inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Harry Polak

Harry Polak (1947), psycholoog, was tot zijn pensionering in 2012 kwaliteitsadviseur in de geestelijke gezondheidszorg. Als voorzitter van de dialoogcommissie van de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam was hij een belangrijke en graag geziene bruggenbouwer. In maart 2016 maakten Harry en zijn vrouw alija. Ze wonen nu in Herzliya.

vrijdag 29 maart 2019

Nadat we de vrolijke Poerimoptocht hadden bekeken en daarna ergens samen wat hadden geluncht, liepen we met onze oudste dochter, schoonzoon en kleinkinderen terug naar hun huis. Onze Israëlische schoonzoon zag ze als eerste: talloze kleine vlinders die van het ene groen naar het andere fladderden. Hij begon uitgebreid in het Hebreeuws aan onze kleinzoon uit te leggen hoe het zit met vlinders (parpariem). Het leek alsof hij even moest zoeken naar het woord ‘rups’ (zachal, dat woord ken ik toevallig) en daarna kwam het woord voor ‘cocon’, dat kon ik niet goed verstaan (later opgezocht: golem, met een harde g). Daarbij zou het voor mij zijn gebleven wat betreft de vlinders, als ik niet daarna in de krant had gelezen dat Israël momenteel wordt overspoeld door miljoenen of zelfs één miljard van die kleine, vriendelijke wezentjes die geen vlieg kwaad lijken te doen. Dat is een beetje te mooi om waar te zijn, want in het voorstadium van de vlinder, als ze een rupsenbestaan leiden, kunnen ze heel wat groen kaalvreten.


Foto van Israël CNN

Hoe zit ook alweer met vlinders? Ze paren, er komen eitjes en daar komen rupsen uit. Die worden gedurende hun bestaan vele malen langer en zwaarder. Ze vervellen steeds. De laatste keer dat dat gebeurt, is het vel hard en worden ze een cocon. Die werkt als een soort couveuse voor de vlinder. Bij de ene soort duurt het slechts enkele dagen voordat de vlinder tevoorschijn komt, het kan echter ook zelfs vier jaar duren!

Bij vlinders moet ik vaak denken aan Prikkebeen die op vlinderjacht gaat met een vlindernetje. Wie kent hem niet? De stripboeken heb ik amper gelezen. Dat vlindernetje staat wel helder op mijn netvlies.


Uit de digitale collectie van de Koninklijke Bibliotheek

In Israël heb je uiteraard een vereniging van vlinderliefhebbers. Nou ja, uiteraard, er zijn niet zoveel landen met een vlinderclub. Het zijn voornamelijk Europese landen en daarnaast Canada, de VS, Australië, Brazilië, Japan, Hong Kong en Taiwan. Geen enkel Afrikaans en ook geen Arabisch land. De kans dat Israël door vlinderaars gaat worden geboycot, lijkt me dus zeer klein …

De Israëlische vlindergekken hebben een facebookgroep, waarbij circa 4.500 mensen zijn aangesloten. Als je mooie foto’s van vlinders wil zien, dan is het de moeite waard om een kijkje te nemen op hun facebookpagina.

Vlinders worden niet zo oud. Een paar dagen tot enige weken hooguit. Een enkele soort haalt een maand of tien, doch dat is zeer uitzonderlijk.

Nog even over Prikkebeen. Iedereen kent toch ‘Meester Prikkebeen’ gezongen door Boudewijn de Groot en Elly Nieman, op tekst van Lennaert Nijgh? Die kon altijd van die geheimzinnige teksten schrijven.

Mezelf zie ik niet achter vlinders aan rennen. Ik vind ze prachtig, maar niet om te vangen en al helemaal niet om ze in een soort plakboek te prikken. Het vlinderhuis in Artis was één van de favoriete plekken om te bezoeken. Je moet wel tegen het gefladder om je heen kunnen en soms landen ze ook nog op je. Het is wel een prachtig gezicht al die vlinders. Zo veelkleurig, wat kan de natuur toch adembenemend fraai zijn.


De distelvlinder (uit The Times of Israel)

Israël staat bekend als vogelparadijs. Het is tevens een vlinderparadijs. Net als de vogels trekken vlindersoorten over Israël naar elders. Dat wist ik niet, totdat ik het artikel las over de vlinders die, nu het voorjaar echt is begonnen, de lucht boven Israël bezwangeren. Ze komen uit het hete zuiden, waar ze in Saoedi-Arabië en omstreken hebben overwinterd om via Israël naar onder andere Cyprus of verder te vliegen en daar de zomer door te brengen en te paren. De nakomelingen van de vlinders die eerst naar het noorden trokken, komen dan later terug op weg naar het zuiden.

Voor zo’n kwetsbaar diertje kunnen trekvlinders gigantische afstanden afleggen. De Amerikaanse monarchvlinders kan wel 3.000 kilometer overbruggen. Daarnaast zijn er ook hele snelle vlinders. Pijlstaartvlinders kunnen zo’n honderd kilometer per uur halen!

Gaat het dit jaar om miljoenen vlinders, normaal zijn het er lang niet zoveel. De vlinders hebben zich flink kunnen voortplanten én vol vreten, omdat ook in Saoedi-Arabië en Koeweit meer regen is gevallen dan anders. Dat leidde tot veel groen en dus volop voedsel voor de larven (rupsen).

Voor vlinders gelden geen grenzen, paspoorten, visa en reisbeperkingen. Ze vliegen rustig vanaf het Arabische schiereiland over de Joodse staat – die door de Saoedi’s nog steeds wordt geboycot, ondanks voorzichtige toenadering vanwege aartsvijand Iran – naar Europa. En later in het seizoen wordt de omgekeerde weg afgelegd. Wat vlinders zonder enige beperking kunnen, is voor de vliegtuigen van El Al niet weggelegd. Die moeten helemaal om de gigantische Saoedische zandbak heen vliegen op weg naar de rest van Azië. Vlinders zijn wat dat betreft een stuk wijzer dan mensen.

Delen |

Reacties

Eva van Sonderen

vrijdag 29 maart 2019
Mooi stuk, Harry. 'Meester Prikkebeen' is echt zo'n psychedelische tekst, kenmerkend voor eind jaren zestig, (zie de stijl van de platenhoes) van de onvolprezen Lennaert Nijgh!

Harry Polak

maandag 1 april 2019
Dank je Eva! Het leuke aan schrijven dat je er zelf (ook) wijzer van wordt. Ik had echt geen idee dat vlinders ook flinke trektochten maken, net als vogels. En al schrijvend en associërend kom je dankzij het surfen op internet nog eens ergens uit, zoals bij meester Prikkebeen.

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Dimitri
aug 2019Chidoesj strijdt verder voor gelijke rechten
jul 2019Doorbraak voor non-orthodoxie via strijdkrachten
jun 2019Op vredespad – tegen beter weten in?
jun 2019Sjabbat is geen zondag
mei 2019Verkiezingsdebat: in Nederland wel, in Israël niet
mei 2019Hoogste tijd voor Gaza 4.0
mei 2019Erfgenamen
apr 2019Verkiezingen voor de 21ste Knesset
mrt 2019Vlinders
mrt 2019Habrigada hajehoediet (הבריגדה היהודית)
mrt 2019Brabants bont
feb 2019Einat Wilf
feb 2019Longontsteking
jan 2019De gan
jan 2019Nazareth
dec 2018Conserverende aanslag
nov 2018De 30ste november
nov 2018Stadsparken
nov 2018Bitoeach sioedi (ביתוח סיעודי)
okt 2018Lokale verkiezingen
okt 2018Herzliya - Amsterdam v.v.
sep 2018Laat de UNRWA opgaan in de UNHCR
sep 2018Bezeq is niet HOT
aug 2018Israël als natiestaat
aug 2018Aardbevingen
jul 2018Familiebezoek
jul 2018Nederlanders over de grens
jun 2018Op stap naar Spanje
jun 2018Films en nieuws kijken
jun 2018Nederlandse taalles in Israël
mei 2018De Giro d’Italia en nog wat
mei 2018Jom Ha Sjoa
apr 2018Dialoog
mrt 2018Het huurcontract
feb 2018Oelpan (Hebreeuws les) – de volgende klas en nog wat
jan 2018Winkelsluitingswet
dec 2017Witgoed
nov 2017Geoefende analfabeten
okt 2017Thuis
okt 2017Israël. Hoe kun je dáár nou gaan wonen?
sep 2017Op en neer naar Nederland
aug 2017Hollanders ‘in den vreemde’
jun 2017Israël op zijn smalst
mei 2017Staaroperatie in het Assutaziekenhuis
apr 2017Stemmen vanuit Israël
mrt 2017Een jaartje verder
jan 2017Oelpan
okt 2016Tweedehands of nieuw?
sep 2016Op zoek naar een auto
sep 2016Zachte landing
aug 2016Het verkorte rijexamen (mivchan hamara = conversietest)
aug 2016Dubbelleven
jul 2016Mea (100)
jul 2016Nola
jun 2016Cultuur
jun 2016Misrad Harishui (ministerie van Vergunningen)
mei 2016Antizionisme
mei 2016Geduld
mei 2016Zeg eens A(lef)
apr 2016Liften of niet?
apr 2016Een hele belasting
mrt 2016Alija