vulkaan uitbarst
nov 2015Rabin
okt 2015Eurotherapie
okt 2015TV-beelden
okt 2015Kafka
sep 2015Hek
sep 2015Barenboim
aug 2015Onthullingen
aug 2015Boemerang
aug 2015Doodstraf
aug 2015Gay Parade
jul 2015Turkije
jul 2015Wenen
jul 2015Drie maal schaamte
jul 2015Michael Oren
jun 2015Druzen
jun 2015EU – Griekenland – VS - Rusland
jun 2015Voet
jun 2015Rivlin
mei 2015Goochelen
mei 2015Nieuwe regering
mei 2015Anne Frank
apr 2015Getallen
apr 2015KNVB
apr 2015Pesach
mrt 2015Telefoontje
mrt 2015Rozen met doornen
mrt 201517 Maart
mrt 2015Bibi in de Senaat
feb 2015Angst
feb 2015Vete
feb 2015Machtsevenwicht
jan 2015Arabische partij
jan 2015Vrouwen
jan 2015Moord
jan 2015Livni
dec 2014Islammacht
dec 2014Hillary
dec 2014Democratie
nov 2014Komedie
nov 2014Sarona
nov 2014Moord
nov 2014Ha’aretz
okt 2014Intifada?
okt 2014Dollars voor Gaza
okt 2014ISIS
okt 2014Monster
sep 2014Sjana tova!
sep 2014Dialoog
sep 2014Intern zielsdebat
sep 2014Opiniepeiling
aug 2014Voor afwijkende meningen is geen plaats
aug 2014Moord
aug 2014Bovenmenselijke moed
aug 2014Bestand
jul 2014Gaza-oorlog
jul 2014Te lang
jun 2014Israël en de Palestijnse economie
jun 2014Pius de Twaalfde
jun 2014Houthakker gezocht
jun 2014Rivlin
mei 2014Paus Franciscus
mei 2014Anti-Defamation League
mei 2014Amos Oz
mei 2014Hamas
apr 2014De woede van Obama
apr 2014Geen vrede
apr 2014Corruptie en bezetting
mrt 2014Staking bij ‘buitenlandse zaken’
mrt 2014Heidegger en Arendt
mrt 2014CIDI en antisemitisme
mrt 2014Kerry als piloot
feb 2014Alice Herz-Sommer
feb 2014Water
feb 2014Premier Lieberman
feb 2014Kerry
jan 2014Shulamit Aloni
jan 2014Ivriet
jan 2014Van Bommel
jan 2014Ontboezeming
jan 2014Nieuwjaar
dec 2013De Russen komen
dec 2013Afrikanen
dec 2013Druk op Bibi
dec 2013Arik Einstein
nov 2013Iran-akkoord
nov 2013Het gewicht van de geschiedenis
nov 2013Kinderen van Teheran
nov 2013Christenen in Jeruzalem
nov 2013Goed en slecht nieuws
okt 2013Qatar
okt 2013Spijkerbroek en Twan
okt 2013Peres in Nederland
sep 2013Robama
sep 2013Bach
sep 2013Een ander Midden-Oosten
aug 2013Advies aan minister Timmermans
jul 2013Ron Demer
jul 2013Spionage
jun 2013Bedoeïenen
jun 2013Peres
jun 2013Yoram Kaniuk
jun 2013Haat
mei 2013Hannah Arendt
mei 2013Vluchten
mei 2013Koninkrijk
apr 2013Conclusie
apr 2013Voices of the Levites
apr 2013Islam
apr 2013Gas
mrt 2013Obama tovert
mrt 2013Obama in Israël: 'Yes you can'.
mrt 2013Kritiek op Nederland
mrt 2013Foto
mrt 2013Lincoln
feb 2013IJsjes
feb 2013Hartman
feb 2013Obama naar Israël
feb 2013Egypte
jan 2013Er is toekomst
jan 2013Amerikaans isolationisme
jan 2013Nieuwe verhoudingen
jan 2013Peres
dec 2012Emoties
dec 2012Omroep
dec 2012Straffen
nov 2012Verrassingen
nov 2012Als tropische regen
nov 2012Van Agt
nov 2012Indianenverhaal
nov 2012Tafelgesprek
okt 2012De Palestijnse kwestie slaapt
okt 2012Fiets
okt 2012Vervroegde algemene verkiezingen
okt 2012Voetbal
sep 2012China – Japan
sep 2012Wilders en koosjer slachten
aug 2012Schiphol
aug 2012WC in Keulen
jul 2012Atoombom op Teheran
jun 2012Mosri
jun 2012Wonder
jun 2012Vandalisme
jun 2012Tussen hoop en angst
jun 2012Dibi
mei 2012Robben
mei 2012De val van het Nederlandse kabinet
mei 2012Benzion Netanyahoe
mei 2012Gas
apr 2012Dhimmi en Wilders …
apr 2012Macht en fictie
apr 2012Philip Mok is niet meer
apr 2012Rabbijn en Islamiet
mrt 2012Verrader
mrt 2012Barak’s appartement
mrt 2012Beurs omhoog, raketten naar beneden
mrt 2012Obama en Netanyahoe
mrt 2012Paranoia
feb 2012NRC
feb 2012Besnijdenis
feb 2012Syrië
feb 2012Birobidjan
jan 2012Netanyahoe en de pers
jan 2012Goed nieuws uit Israël
jan 2012Charedisch vogeltje
dec 2011Internet
dec 2011Minaret
dec 2011Geen reden voor Israëlische angst
dec 2011Brug te ver
nov 2011Naakt
nov 2011Angst
nov 2011Na de vrijlating van Gilad Shalit
okt 2011Knoop
okt 2011Hoofdstad
sep 2011De geest van Netanyahoe
sep 2011Grote risico’s
sep 2011Zoveel dreigementen
sep 2011Zuur Turks fruit
aug 2011Nog meer lente …
jul 2011Leve de waarheid!
mei 2011Het ene geluid is het andere niet ...
apr 2011Vrijheid van godsdienst