In de nieuwsbrief stonden per abuis verkeerde data voor de lezingen van Bart Wallet. De informatie op de website in inmiddels gecorrigeerd. In het cursusoverzicht staan nu de juiste data:

inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Harry Polak

Harry Polak (1947), psycholoog, was tot zijn pensionering in 2012 kwaliteitsadviseur in de geestelijke gezondheidszorg. Als voorzitter van de dialoogcommissie van de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam was hij een belangrijke en graag geziene bruggenbouwer. In maart 2016 maakten Harry en zijn vrouw alija. Ze wonen nu in Herzliya, vlakbij twee van hun drie dochters, Israëlische schoonzonen en kleinkinderen.

vrijdag 22 mei 2020

In vier eerdere columns (6 december 2019, 24 januari 2020, 7 februari en 21 februari) beschreef ik onze speurtocht naar een ander, beter huis. Dat was in de winterperiode. Het gezoek mislukte uiteindelijk jammerlijk. We hadden weliswaar twee keer beet, doch we kwamen er niet uit bij de onderhandelingen over het huurcontract. Gelukkig konden we ons huidige huurcontract nog vier maanden verlengen, omdat onze huisbazin nog niemand gevonden had. Wij blij, zij blij.

Ditmaal moeten we eind juni vertrokken zijn. Onze huisbazin is al druk bezig om vervangers voor ons te vinden. Ze heeft niet voor niets een ruime opzegtermijn in het huurcontract opgenomen, te weten drie maanden. Al zowat tien keer kwam ze langs met jonge stellen die nieuwsgierig waren naar haar huis. Eerder zei ze ons dat ze per se geen studenten wilde, maar oudere mensen, zoals wij. Haar zoektocht naar nieuwe huurders in de winterperiode ging haar niet makkelijk af, dus waarschijnlijk heeft ze de doelgroep daarom verbreed.

In deze coronatijd is het kijken naar een nieuw huis een wat apart ritueel. De woningzoekenden en onze huisbazin komen met een mondmasker binnen en aanvankelijk hadden ze ook rubber handschoenen aan. Dat laatste gebeurt niet meer. In Israël vertrouwen ze erop dat mensen hun handen wassen, plus dat handschoenen in de zomer geen pretje zijn. Ook wij hebben een mondkapje op (die zijn in Israël overal te koop voor een hele schappelijke prijs, namelijk vijftig stuks voor honderd sjekel, ruim 25 euro) als we Mira (niet haar echte naam) en de woninggegadigden binnenlaten.

We blijven er niet voor thuis, want we vertrouwen Mira. Ze heeft ons bezworen dat ze maar één persoon of stel tegelijk het huis laat zien en dat ze hen begeleidt als ze het huis bekijken. Dat is zó gebeurd, want groot is het niet. Je bent er bij wijze van spreken in een paar stappen doorheen. Na afloop van een bezichtiging, waarbij we de deuren naar het balkon en de ramen open hebben staan voor een goede ventilatie, maken we alle lichtknopjes en deurklinken goed schoon met speciale vochtdoekjes. Het soort dat we ook gebruiken voor het schoonmaken van de billetjes van onze kleinkinderen als we hun luiers verschonen.

Uiteraard hebben we ook een mondkapje op als de rollen omgedraaid zijn en wij degene zijn die huizen bezoeken. De ontvangende partij en eventuele makelaars hebben helaas lang niet altijd een mondmasker op. Als ze de onze zien, halen ze regelmatig alsnog zo’n ding tevoorschijn.

We hebben pas ontdekt dat we al ruim twintig huizen hebben bezichtigd vanaf januari tot en met nu. Omdat we al snel hadden ontdekt dat Herzliya te duur is als je wat groter wil wonen (één van onze verlangens), zoeken we in het naburige Ra’anana en Kfar Saba. Momenteel is het aanbod daar niet bijster groot voor wat wij zoeken en daarom zoeken we nu ook in het iets verder gelegen Hod Hasharon. En zelfs in het zuidelijk deel van Netanya, waar onze oudste dochter woont met man en hun twee kinderen.


Huizen zoeken kan via Facebook, de huizensite van yad2 of reclameborden

Afgelopen week hadden we iets goeds ontdekt in Hod Hasharon. Weliswaar op zes hoog, terwijl vier hoog eigenlijk onze limiet is, maar uitkijkend op een leuk parkje en niet ver van een aardige winkelstraat met een paar terrasjes. Het verdere uitzicht was best bijzonder, want naar het oosten zag je in de verte de heuvels van Shomron (Samaria).

De eigenaar sprak goed Engels toen ik belde om een afspraak te maken voor de bezichtiging. Hij vertelde erbij dat hij een borgsom wenste van 30.000 sjekel. Dat is bij deze woning ongeveer zes maandhuren, terwijl wettelijk maximaal driemaal is toegestaan. Het huis was in allerlei opzichten prima, dus vroegen we naar het contract. Dat hebben we geweten. We kregen een hele megille * van twintig pagina’s! Onze Israëlische schoonzoon, die we vroegen om het Hebreeuwse contract door te lopen, was heel stellig: niet doen! Allerlei kosten werden verhaald op de huurder, ook mankementen die normaal gesproken voor rekening van de verhuurder komen, zoals een kapotte airco. Er stond ook een bepaling in dat als de verhuurder de woning niet op de begindatum kon opleveren, hij niet aansprakelijk was voor eventuele extra kosten voor de huurder, terwijl die wel de huur moest betalen vanaf de ingangsdatum. Echt te zot voor woorden.

Met deze eigenaar wilden we niet verder. Hij vroeg nog naar onze bezwaren en een in onze ogen beter huurcontract. Desgevraagd gaven we wat voorbeelden van voor de huurder volstrekt nadelige bepalingen in zijn contract en we stuurden hem een geanonimiseerde versie van ons huidige huurcontract. Daarop kregen we een afgeslankte versie van het eerdere contract. Nog ‘maar’ dertien bladzijden. Dat is nog altijd twee keer zoveel als ons huidige huurcontract. Opnieuw stonden er bepalingen in waar geen enkele huurder blij van wordt, dus wat ons betreft was het einde oefening met deze eigenaar.

We maken wel meer gekke dingen mee. Zoals een aardige Iraakse meneer die alleen Hebreeuws sprak, waarbij hij in tegenstelling tot veel andere Israëli’s erg zijn best deed om alles duidelijk uit te leggen. Hij vroeg 5.700 huur, te betalen in maandelijkse huurbedragen van 5.000 en aan het begin in één keer voor twee jaar (de contracttermijn) de rest. Totaal dus 16.800 sjekel (zowat 4.400 euro). In ruil daarvoor zou hij een afzuigkap in de keuken laten aanbrengen, de deurtjes bij de douche laten aanleggen, kasten laten plaatsen en dergelijke. Vermoedelijk was zijn geld op om het door de aannemer te laten doen vóór de oplevering, dus via deze vondst krijgt hij een deel van de huur eerder binnen, waarmee hij de laatste loodjes aan het huis kan financieren.

De meest recente idioterie die we meemaakten, was een op zichzelf net huurcontract, ware het niet dat erin was opgenomen dat de verhuurder ook een deel van het huis bewoonde – met toestemming van de huurder! Daar hadden we uiteraard groot bezwaar tegen, waarop werd geantwoord door Itai (niet zijn echte naam), de makelaar, dat de eigenaar beslist niet van plan was een deel van het te verhuren huis voor bewoning op te eisen. Het was louter om financiële redenen. De makelaar begreep niet dat we dit huis, hoewel het best aantrekkelijk was, vanwege het vreemde contract hebben afgewezen.

Wij zoeken naarstig verder, waarbij we de hete adem van de naderende deadline steeds meer in onze nek voelen. Inmiddels vragen we ons wel serieus af waar we in godsnaam aan begonnen zijn. Het begint er zowaar op te lijken dat verhuizen náár Israël ons beter is afgegaan dan verhuizen bínnen Israël.

* megille (van megilla = rol): een lang verhaal

Delen |

vrijdag 8 mei 2020

Al geruime tijd wordt in Israël gesproken over de zogeheten ‘Franse wet’. In Frankrijk is het zo geregeld dat een president niet kan worden vervolgd zolang hij in functie is. Dat kwam de toenmalige politicus Jacques Chirac in 2002 goed uit, toen hij zich opnieuw kandidaat stelde voor het presidentschap. Hij was al president vanaf 1995. Rond zijn herverkiezing ontstond opschudding vanwege corruptieschandalen uit de tijd dat Chirac nog burgemeester van Parijs was. Dat kon pas juridisch worden aangepakt ná het aftreden van Chirac. Hij werd toen veroordeeld tot twee jaar voorwaardelijk.

Immuniteit zou ook de door justitie veelgeplaagde premier Netanjahoe prima van pas komen. Als ik het goed heb begrepen, heeft Israël nog niet zo’n Franse wet en wordt er vrij schimmig over gedaan of zo’n wetsvoorstel er nu wel of niet zal komen. Het zal Bibi niet meer helpen, want hij is reeds in staat van beschuldiging gesteld (de datum van zijn rechtszaak is vanwege corona uitgesteld van medio maart naar eind mei). Tenzij de wet met terugwerkende kracht gaat gelden. Dat zou wat vreemd zijn, maar in de politiek kan veel. Zeker in dit land.

Netanjahoe hangt nog iets anders boven het hoofd. Er zijn petities ingediend bij het Hooggerechtshof om onder andere te voorkomen dat een in staat van beschuldiging gestelde politicus überhaupt een formatieopdracht kan krijgen om een kabinet samen te stellen. En dat speelt nu, nadat Gantz er niet in is geslaagd op tijd een regering te formeren. Gantz heeft wel op het nippertje met Netanjahoe een akkoord bereikt dat zij samen met andere partijen een soort noodregering gaan formeren om aan de coronacrisis het hoofd te bieden. Daarbij mag Netanjahoe als eerste premier worden, na anderhalf jaar komt Gantz aan de beurt. Dat vereist een wetswijziging van een van de basiswetten die met elkaar een soort grondwet vormen.

Op zondag 3 en maandag 4 mei hield het Hooggerechtshof een hoorzitting over de ingediende petities die op tv te volgen was (niet voor mij overigens). Interessant punt is dat gewone ministers volgens de Israëlische wet moeten aftreden als ze worden vervolgd. Dus waarom zou dat niet voor een premier gelden? Er is zelfs een president afgetreden (Katsav) vanwege een zeer waarschijnlijke veroordeling. Netanjahoe moet er niet aan denken en heeft al gedreigd met nieuwe verkiezingen als het Hooggerechtshof de coalitie van hem en Gantz op legale gronden dwarsboomt.

Onlangs las ik in de Israëlische media ook iets over de ‘Norwegian Law’. In dit geval gaat het echter om een wet die de parlementaire democratie eerder zal versterken, in tegenstelling tot de Franse immuniteitsregel die een leidende politicus ongeveer heilig verklaart.

In Nederland houdt men zo strikt mogelijk vast aan de scheiding der machten (de trias politica) van Montesquieu. Het parlement is formeel de wetgevende macht, de regering voert uit en de onafhankelijke rechter toetst aan de hand van wetten. In werkelijkheid loopt er wel een en ander door elkaar heen. De regering ontwerpt immers veel wetten, zij het dat het parlement daarover het laatste woord heeft. Voorts staat het justitiële apparaat niet geheel los van de minister van Justitie via het Openbaar Ministerie.

In Nederland geldt het dualisme, dat wil zeggen dat het parlement tegenover de regering staat om zijn controlerende taak goed te kunnen uitoefenen. Ook daar valt wel wat op af te dingen, want de regerende partijen in het parlement zijn gebonden aan het regeerakkoord.

In Israël zijn regering en parlement meer met elkaar vervlochten. Dat geldt eveneens voor Engeland en … Noorwegen (monistisch systeem). In de drie laatstgenoemde landen wordt de regering in beginsel samengesteld uit de gekozen parlementsleden. Dat is op zich heel democratisch, want anders is het denkbaar dat een regering (mede) wordt samengesteld uit niet-gekozen politici. Alleen wordt het dualistisch principe, dat van groot belang is voor een sterk parlement, losgelaten als ministers na hun benoeming parlementslid blijven. Dat is Nederland slechts kort het geval na de verkiezingen gedurende de formatieperiode. Als de regering eenmaal is samengesteld, kan een minister niet langer parlementslid zijn. Dat wordt gezien als onverenigbaarheid van functies.

Vroeger gold het monisme in Nederland op gemeentelijk (en provinciaal niveau): het college van burgemeester en wethouders werd uit de gemeenteraad samengesteld en wethouders bleven raadslid. Dat is in 2002 veranderd vanwege het principe van het dualisme. Wethouders maken géén deel meer uit van de raad, de plekken die zij achterlaten, worden door anderen op de kieslijst opgevuld.

Terug naar Israël. Daar gaat een monsterregering ontstaan. Qua omvang in ieder geval. Het grootste kabinet sinds het ontstaan van het land: op den duur 36 ministers en nog 16 onderministers. Dat betekent dat de parlementsfractie van Kachol Lavan gaat leeglopen als de leden minister worden. Dankzij de regel uit Noorwegen mag een minister zijn of haar Knessetzetel opgeven, doch zij zijn daar niet toe verplicht. (Per fractie één vervanging of meer, of zelfs alle, dat is mij niet duidelijk). Op die manier kan er een vervanger komen, zodat de Knesset min of meer op sterkte blijft. Die wel moet terugtreden als de minister aftreedt en zijn Knessetzetel opeist, want hij of zij is tenslotte gekozen.

De ‘Noorse regel’ werd al in 2015 aangenomen, maar tot nog toe schijnt er slechts spaarzaam gebruik van te worden gemaakt. Menig minister houdt om allerlei redenen van het Knessetpluche en laat zijn of haar Knessetzetel niet los. Monisme troef dus.

PS: Na inlevering van dit stukje las ik dat het Hooggerechtshof groen licht heeft gegeven aan Netanjahoe en de deal tussen hem en Gantz.

Delen |

vrijdag 24 april 2020

De komende 72ste Jom Ha’atsmaoet (Onafhankelijkheidsdag) en de daaraan voorafgaand Jom Hazikaron (Herdenkingsdag) zullen vanwege het coronavirus ongetwijfeld hele sobere plechtigheden worden. Zo zal de traditionele luchtshow niet doorgaan. De luchtmacht maakt normaal gesproken op die dag altijd met een paar vliegtuigen en een stuntteam een rondje over Israël. Het is totaal niet militaristisch. En dat voor een land dat vergeven is van de militairen, mannen en vrouwen, van wie de meesten dienstplichtig zijn. Dankzij de krijgsmacht bestaat het land nog. Daarom staat die in hoog aanzien en doet zij ook van tijd tot tijd wat terug, zoals die fly-over. Die schijnt wel op kleine schaal plaats te vinden boven enkele ziekenhuizen ter ere van het personeel, dat een zware taak heeft aan het coronafront. De luchtshow is digitaal te volgen, vernam ik via Joop Soesan.

De Onafhankelijkheidsverklaring is gekoppeld aan Jom Ha’atsmaoet zoals matsot verbonden zijn aan Pesach. Het is een belangrijk document, al heeft het geen wettelijke status. In sommige wetten wordt er wel naar verwezen, heb ik begrepen. Dat had zeker moeten gebeuren in de veel bediscussieerde vrij recente wet op de Natiestaat, doch dat vonden rechtse politici onnodig. Het is een historisch document dat nog steeds veel zeggingskracht heeft en aan actualiteit nog niets heeft ingeboet. Voor antizionisten is een Joodse staat (náást een Palestijnse) geen vanzelfsprekendheid.

Onlangs ontdekte ik een reeks van acht hoorcolleges gewijd aan de Onafhankelijkheidsverklaring. Het is een forse tijdsinvestering om die allemaal te beluisteren. Elk hoorcollege duurt zo’n 30 tot 45 minuten. Niettemin is het voor de liefhebber beslist de moeite waard om daar wat uurtjes aan te spenderen.

De colleges worden gegeven door dr. Martin Kramer. Tijdens zijn studie in de VS aan de Princeton Universiteit kreeg hij les van de historicus en oriëntalist Bernard Lewis. Kramer is onder andere 25 jaar verbonden geweest aan de Universiteit van Tel Aviv, waar hij leiding gaf aan het Moshe Dayan Centrum voor Midden-Oosterse en Afrikaanse studies. Ook is hij actief voor het Washington Institute for Near East Policy. Kramer schrijft artikelen voor Mosaic, Commentary, the Wall Street Journal en Foreign Affairs. Verder heeft hij ook diverse boeken op zijn naam staan, zoals The War on Error.


Professor Martin Kramer

Dankzij een anonieme donateur zijn alle colleges gratis te volgen via de website van het Tikva Fonds. Het eerste college is inleidend. Daarna volgen onderwerpen als de wordingsgeschiedenis van de Onafhankelijkheidsverklaring, het karakter van het document – namelijk geboorteverklaring en identiteitsbewijs van de Joodse staat –, de discussie over het wel of niet noemen van de Almachtige in het document, legitimiteit van de staat Israël, rechten van inwoners plus de invloed van de verklaring. Het laatste college heeft een afrondend karakter.

Als je de opbouw van de Onafhankelijkheidsverklaring volgt dan is te zien dat die begint met de Joodse onderbouwing van de heroprichting van de Joodse staat na eeuwen van ballingschap (al hebben er altijd enkele kleine Joodse gemeenschappen in het land gewoond, met name in Jeruzalem, Sfat, Hebron en Tiberias). Er wordt op gewezen dat het Joodse volk en het Jodendom tot wasdom zijn gekomen in wat Joden noemen Erets Israël, het land Israël. Er zijn door de eeuwen heen altijd Joden teruggegaan naar het land van hun voorvaderen. In de negentiende eeuw nam dat aantal sterk toe. Het was de eeuw waarin Joden in Europa meer vrijheid kregen. Het was ook de eeuw waarin er allerlei natiestaten ontstonden. De Joodse gemeenschap in wat toen nog Palestina werd genoemd, begon te werken aan de opbouw van een eigen land door ontginning, opleving van het Hebreeuws als nationale taal en zo meer. Uiteraard wordt Herzl genoemd.

Vervolgens wordt gerefereerd aan de internationale erkenning van het recht van het Joodse volk op zelfbeschikking, wat inhoudt dat (ook) Joden een eigen land mogen hebben. Genoemd worden de Balfour-verklaring van 1917 en het daaropvolgende mandaat van de toenmalige Volkenbond. De Sjoa maakte eens te meer duidelijk dat een volk zonder eigen land weerloos is. Niettemin hebben Joden vanuit het toenmalige Palestina hun bijdrage geleverd aan de bestrijding van de nazi’s. Natuurlijk wordt als laatste, doch niet als minste VN-resolutie 181 uit het jaar 1947 genoemd, waarmee de vestiging van een Joodse staat in het Engelse mandaatgebied Palestina wordt gelegitimeerd.

Het vervolg van de Onafhankelijkheidsverklaring betreft vooral de gang van zaken in de Joodse staat. Verduidelijkt wordt wie de Onafhankelijkheidsverklaring hebben aangenomen en wanneer die in werking zal treden, namelijk direct na beëindiging van het Britse mandaat op 14 mei 1948 (5 ijar 5708). Zo zal het land Israël worden genoemd (niet Judea bijvoorbeeld en vanzelfsprekend niet Palestina, want die naam was een Romeinse straf voor het opstandige Judea dat moest worden vernietigd) en zal het openstaan voor Joodse immigratie uit alle landen, het zal volledige burgerrechten kennen voor alle inwoners ongeacht religie, ras of geslacht.

Het laatste deel gaat over de bereidheid tot internationale samenwerking van de nieuwe staat, de oproep aan de Arabische inwoners en Arabische buurlanden tot vrede en vriendschap en tot gezamenlijk streven naar vooruitgang voor het hele Midden-Oosten.

Ook worden Joden buiten Israël opgeroepen zich rond de Joden in Israël te scharen bij de opbouw van het land, wat in wezen de realisatie is van een oude droom. Ter afsluiting wordt vertrouwen uitgesproken in de Rots (Tsoer) van Israël, één van de benamingen van God. Dat was een heikel compromis, waarmee zowel datiem (gelovigen) als seculieren konden leven.

In de colleges van Kramer wordt uitgebreid op van alles ingegaan. Zo valt op dat in de Onafhankelijkheidsverklaring geen grenzen worden aangeduid en God niet rechtstreeks wordt genoemd, maar in meer bedekte termen. Kramer doet uit de doeken waarom dat zo is.

Wie na de vele uren college over de inhoud van de Onafhankelijkheidsverklaring nog niet verzadigd is, kan zich storten op de Hebreeuwse tekst. Via de volgende link kunnen de grammaticale kenmerken van de Hebreeuwse tekst van de Onafhankelijkheidsverklaring worden bestudeerd.

Jom Ha’atsmaoet sameach! Een vrolijke Onafhankelijkheidsdag! En blijf coronavrij!

De Onafhankelijkheidsverklaring plus Engelse vertaling.

Delen |

vrijdag 3 april 2020

Inmiddels wonen we vier jaar in Israël. Nog steeds geen spijt van de stap om ons hier te vestigen, al missen we familie, vrienden, onze sjoel en nog een paar dingen. We hadden niet verwacht dat ons Hebreeuws na vier jaar nog steeds zo armetierig zou zijn. Het schiet zó weinig op dat we de motivatie bijna zijn kwijtgeraakt om ons elke dag aan het leren van de taal te zetten. Zeker, het is stukken beter dan aan het begin, maar het is ontzettend frustrerend om bijvoorbeeld amper iets te kunnen volgen van het nieuws op tv. Terwijl dat nu nog spannender (kabinetsformatie) en belangrijker (corona-uitbraak) is dan eerder. Ik snap nu hoe verweesd analfabeten zich moeten voelen, al kunnen die volop spreken en luisteren, ‘alleen’ niet lezen en schrijven.

Gelukkig is heel veel van wat er in Israël gebeurt prima te volgen via Engelstalige lokale media. Niettemin, we blijven buitenstaanders. Daar hadden we ons ook volledig op ingesteld als nieuwe immigranten. We hebben nimmer de illusie gehad dat we Israëli’s zouden kunnen worden.

Het is niet helemaal vergelijkbaar met Nederlandse ouderen die naar Spanje zijn verkast. Ook als die vlot Spaans spreken, wat veelal niet zo is, ze worden geen Spanjaarden. Ze hebben die behoefte doorgaans ook niet. Zo zit het niet bij ons. Ook al is ons Hebreeuws onder de maat, ook al hebben we geen Israëlisch paspoort, we horen er wel bij als Jóden. Joods kan je overal zijn (in sommige landen beter niet), maar als er één plek op de wereld is waarvoor dat zeker moet opgaan, is het Israël. De realiteit is helaas minder rooskleurig, omdat Israël zich heeft uitgeleverd aan één stroming binnen het Jodendom ten koste van andere stromingen. Alles wat niet-orthodox is, krijgt in dit land weinig poot aan de grond. Dat is zorgelijk. Het vergroot de kloof tussen het Jodendom in Israël en in de diaspora, met name in Amerika.

Het coronavirus heeft zich door al het gereis van de hedendaagse mens in rap tempo over de hele wereld verspreid. Het treft zonder uitzondering iedereen. Zwart en wit, rijk en arm, man en vrouw, jong en oud. Vooral oud en man.

Naar mijn idee was Israël eerder met coronabestrijding bezig dan Nederland. De maatregelen die men hier neemt, zijn strenger en werden eerder afgekondigd. Nog altijd minder streng dan in Spanje, waar onze middelste dochter woont. Daar heerst nagenoeg “honderd procent ophokplicht”. En waag het niet om je daar niet aan te houden!


Stop! Verplicht handschoenen aandoen in de winkel. Op aanwijzing van het ministerie van Gezondheid

Ondertussen hebben wij net als zovelen ons leven danig aangepast. We doen net als iedereen zoveel mogelijk via internet. Dat deden we al veel, nu helemaal. Contact met de kleinkinderen in Israël gaat nu, net zoals met onze kleinzoon in Spanje al het geval was, louter via WhatsApp of Houseparty. Dankzij die laatste app kunnen we elkaar tegelijkertijd zien en spreken. Voorzichtig naar buiten gaan om eten en dergelijke in te slaan, deden we eerst nog wel. Maar onze kinderen hebben geëist dat we alles laten bezorgen. Ze zouden het liefst willen dat we totaal niet meer de deur uitgaan. Ons hondje verwacht echter dat we twee tot driemaal daags even op stap gaan met haar.


Lege, normaal altijd drukke doorgangsroutes in Herzliya op de avond na sjabbat

Na veel gezoek vonden we met behulp van onze jongste dochter een supermarktketen die door de overstelpende drukte niet pas over twee tot drie weken boodschappen kan komen bezorgen. Onze eigen Victory en ook Shufersal lieten ons volkomen in de steek. Bij Carmella hadden we beet. Die kon al over een paar dagen komen. Ze zijn niet heel goedkoop en doen voornamelijk in groenten, dus simpele zaken als schoonmaakmiddelen, karnemelk of matsot komen ze niet brengen.

Onze jongste dochter, in Tel Aviv, vond via Facebook een lief persoon die best boodschapjes voor haar ouders in Herzliya wilde doen en om daarna alles zonder bezorgkosten voor de deur te zetten. Daarmee kunnen we de periode enigszins overbruggen totdat de grotere supermarktketens onze dagelijkse benodigdheden komen langs brengen. En we hebben langs die weg tóch voor Pesach matsot in huis.

Ook koffie is voor ons een soort eerste levensbehoefte. Wel échte koffie. Ons Italiaanse espressoapparaat kan niet zonder (zelf)gemalen koffiebonen. Gelukkig stelt Amigo, onze vaste koffieboer in Kfar Saba, ons niet teleur. Ze komen het voor niks langs brengen als je boven een bepaald bedrag bestelt. Toen ik zat te knoeien met de bestelling via hun website, omdat ik per se de korting voor vaste klanten wilde hebben, ging de telefoon. Amigo aan de lijn; het zou goed komen met de lagere prijs. Ze hadden me bezig gezien en bevestigden telefonisch de order. Al binnen een paar dagen werd de koffie per koerier voor de deur gezet.

Eenvoudige zaken worden plotseling een probleem door het coronahuisarrest. Hoe komen we aan challot voor sjabbat als we niet even naar de bakker kunnen? Onze hoogzwangere dochter in Tel Aviv wist opnieuw raad: via WOLT, een app voor maaltijdleveranciers, kan je bij Roladin een bestelling plaatsen. Een erg handige en heel gebruiksvriendelijke app op de iPhone. Grappig zelfs, want we konden de bezorger op de bromfiets via de plattegrond van de app precies volgen. Na aflevering voor de deur belde hij ook nog op om dat door te geven. Aannemen is hier verboden! Je kan een fooi geven als je bestelt met de creditcard.

Bij alle gezondheidsrisico’s die bij het coronavirus horen, komt ook het drama voor andere ernstig zieken die tweederangs dreigen te worden. De economie krijgt hele harde klappen. De werkloosheid die in Israël slechts een paar procent bedroeg, is opeens gestegen naar ruim twintig procent.

Er zijn ook kleine meevallers. We kunnen opeens diensten van onze vertrouwde sjoel in Amsterdam via internet volgen. Het kon al met alleen geluid, nu wordt er ook beeld bij geleverd via Zoom. De progressieve sjoel in Ra’anana biedt sjoeldiensten aan via Facebook.

Al is corona voorlopig nog niet weg, op enig moment zal het virus toch teruggedrongen zijn. Hopelijk via een vaccin, anders via groepsimmuniteit. Of de wereld daarna heel veel veranderd zal zijn, vraag ik me af. Mensen hebben snel de neiging om over te gaan tot de orde van de dag.

Netanjahoe, die in mei – of wordt het wéér uitgesteld? – voor de rechter staat wegens onder andere corruptie, gaat dankzij een zich superverantwoordelijke gedragende Gantz gewoon verder alsof er niks aan de hand is. Zijn rol als opperstalmeester in het macabere ‘coronacircus’ speelt hij overigens met verve. Het is hem werkelijk op het lijf geschreven. Knessetvoorzitter Edelstein, die het Hooggerechtshof bruuskeerde, komt vast gewoon terug op zijn plek, of wordt op een andere manier voor zijn gedrag beloond door zijn Likoedpartij. En de ultrareligieuze minister Litzman van Gezondheidszorg die rond Pesach de masjiach verwacht met de oplossing voor het coronavirus, mag rustig aanblijven, las ik.

In Nederland kan veel, maar dát soort dingen zie ik daar in de politiek niet zo gauw gebeuren. Daarvoor moet je in Israël zijn.

Delen |

vrijdag 20 maart 2020

Op maandagmiddag 16 maart vond de inauguratie plaats van de 23ste Knesset. Vanwege de anti-coronamaatregelen werden de volksvertegenwoordigers in drietallen ingezworen in plaats van in een plenaire bijeenkomst.

Eén van de 120 zetels wordt ingenomen door Iman Khatib-Yassin. Zij stond op de vijftiende plaats van de kandidatenlijst van de Arabische Verenigde Lijst bij de afgelopen verkiezingen op 2 maart 2020. Ze werd zowaar gekozen, omdat de opkomst van Arabische kiezers nog hoger was dan de vorige keer, in september 2019. Toen veroverde deze lijst dertien zetels. Drie meer dan bij de verkiezingen in april 2019, toen er nog sprake was van twee aparte Arabische lijstverbindingen, namelijk Chadasj-Ta’al en Ra’am-Balad.

Met haar verkiezing doet de eerste hoofddoek dragende parlementariër haar intrede in de Knesset. Zij is van de Ra’ampartij. Dat is het zeer islamitische, zo niet islamistische smaldeel van de uit vier delen bestaande fractie van Israëlische Arabieren. Zo willen zij trouwens liever niet worden genoemd, want zij beschouwen zich als Palestijnen. Weliswaar met Israëlisch staatsburgerschap, maar zij voelen zich één met de Palestijnen aan de andere kant van de Groene Lijn. Of zelfs met Hamas in Gaza. Dat laatste heeft Chanien Zoabi, een controversieel parlementslid van Balad, bewezen door onder andere mee te varen met het Gaza-flottielje in 2010.


Iman Yassin Khatib tijdens een radio interview in Nazaret. Bron: Ha’aretz

Formeel is de Joint List, zoals de Arabische fractie in de Knesset in het Engels wordt aangeduid, voor de twee-statenoplossing. Maar het uit vier deelfracties bestaande Arabische smaldeel laat de afzonderlijke partijen vrij in hun eigen standpuntbepaling ten aanzien van het Joodse karakter van de staat Israël. Slechts één van de vier, de club van voorman Ayman Odeh, te weten de communistische Chadasj, is voor twee afzonderlijke staten ter oplossing van het Palestijns-Israëlisch conflict, de rest is ronduit antizionistisch. Zij zijn voor één staat, binationaal (Arabisch-Joods) of Palestijns, als ik de kenschets door het CIDI goed parafraseer.

Rechts Israël moet niets hebben van deze Arabische partijen. Ze worden gewantrouwd tot op het bot. Kampioen op dit vlak is Avigdor Lieberman, doch ook Netanjahoe grijpt allerlei gelegenheden aan om hen buitenspel te zetten. En hij schampert bij voortduring over de steun die van hun kant nodig is om zijn tegenstrever Benny Gantz aan een parlementaire meerderheid te helpen. Eén van de meeste bekende en niet geheel onbesproken Arabische Knesset-leden is Achmed Tibi, dus hanteerde de Likoed de lekker bekkende verkiezingsleus: Bibi of Tibi?

Links Israël en ook het politieke midden, waar Kachol-Lawan te vinden is, staan meer open voor steun of deelname uit die hoek aan de landspolitiek. Dat er parlementaire steun wordt geleverd door de Arabische partijen is overigens vrij nieuw, want zij hielden zich in het verleden vaak afzijdig van de Israëlische politiek. Ze zaten weliswaar in de Knesset, maar vooral om af te geven op de Joodse staat en zeker op de politiek van Israël ten aanzien van de Palestijnen in de bezette gebieden en Gaza. Ze leken wat dat betreft meer op afgezanten van de Palestijnse Autoriteit of zelfs Hamas in de Israëlische volksvertegenwoordiging. Wellicht dat er nu ietsje gaat veranderen in hun optreden.

Veel Israëlische Arabieren voelen zich kennelijk niet meer zo goed vertegenwoordigd door deze Arabische Knesset-leden. Zo constateerde prof. Tamar Hermann, directeur van het Guttman Center for Public Opinion and Policy Research van het Israel Democracy Institute in 2019: “…for the first time, the majority of Arab Israelis – 58% (up from 41% in 2017) believe that their political leadership does not do a good job in representing the Arab community…” Uit het opinieonderzoek waarop Hermann de zojuist aangehaalde conclusie baseerde, blijkt voorts dat inmiddels 65 procent van de Israëlische Arabieren er trots op is Israëli te zijn. Onder Joodse Israëli’s is dat 92 procent.


Tabel met percentages Joden (groen) en Arabieren (rood) die trots zijn op hun Israëli-zijn

Iets dergelijks begreep ik ook van mijn vrouw, die in contact kwam met een Arabische fysiotherapeute die haar behandelde. Ze komt uit een Arabisch dorp niet ver van Kfar Saba, is afkomstig uit een goed nest en heeft het geschopt tot hoofd van een fysiotherapieteam in Herzliya. Als moderne moslima (uiteraard zonder hoofddoek) heeft ze er geen enkele moeite mee om ook Joodse en christelijke feesten mee te vieren. Ze reist graag. Over Istanboel was ze niet erg tevreden, in tegenstelling tot Barcelona. Saoedi-Arabië trekt haar totaal niet. Een bedevaart naar Mekka zal ze niet gauw maken. Haar familie was wel geweest en moest daarvoor via Jordanië reizen, om met een tijdelijk Jordaans paspoort het wahabitische koninkrijk in te mogen als Israëlische staatsburgers incognito.

Het zijn interessante tijden voor de Arabieren in de Israëlische politiek. Ze hebben Gantz c.s. aan een nipte meerderheid in de Knesset geholpen. Zelfs Balad stemde ditmaal voor Gantz. Daarom mag hij als eerste pogen een kabinet te formeren. Netanjahoe was daarvóór druk bezig daar een stokje voor te steken, want hij kwam met een twijfelachtig aanbod aan Gantz, Peretz van de Arbeidspartij-Gesher-Meretz en Lieberman om toe te treden tot een nationale regering vanwege de coronacrisis. Gantz speelde daar handig op in door daarbij de Verenigde Lijst niet uit te willen sluiten. Daar moeten Bibi en de zijnen niet aan denken. Gantz heeft gelukkig wél oog voor een vijfde deel van de Israëlische bevolking, al zijn velen daar antizionistisch. Dat maakt het allemaal zeer ingewikkeld. Enerzijds zijn ze staatsburger van Israël, anderzijds zijn ze veelal tegen dat land. Althans als Joods land, doch dat is raison d’être van Israël. Het gaat echter niet aan om hen verre te houden van een crisisregering met het oog op ingrijpende maatregelen rond het coronavirus. Zelfs Netanjahoe zei het ditmaal goed: dat coronavirus maakt geen onderscheid tussen jong en oud, gelovig en seculier, Jood en Arabier.

Delen |
mei 2020Opnieuw op huizenjacht
mei 2020De Franse en de Noorse wet
apr 2020Zeventig plus
apr 2020Israël in coronatijd
mrt 2020De Verenigde Lijst
mrt 2020Hoofddoek
feb 2020Nog vier maanden
feb 2020Nog steeds geen huis
jan 2020Nieuw huis?
jan 2020Met Raoul en Frans struikelend door het Joodse land
dec 2019Verkiezingen 3.0
dec 2019Verhuizen
nov 2019Thessaloniki
nov 2019Wasmachineleed
okt 2019Cultuurverschillen van klein tot groot
okt 2019Ontheemd
sep 2019Na de verkiezingen
sep 2019Jong geleerd
aug 2019ING-belevenissen
aug 2019Dimitri
aug 2019Chidoesj strijdt verder voor gelijke rechten
jul 2019Doorbraak voor non-orthodoxie via strijdkrachten
jun 2019Op vredespad – tegen beter weten in?
jun 2019Sjabbat is geen zondag
mei 2019Verkiezingsdebat: in Nederland wel, in Israël niet
mei 2019Hoogste tijd voor Gaza 4.0
mei 2019Erfgenamen
apr 2019Verkiezingen voor de 21ste Knesset
mrt 2019Vlinders
mrt 2019Habrigada hajehoediet (הבריגדה היהודית)
mrt 2019Brabants bont
feb 2019Einat Wilf
feb 2019Longontsteking
jan 2019De gan
jan 2019Nazareth
dec 2018Conserverende aanslag
nov 2018De 30ste november
nov 2018Stadsparken
nov 2018Bitoeach sioedi (ביתוח סיעודי)
okt 2018Lokale verkiezingen
okt 2018Herzliya - Amsterdam v.v.
sep 2018Laat de UNRWA opgaan in de UNHCR
sep 2018Bezeq is niet HOT
aug 2018Israël als natiestaat
aug 2018Aardbevingen
jul 2018Familiebezoek
jul 2018Nederlanders over de grens
jun 2018Op stap naar Spanje
jun 2018Films en nieuws kijken
jun 2018Nederlandse taalles in Israël
mei 2018De Giro d’Italia en nog wat
mei 2018Jom Ha Sjoa
apr 2018Dialoog
mrt 2018Het huurcontract
feb 2018Oelpan (Hebreeuws les) – de volgende klas en nog wat
jan 2018Winkelsluitingswet
dec 2017Witgoed
nov 2017Geoefende analfabeten
okt 2017Thuis
okt 2017Israël. Hoe kun je dáár nou gaan wonen?
sep 2017Op en neer naar Nederland
aug 2017Hollanders ‘in den vreemde’
jun 2017Israël op zijn smalst
mei 2017Staaroperatie in het Assutaziekenhuis
apr 2017Stemmen vanuit Israël
mrt 2017Een jaartje verder
jan 2017Oelpan
okt 2016Tweedehands of nieuw?
sep 2016Op zoek naar een auto
sep 2016Zachte landing
aug 2016Het verkorte rijexamen (mivchan hamara = conversietest)
aug 2016Dubbelleven
jul 2016Mea (100)
jul 2016Nola
jun 2016Cultuur
jun 2016Misrad Harishui (ministerie van Vergunningen)
mei 2016Antizionisme
mei 2016Geduld
mei 2016Zeg eens A(lef)
apr 2016Liften of niet?
apr 2016Een hele belasting
mrt 2016Alija