inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Simon Soesan

Simon Soesan (1956, Beverwijk) woont sinds 1973 in Haifa, Israël, waar hij zijn eigen sales-en-marketing bureau had. Tegenwoordig is hij vertegenwoordiger van Keren Hayesod – United Israel Appeal in Duitsland. Soesan is bekend van columns in diverse Nederlandse bladen, zoals NRC-Handelsblad, het Reformatorisch Dagblad, Israël Actueel en het Nieuw Israelietisch Weekblad. Zijn korte verhalen werden gebundeld in 'Pita met hagelslag' (2005) en ‘Patatje vrede’ (2007), 'Apoetaah' (2016) is zijn derde boek en in juni 2018 is 'Ik ben jij' verschenen. Zijn familie en vriendschappen met Joden, Moslims en Christenen, inspireren hem bij het schrijven.

vrijdag 10 juni 2011

Toen de zionistische organisaties in 1920 besloten om een onderzoek te doen in Israël, wisten ze precies wat ze wilden weten: een bewijs van continue aanwezigheid van Joden in Israël gedurende 2000 jaar. Het resultaat was verbluffend, want hun verwachtingen waren heel anders. Sinds het moment dat het Joodse volk de diaspora in werd gestuurd, zijn er wel degelijk Joden achtergebleven in Israël. Men verwachtte bewijs te krijgen van een ononderbroken Joodse aanwezigheid in steden zoals Yaffo, Tiberias, Tsfat, Nablus of Jeruzalem. Maar dat kon niet bewezen worden. In feite was het duidelijk dat de Joodse aanwezigheid in die steden verbroken was, als resultaat van diverse historische gebeurtenissen. Echter, het bleek dat juist in kleine dorpen in de Galil, de Joodse aanwezigheid al die 2000 jaar gewoon en ononderbroken doorging. Zelfs toen in de 8ste eeuw een zware aardbeving diverse steden in het Noorden gewoon liet verdwijnen en ook de leiding van het huis van Oemmia overging in de zwakkere leiding van het huis van Toboes, bleven de Joden rustig leven in het Noorden. Historisch is aangetoond dat in omgevingen zoals Gush Chalav, Dalton, Alma en Kfar Chanania altijd Joden hebben gewoond.

Vlak bij de berg Meron, met zijn 850 meter makkelijk te zien in de Galil, ligt een dorpje nabij een vallei die was ontstaan door een horizontale aardverschuiving, miljoen jaren geleden, waardoor een soort diepe kom was ontstaan, die in het Arabisch Bakaá en in het Ivriet Beka´a heet. Het dorpje kreeg de naam van deze soort vallei, Baka’ien, wat later Bka’in en nog later Pke’in ging heten, tot op de dag van vandaag een van de mooiste dorpjes in ons land. Pke’in komt voor in de Joodse geschiedenis, want niemand minder dan de Rasbi, oftewel Rav Shimon Bar Yochai, heeft zich daar in totaal 13 jaar verborgen gehouden in een grot, samen met zijn zonen, omdat de Romeinen hem zochten. De Romeinen waren er op uit om het jodendom te beëindigen en wisten ook hoe: ze verboden de besnijdenis, kosjer slachten en het leren van de Thora. Daar velen in die tijd analfabeet waren, werd de Thora woordelijk doorverteld aan de volgende generatie. En dat werd toen verboden. Rasbi, bekend om zijn werk, werd gezocht omdat hij gewoon doorging met leren en lesgeven. Er wordt beweerd dat tijdens de lange jaren in de grot met zijn zonen, waarvan de oudste, Eliëzer, later erg bekend werd, Shimon Bar Yochai zijn meesterwerk, het boek van de Zohar schreef. Dit boek is de basis van de Kabbala, waarin de geheimen van het heelal, de aarde en de mens, verklaard en beschreven worden. Daar onbenullen hier tegenwoordig een business van hebben gemaakt, wil ik hier niet verder op in gaan.

Terug naar Pke’in, waar dus al die jaren Joden bleven wonen. Opeens, in de 16e eeuw, komen daar bezoekers. In de 19e eeuw is het al een vaste plek voor Joodse scholen in Israël, maar ook uit het buitenland komen mensen Pke’in bezoeken. De familie Zinaty koopt daar een huis en besluit ook een sjoel te bouwen. Tijdens het bouwwerk worden archeologische restanten gevonden die aantonen dat er al in de 2e eeuw een sjoel was in Pke’in. De restanten kunnen daar vandaag de dag gevonden worden, want ze zijn in de muren van deze authentieke sjoel gemetseld.

Na honderden jaren van aanwezigheid is Margalit Zitany, over de 80 jaar oud, de laatste van haar familie in Pke’in. Geen gemakkelijke dame, deze Margalit! Je kunt niet met haar afspreken voor een bezoek: of ze is er, of ze is er niet en ze doet de sjoel niet voor iedereen open. Zo is ze en zo kennen we haar al jaren en zo houden we van haar. De bessen vallen van de boom op de binnenplaats en ze heeft geen zin dat iedereen eerst op 'haar' bessen stapt en dan de vloer van de sjoel vuil maakt. Als ze je kent, mag je er in en soms, als ze je niet kent maar aardig vindt, mag je er ook wel in, maar niet voordat ze mopperend gaat vegen. Met wat mazzel krijg je na afloop wat koele bessen uit de ijskast.

Ze is in de tachtig – vraag het haar nooit! - en is zich bewust van haar leeftijd. En dat ze niet eeuwig zal leven. Ze is nooit getrouwd geweest en heeft geen kinderen. Het laatste bewoonde Joodse huis in Pke’in is dus in de toekomst onbewoond. Onlangs was ik bij haar op bezoek en aten we wat van haar heerlijke bessen, die veel van bramen weg hebben. ‘We hebben de Moslims, Turken en Engelsen doorstaan, maar nu, met onze eigen regering is het echt belabberd,’ zei ze tegen me, terwijl ze haar fles water uit haar schortzak haalde en een slok nam. ‘Nu heb je al die kolonisten, die zogenaamd Joods eigendom willen beschermen. En hier dan? Wie komt hier wonen? Dit huis en de sjoel zijn eeuwenlang een familie-eigendom. En nu? Ik heb die heren in Jeruzalem geschreven. Ook een stad, Jeruzalem! Meer dan 2000 jaar wonen hier Joden, wat Jeruzalem niet over zichzelf kan zeggen. En nu is het voorbij? Boesja! Schande!’

De laatste der Zitany’s, noem ik haar. Is ze ook de laatste Jodin in Pke’in? Nee. Er wonen nog enkele Joden in dit pittoreske dorpje, maar niemand woont er zo lang als de Zitany’s. Uiteraard zijn we bezig een oplossing te zoeken. Maar dat hoeft u niet te weerhouden om Pke’in te bezoeken.

Misschien dat u Margalit nog tegenkomt.

© Simon Soesan

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Ontspoord, macht en verbeelding
jul 2019Bij hoog en laag
jun 2019Omgekeerde wereld
mei 2019Een kaart uit het verleden
apr 2019Kiezen
mrt 2019Gids voor de verwarde Israëlvolger
mrt 2019Nechama gaf een kus … aan mij en m’n zus
mrt 2019Niet uit hun naam
feb 2019Ik wil die naam terug
feb 2019Westerbork
jan 20196, 7
dec 2018Sapperdeflap – סאפרדפלאפ
nov 2018Dubbelganger
nov 2018Saba! Kijk mij eens!
nov 2018Antisemitisme? Prima toch?
okt 2018Veilig weer naar buiten
aug 2018Allemaal Israëli's
mei 2018Inpakken en wegwezen
mrt 2018Pesachfikkie met saba
mrt 2018Nee, nee en nog eens nee
mrt 2018Lente
feb 2018Wokkiewokkie
feb 2018Cadeautjes
dec 2017Get a life
dec 2017Ada
nov 2017Little criminals
nov 2017Sjalom chavera
nov 2017El Al
okt 2017Saba, water!
sep 2017UNEPTZO
sep 2017Bomba!
sep 2017Modern antisemitisme
aug 2017Bij de neus genomen
aug 2017Dubbele moraal
jun 2017Beschaamd
jun 2017De grote zorgen van Brave Burger S (BBS) – een waar gebeurd verhaal
mei 2017Chajaliem bodediem
apr 2017De nieuwe Jood
apr 2017Gematst
mrt 201775 jaar later, 79 namen
mrt 2017BN onder de BN'ers
mrt 2017Über alles
feb 2017Taxi Frankfurt
feb 2017Het lucifersdoosje
feb 20172 minuten, 37 seconden
feb 2017Bayt Cham
jan 2017Wraak is zoet
jan 2017Wij, het probleem
jul 201655432
jun 2016Piekiediekie
jun 2016Terreur
mei 2016Nee, saba!
mei 201647
mei 2016Am Jisraeel Chai
apr 2016Lone soldiers
apr 2016Opa, loop toch niet zo snel
mrt 2016Saba Balagan
mrt 2016Tekenles
feb 2016Dag speen!
feb 2016Dol fijn
feb 2016Stampen
jan 2016Heppikniegedaan
jan 2016Koekel met 350
jan 2016Vuurwerk
dec 2015Wintermarkt
dec 2015Feest der Feesten
nov 2015Ter informatie
nov 2015Steek je rijk (oftewel Steek van de week)
okt 2015Wat een spreker is die man
okt 2015Bezorgd
okt 2015Tot de volgende keer
sep 2015Op het terras
aug 2015Waar is Menachem?
aug 2015Dagje Dachau
aug 2015Voor de duidelijkheid
aug 2015Praatjes vullen geen straatjes
jul 2015Snurk
jul 2015Mijn mooie overhemd
jul 2015Geen probleem
jun 2015Sharien en de soldaten
jun 2015Ver-keuring
jun 2015Antisemitisme op Sicilië
mei 2015... aldus Mantsoer
mei 2015De smeichelaar
mei 2015Family Business
mei 2015De rotonde
apr 201567 jaar Israël
apr 2015Pesach-tsores
apr 2015Antisemieten
mrt 2015De Vrijmatzeballen – een duizenden jaren oud geheim gedeeltelijk ontrafeld
mrt 2015Eén li eretz acheret – ik heb geen ander land
feb 2015Het lek
feb 2015De bofkonten
feb 2015De verkleedpartij
jan 2015Terug naar de hel
jan 2015Je suis … wat …?
jan 2015Vader weet het beter
dec 2014De achterste rij in sjoel met Chanoeka …
dec 2014Gratis Krant
dec 2014De Karmelieten
nov 2014Samen. Leven.
nov 2014Wat een schandaal!
nov 2014Medor ledor
nov 2014De Makollet
okt 2014Dankbaar
okt 2014Justitie
okt 2014Ziekenfonds
okt 2014Een mitswe doen
okt 2014Vast wel
sep 2014Wij geloven in vrede
sep 2014Te gast
sep 2014Duitse worst
sep 2014Neumann
aug 2014Het verhaal van Chamdi en Maria
aug 2014Tsadok
aug 2014Inpakken en wegwezen
aug 2014Het tunnelongeluk
jul 2014Laat me niet lachen
jul 2014Absurd
jun 2014Omgekeerde wereld
jun 2014Deurtje open, deurtje dicht
jun 2014Technion
jun 2014Moederdag
mei 2014Spin
mei 2014Stom-Stom
mei 2014Israël en de wereldkaart
mei 2014En uw naam is?
mei 2014Kinderen van
apr 2014Het jaar erna
apr 2014Apoetaah!
mrt 2014Sprookje
mrt 2014Kleine boodschap
mrt 2014Grapjas
mrt 2014Traditie, traditie
feb 2014Echt Hollands
feb 2014Doen we meteen!
feb 2014De blinde wacht
feb 2014De mesjoggene hond
jan 2014Joodse Stamppot
jan 2014De kip en de hond
jan 2014Lachen met Arik
jan 2014Daarom!
jan 2014Woord van het jaar
dec 2013Een verhaal van twee steden
dec 2013Hier ben ik thuis
dec 2013Hesped voor mijn moeder
dec 2013Yunis en de kaarsjes
nov 2013Lo Janoem We Lo Jisjan
nov 2013Dag vriend
nov 2013Klikken of knippen
nov 2013En gij gelooft het
nov 2013Mijn collega
okt 2013Traditie
okt 2013Het antwoord op de vraag
okt 2013Briefje aan Driesje (en Gretteke)
sep 2013Negentig
sep 2013Im een ani li, mi li?
aug 2013Chag Sameach
aug 2013IJzeren koepels
aug 2013De hitte van juli-augustus
jul 2013Cadeautje
jul 2013Ramadan
jul 2013Mijn vriend Ahmed
jun 2013Kan jou wat schelen!
jun 2013De Dode Zee
jun 2013Nooduitgang
jun 2013De toekomst
mei 2013Anders nog iets?
mei 2013Vriendjespolitiek
mei 2013Kaaskoppen
mei 2013Lag B'Omer
apr 2013Ladies and gentlemen: we have him!
apr 2013Gekke Yuval
apr 201368 Jaar later
apr 2013Simon Caun, één van de zes miljoen
mrt 2013Oy – Bama ...
mrt 2013De vijfde zoon
mrt 2013Dit is het enige land
mrt 2013Het complot
mrt 2013Twitter
feb 2013Bij de beesten af
feb 2013Een boom van een vent
feb 2013Een nieuw parlement
feb 2013De show
jan 2013Rubik’s kubus
jan 2013De hoop van de toekomst
jan 2013Geluidsoverlast
jan 2013Jihad is een miljoen waard
dec 2012Aliyah
dec 2012Eén van de honderdtweeënveertig
dec 2012De gouden wc
nov 2012Verkeerd adres
nov 2012Mein Shtetl brennt
nov 2012Krachtpatser
nov 2012Amsterdam Klezmer Band
nov 2012Circus
okt 2012De agressor
okt 2012De Armeense Elvis
okt 2012Stoelendans
okt 2012De Italiaanse school
sep 2012Excuses aan Ban Ki Moon
sep 2012Licht uit, spot aan
aug 2012Alles is overleefbaar?
aug 2012Aardbeien
jul 2012Wij, burgers van Israël
jul 2012De maan die boven ons schijnt
jun 2012De Palestijnse ramp
jun 2012Vier vingers en een duim
jun 2012De drollenbrigade
jun 2012Geluk
jun 2012Club 504 viert zestig
mei 2012Verontschuldigingen
mei 2012Maakt u zich vooral niet druk
mei 2012Welke Roemeen?
mei 2012Gewetenloos
apr 2012Onafhankelijk
apr 2012'Meant to go, not to stop ...`
apr 2012Het verloren volk gevonden?
apr 2012De overbodige stoel
mrt 2012Sterke verhalen
mrt 2012Het is niet elke dag Poerim!
mrt 2012Het verhaal van Ruth
mrt 2012De geschiedenisles
mrt 2012Jiddisje Kop
feb 2012Gorilla
feb 2012Rochamma
feb 201290 Kilometer van Haifa
feb 2012Het wonderkind
jan 2012Goed dat er politie is
jan 2012Petje af
jan 2012Hoop van de toekomst
dec 2011Het licht van de Almachtige
dec 2011De laatsten
dec 2011En Anwar redt er vier
dec 2011Sje Hichianoe
nov 2011Praatjesmaker
nov 2011Achmed Ismail Chatib
nov 2011Geinponem
nov 2011De uitzondering op de regel
okt 2011Deis je
okt 2011En de zonen keerden terug naar hun grenzen
okt 2011De eerlijke dokter
okt 2011Dakwerk
sep 2011Beste wensen
sep 2011Gekke Shai
sep 2011En ze moedigt militaire dienst aan!
sep 2011Staatsgeheim
sep 2011Het is ook nooit goed
aug 2011Verkeerd verbonden
jul 2011Mary - Miriam
jul 2011Onverdoofd
jul 2011Gekke Achmed
jun 2011Lachen met de man van 9 miljard
jun 2011Het verhaal van Chamdi en Maria
jun 2011De laatste der Zitany's
jun 2011Sjeintje Boterkoek
mei 2011Het gespetter, niet de steak
mei 2011De wandelclub
mei 2011De geschiedenisles
mei 2011Je lacht je dood
apr 2011Sprakeloos
apr 2011Wat deze avond verschilde
apr 2011De Koffer
apr 2011Een klein symbool
apr 2011Licht uit, spot aan
mrt 2011De mesjoggene hond
mrt 2011Yunis
mrt 2011Dankzij de redders van mijn ouders
mrt 2011Soldate X