inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Simon Soesan

Simon Soesan (1956, Beverwijk) woont sinds 1973 in Haifa, Israël, waar hij zijn eigen sales-en-marketing bureau had. Tegenwoordig is hij vertegenwoordiger van Keren Hayesod – United Israel Appeal in Duitsland. Soesan is bekend van columns in diverse Nederlandse bladen, zoals NRC-Handelsblad, het Reformatorisch Dagblad, Israël Actueel en het Nieuw Israelietisch Weekblad. Zijn korte verhalen werden gebundeld in 'Pita met hagelslag' (2005) en ‘Patatje vrede’ (2007), 'Apoetaah' (2016) is zijn derde boek en in juni 2018 is 'Ik ben jij' verschenen. Zijn familie en vriendschappen met Joden, Moslims en Christenen, inspireren hem bij het schrijven.

vrijdag 5 april 2013

Jarenlang was hij een treurig en kort verhaal in onze familie: Simon Caun, het broertje van mijn moeder. Geboren op 20 maart 1926 en verdwenen in 1942. Ik ben geboren op 20 maart 1956: het zal u niet verbazen waarom mijn naam Simon is.

Net zestien jaar oud, kreeg Simon Caun een oproep zich te melden voor een werkkamp. Er was weinig bekend wat er zich eigenlijk afspeelde in het oh zo culture Duitsland, maar niemand was er blij mee. De avond ervoor ging hij nog snel een pasfoto laten maken, keurig in zijn pak, want hij dacht dat hij de volgende dag ergens zou gaan werken. Op goed vertrouwen en met angst in het hart ging hij op 20 juli 1942 naar Westerbork. Sindsdien werd er niets meer van hem vernomen, behalve een laconieke ansichtkaart van de oh zo menselijke Duitsers, die de familie na een paar maanden vertelden dat Simon Caun goed was aangekomen in het werkkamp.

Gedurende de jaren kwamen er flarden van berichten: Sobibor, Birkenau, Auschwitz. Nooit is er iets feitelijks vernomen, nooit is er uitsluitsel geweest.

Ik ken mijn moeder een beetje. Behalve een van de liefste, is ze ook een van de slimste vrouwen die ik ken, en hoewel ik al bijna veertig jaar niet in Nederland woon, hebben we genoeg contact om te weten dat ze haar broertje niet is vergeten. In feite is voor haar de tijd stil blijven staan op 20 juli 1942, toen haar broertje angstig afscheid van haar nam.

Enkele jaren geleden kwam mijn eerste bundel, ‘Pita met Hagelslag’ uit. Om iets te doen voor Simon Caun, is het boek aan hem opgedragen, zodat zijn naam echt geregistreerd is en niemand, zeker niet de oh zo accurate Duitsers, kunnen ontkennen dat hij bestond, dat hij op deze aarde heeft rondgelopen, dromen had, plannen had, wat allemaal is weggevaagd door het oh zo menselijke Duitse Volk. Ik had hier niet genoeg aan. Enkele maanden geleden besloot ik een project te beginnen. Via contacten was ik in staat om erg diep te gaan graven in het verleden van de oh zo nauwkeurige Duitsers die, met behulp van gretige vrijwilligers in het oh zo pastorale Polen, het Joodse Volk poogden uit te roeien. Mijn uitgangspunt was de administratie. Nederland, het land waar het grootste percentage Joden werd omgebracht (meer dan 90%) met behulp van of met het laf toekijken van de meerderheid van het Nederlandse volk, heeft een fantastische bureaucratie, maar de oh zo precieze Duitsers overtreffen dat uiteraard.

Bij de zoektocht kwam ik veel obstakels tegen. Het feit dat de Duitsers niet kunnen ontkennen dat ze zoveel Joden hebben uitgemoord, betekent niet dat ze klaar staan om te helpen. Veel archieven gingen in het begin niet open, veel mails werden niet beantwoord en ik zal u de bijzondere reacties over de telefoon besparen. Wel kan ik u zeggen dat ik nu, na die zoektocht, meer dan ooit overtuigd ben dat de Polen, Letlanders, Oekraïners en oh zo beleefde Duitsers allemaal samen slechts één ding hebben geleerd van deze goed geplande volkerenmoord, die wij in Israël Sjoa noemen: volgende keer zorgen ze ervoor om niet gepakt te worden.

Maar terug naar mijn zoektocht. Ik wilde weten wat er met mijn oom gebeurd is en weigerde ‘nee’ als antwoord te krijgen. Enkele dagen terug ging de telefoon bij mij over. Meneer Kowlaski uit Polen. Onderdirecteur van het Auschwitz Museum. Hij vertelde me dat mijn halsstarrigheid iets had opgeleverd en of hij het me eerst kon sturen, waarna hij per telefoon uitleg zou geven. Uiteraard liepen de emoties hoog bij me op en even later kwam er een mail binnen.

“Ons onderzoek laat weten dat Simon Caun, geboren op 20 maart 1926, op transport is gezet uit kamp Westerbork naar Auschwitz op 21 juli. Wij weten dat dit transport bestond uit 931 Joodse mannen, vrouwen en kinderen en dat het arriveerde in Kamp Auschwitz op 22 juli 1942 in de avond. Na de selectie werden 479 mannen toegelaten tot het kamp en zij ontvingen nummers 50403-50881. Ook 297 vrouwen werden in het kamp toegelaten en werden geregistreerd met nummers 9880-10176. Het is belangrijk om te noteren dat gedeporteerden, die direct naar hun dood werden gezonden bij aankomst, geen nummers hebben gekregen en niet geregistreerd werden. Uw oom kreeg geen nummer en werd niet geregistreerd.”

Ik herlas de mededeling met een brok in mijn keel: hier was hij dan! De telefoon ging en meneer Kowlaski gaf toelichting op zijn mail. “U moet ervan uitgaan dat hij misschien ziek of huilend is aangekomen. Misschien was hij uitgedroogd en hongerig van de lange reis. Hij was alleen, begrijp ik van de lijst.”

Mijn hard stond stil. Lijst? Er was een lijst? En meneer Kowlaski uit Polen stuurde me een pagina op. Keurig getypt door een beambte in Westerbork. Een namenlijst. Met geboortedatums. En een opmerking dat getrouwde vrouwen ook hun meisjesnaam erbij hadden. De lijst gaat over het transport uit Westerbork op 21 juli 1942. In het midden van deze lijst staat hij, Simon Caun. Opeens is er een teken van hem. Zijn laatste levensteken. Een keurige beambte van de NS of de Nederlandse politie zette zelfs nog met potlood een vinkje naast zijn naam, om aan te tonen dat hij ook die Jood naar zijn dood gestuurd had. Waarna de beambte rustig naar huis kon gaan, naar Moeder de Vrouw, om lekker wat te eten. Misschien zei zijn vrouw wel enkele jaren geleden in een NCRV-documentaire dat “de Jood je vijf minuten na de oorlog weer wat verkoopt”, wie weet.

Maar hier stond mijn oom, net zestien jaar oud, op de lijst. Alsof ik hem even kon aanraken. Waarna hij verdween in de veewagen, na twee lange dagen aankwam in Auschwitz, bang, hongerig en dorstig, om naar de gaskamer te worden gemarcheerd.

We hebben een datum om hem te herinneren. Wie wil, kan vanaf nu een gebed voor hem zeggen, een kaarsje aansteken, want hij is op 22 juli 1942 door het oh zo nette Duitse volk, met behulp van het oh zo hardwerkende Poolse volk, vermoord. De laconieke rode ansichtkaart, ontvangen door de ouders van Simon Caun enkele maanden later, is nog een bewijs hoe efficiënt de Duisters zijn.

Ik heb de lijst en de informatie aan mijn ouders gestuurd. En aan mijn broers en zusters. En hun kinderen. Ik heb ze gevraagd dit verhaal aan hun kinderen te vertellen en zich ervan te verzekeren dat hun kleinkinderen het te weten komen en dezelfde missie krijgen: doorvertellen.

Ergens in de grond om Auschwitz ligt as van mijn oom. Uitgeleverd door het Nederlandse volk, waar mijn familie bijna 400 jaar deel van uit maakt.

Vermoord door Duitsers en Polen.

De lezer kan denken dat de zoektocht voor mij nu over is. Het tegendeel is waar. Ik ga nu proberen wie deze goede Nederlanders waren: de een die de lijst zo keurig typte, de ander die netjes een vinkje naast de naam van Simon Caun zette op 21 juli 1942 en hem op de trein naar zijn dood zette.

Heus, ik vind ze. Ze hebben gewoon zelf alles goed gedocumenteerd.

Ze waren namelijk trots op hun werk.

In herinnering aan Simon Caun: yehe zichro baroech / moge zijn herinnering gezegend zijn.

© Simon Soesan

(Eerder gepubliceerd in diverse Nederlandse media in 2010)

Delen |

Reacties

Rachel

zaterdag 6 april 2013
Het zal ons ons hele leven blijven achtervolgen,hè Simon ?
En wéér springen de tranen in mijn ogen.
Morgen is het Jom Hashoa...

simon soesan

zondag 7 april 2013
Inderdaad. Dit verhaal heeft volgende week been vervolg hire.

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Ontspoord, macht en verbeelding
jul 2019Bij hoog en laag
jun 2019Omgekeerde wereld
mei 2019Een kaart uit het verleden
apr 2019Kiezen
mrt 2019Gids voor de verwarde Israëlvolger
mrt 2019Nechama gaf een kus … aan mij en m’n zus
mrt 2019Niet uit hun naam
feb 2019Ik wil die naam terug
feb 2019Westerbork
jan 20196, 7
dec 2018Sapperdeflap – סאפרדפלאפ
nov 2018Dubbelganger
nov 2018Saba! Kijk mij eens!
nov 2018Antisemitisme? Prima toch?
okt 2018Veilig weer naar buiten
aug 2018Allemaal Israëli's
mei 2018Inpakken en wegwezen
mrt 2018Pesachfikkie met saba
mrt 2018Nee, nee en nog eens nee
mrt 2018Lente
feb 2018Wokkiewokkie
feb 2018Cadeautjes
dec 2017Get a life
dec 2017Ada
nov 2017Little criminals
nov 2017Sjalom chavera
nov 2017El Al
okt 2017Saba, water!
sep 2017UNEPTZO
sep 2017Bomba!
sep 2017Modern antisemitisme
aug 2017Bij de neus genomen
aug 2017Dubbele moraal
jun 2017Beschaamd
jun 2017De grote zorgen van Brave Burger S (BBS) – een waar gebeurd verhaal
mei 2017Chajaliem bodediem
apr 2017De nieuwe Jood
apr 2017Gematst
mrt 201775 jaar later, 79 namen
mrt 2017BN onder de BN'ers
mrt 2017Über alles
feb 2017Taxi Frankfurt
feb 2017Het lucifersdoosje
feb 20172 minuten, 37 seconden
feb 2017Bayt Cham
jan 2017Wraak is zoet
jan 2017Wij, het probleem
jul 201655432
jun 2016Piekiediekie
jun 2016Terreur
mei 2016Nee, saba!
mei 201647
mei 2016Am Jisraeel Chai
apr 2016Lone soldiers
apr 2016Opa, loop toch niet zo snel
mrt 2016Saba Balagan
mrt 2016Tekenles
feb 2016Dag speen!
feb 2016Dol fijn
feb 2016Stampen
jan 2016Heppikniegedaan
jan 2016Koekel met 350
jan 2016Vuurwerk
dec 2015Wintermarkt
dec 2015Feest der Feesten
nov 2015Ter informatie
nov 2015Steek je rijk (oftewel Steek van de week)
okt 2015Wat een spreker is die man
okt 2015Bezorgd
okt 2015Tot de volgende keer
sep 2015Op het terras
aug 2015Waar is Menachem?
aug 2015Dagje Dachau
aug 2015Voor de duidelijkheid
aug 2015Praatjes vullen geen straatjes
jul 2015Snurk
jul 2015Mijn mooie overhemd
jul 2015Geen probleem
jun 2015Sharien en de soldaten
jun 2015Ver-keuring
jun 2015Antisemitisme op Sicilië
mei 2015... aldus Mantsoer
mei 2015De smeichelaar
mei 2015Family Business
mei 2015De rotonde
apr 201567 jaar Israël
apr 2015Pesach-tsores
apr 2015Antisemieten
mrt 2015De Vrijmatzeballen – een duizenden jaren oud geheim gedeeltelijk ontrafeld
mrt 2015Eén li eretz acheret – ik heb geen ander land
feb 2015Het lek
feb 2015De bofkonten
feb 2015De verkleedpartij
jan 2015Terug naar de hel
jan 2015Je suis … wat …?
jan 2015Vader weet het beter
dec 2014De achterste rij in sjoel met Chanoeka …
dec 2014Gratis Krant
dec 2014De Karmelieten
nov 2014Samen. Leven.
nov 2014Wat een schandaal!
nov 2014Medor ledor
nov 2014De Makollet
okt 2014Dankbaar
okt 2014Justitie
okt 2014Ziekenfonds
okt 2014Een mitswe doen
okt 2014Vast wel
sep 2014Wij geloven in vrede
sep 2014Te gast
sep 2014Duitse worst
sep 2014Neumann
aug 2014Het verhaal van Chamdi en Maria
aug 2014Tsadok
aug 2014Inpakken en wegwezen
aug 2014Het tunnelongeluk
jul 2014Laat me niet lachen
jul 2014Absurd
jun 2014Omgekeerde wereld
jun 2014Deurtje open, deurtje dicht
jun 2014Technion
jun 2014Moederdag
mei 2014Spin
mei 2014Stom-Stom
mei 2014Israël en de wereldkaart
mei 2014En uw naam is?
mei 2014Kinderen van
apr 2014Het jaar erna
apr 2014Apoetaah!
mrt 2014Sprookje
mrt 2014Kleine boodschap
mrt 2014Grapjas
mrt 2014Traditie, traditie
feb 2014Echt Hollands
feb 2014Doen we meteen!
feb 2014De blinde wacht
feb 2014De mesjoggene hond
jan 2014Joodse Stamppot
jan 2014De kip en de hond
jan 2014Lachen met Arik
jan 2014Daarom!
jan 2014Woord van het jaar
dec 2013Een verhaal van twee steden
dec 2013Hier ben ik thuis
dec 2013Hesped voor mijn moeder
dec 2013Yunis en de kaarsjes
nov 2013Lo Janoem We Lo Jisjan
nov 2013Dag vriend
nov 2013Klikken of knippen
nov 2013En gij gelooft het
nov 2013Mijn collega
okt 2013Traditie
okt 2013Het antwoord op de vraag
okt 2013Briefje aan Driesje (en Gretteke)
sep 2013Negentig
sep 2013Im een ani li, mi li?
aug 2013Chag Sameach
aug 2013IJzeren koepels
aug 2013De hitte van juli-augustus
jul 2013Cadeautje
jul 2013Ramadan
jul 2013Mijn vriend Ahmed
jun 2013Kan jou wat schelen!
jun 2013De Dode Zee
jun 2013Nooduitgang
jun 2013De toekomst
mei 2013Anders nog iets?
mei 2013Vriendjespolitiek
mei 2013Kaaskoppen
mei 2013Lag B'Omer
apr 2013Ladies and gentlemen: we have him!
apr 2013Gekke Yuval
apr 201368 Jaar later
apr 2013Simon Caun, één van de zes miljoen
mrt 2013Oy – Bama ...
mrt 2013De vijfde zoon
mrt 2013Dit is het enige land
mrt 2013Het complot
mrt 2013Twitter
feb 2013Bij de beesten af
feb 2013Een boom van een vent
feb 2013Een nieuw parlement
feb 2013De show
jan 2013Rubik’s kubus
jan 2013De hoop van de toekomst
jan 2013Geluidsoverlast
jan 2013Jihad is een miljoen waard
dec 2012Aliyah
dec 2012Eén van de honderdtweeënveertig
dec 2012De gouden wc
nov 2012Verkeerd adres
nov 2012Mein Shtetl brennt
nov 2012Krachtpatser
nov 2012Amsterdam Klezmer Band
nov 2012Circus
okt 2012De agressor
okt 2012De Armeense Elvis
okt 2012Stoelendans
okt 2012De Italiaanse school
sep 2012Excuses aan Ban Ki Moon
sep 2012Licht uit, spot aan
aug 2012Alles is overleefbaar?
aug 2012Aardbeien
jul 2012Wij, burgers van Israël
jul 2012De maan die boven ons schijnt
jun 2012De Palestijnse ramp
jun 2012Vier vingers en een duim
jun 2012De drollenbrigade
jun 2012Geluk
jun 2012Club 504 viert zestig
mei 2012Verontschuldigingen
mei 2012Maakt u zich vooral niet druk
mei 2012Welke Roemeen?
mei 2012Gewetenloos
apr 2012Onafhankelijk
apr 2012'Meant to go, not to stop ...`
apr 2012Het verloren volk gevonden?
apr 2012De overbodige stoel
mrt 2012Sterke verhalen
mrt 2012Het is niet elke dag Poerim!
mrt 2012Het verhaal van Ruth
mrt 2012De geschiedenisles
mrt 2012Jiddisje Kop
feb 2012Gorilla
feb 2012Rochamma
feb 201290 Kilometer van Haifa
feb 2012Het wonderkind
jan 2012Goed dat er politie is
jan 2012Petje af
jan 2012Hoop van de toekomst
dec 2011Het licht van de Almachtige
dec 2011De laatsten
dec 2011En Anwar redt er vier
dec 2011Sje Hichianoe
nov 2011Praatjesmaker
nov 2011Achmed Ismail Chatib
nov 2011Geinponem
nov 2011De uitzondering op de regel
okt 2011Deis je
okt 2011En de zonen keerden terug naar hun grenzen
okt 2011De eerlijke dokter
okt 2011Dakwerk
sep 2011Beste wensen
sep 2011Gekke Shai
sep 2011En ze moedigt militaire dienst aan!
sep 2011Staatsgeheim
sep 2011Het is ook nooit goed
aug 2011Verkeerd verbonden
jul 2011Mary - Miriam
jul 2011Onverdoofd
jul 2011Gekke Achmed
jun 2011Lachen met de man van 9 miljard
jun 2011Het verhaal van Chamdi en Maria
jun 2011De laatste der Zitany's
jun 2011Sjeintje Boterkoek
mei 2011Het gespetter, niet de steak
mei 2011De wandelclub
mei 2011De geschiedenisles
mei 2011Je lacht je dood
apr 2011Sprakeloos
apr 2011Wat deze avond verschilde
apr 2011De Koffer
apr 2011Een klein symbool
apr 2011Licht uit, spot aan
mrt 2011De mesjoggene hond
mrt 2011Yunis
mrt 2011Dankzij de redders van mijn ouders
mrt 2011Soldate X