inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Harry Polak

Harry Polak (1947), psycholoog, was tot zijn pensionering in 2012 kwaliteitsadviseur in de geestelijke gezondheidszorg. Als voorzitter van de dialoogcommissie van de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam was hij een belangrijke en graag geziene bruggenbouwer. In maart 2016 maakten Harry en zijn vrouw alija. Ze wonen nu in Herzliya, vlakbij twee van hun drie dochters, Israëlische schoonzonen en kleinkinderen.

vrijdag 10 januari 2020

Op de eerste avond van Chanoeka keek ik naar aflevering één van het acht delen tellende “Het Israël van Heertje en Bromet”. Inmiddels heb ik ook de tweede en derde aflevering uitgezeten.

Het is ongeveer wat ik had verwacht. Of eigenlijk nog iets erger. Niet eens zozeer omdat er een weinig vleiend beeld van Israël wordt neergezet. Ik mis vooral diepgang. De heren blijven wel erg aan de oppervlakte met hun reisverslag.

Dat de schuld voor het Palestijns-Israëlisch conflict vooral bij de Joden (in Israël) wordt gelegd, verbaast me geenszins. Dat kan geen verrassing zijn, gezien de uitspraken die door Raoul Heertje zijn gedaan in diverse interviews op tv en in kranten. En ook Frans Bromet heeft veel kritiek op Israël in het tv-interview met journaliste en programmamaakster Sarina Vitta. De column van Rob Fransman op joods.nl maakte me daarop attent.

Beide heren worstelen met hun Joodse achtergrond. Ieder op eigen wijze. Heertje komt uit een traditioneel Joods nest en lijkt zich daarvan te willen losmaken, alleen lukt het hem niet. Bromet is volgens de halacha (Joodse wet) niet Joods en hij heeft daar vaak een punt van gemaakt. Vermoedelijk vindt hij het maar raar dat hij in veel kringen wordt afgewezen met alleen een Joodse vader. En inderdaad, je kunt vraagtekens zetten bij die regel uit de halacha. Bovendien kun je je met slechts een Joodse vader wel degelijk zeer Joods voelen.

Beiden weten evenmin raad met de band die zij al dan niet geacht worden te hebben met Israël als Joods toevluchtsoord. Op de keeper beschouwd voelen zij zich in de eerste plaats Nederlander. Zij het wel met een Joodse rand. Op zichzelf niks mee. Maar de Joodse gemeenschap en zeker Israël staan toch wel tamelijk ver van hen af. In Nederland zullen ze vast nimmer of bijna nooit naar sjoel gaan. En al zijn ze regelmatig in Israël geweest en heeft Raoul er vroeger een paar jaar gewoond, ze vinden het daar maar zo-zo. Daarom vind ik beide mannen geen goede gidsen als het gaat om de ingewikkelde materie die wordt gevormd door Jodendom en Israël.

Het is niet de eerste keer dat de Nederlandse tv Joden de kans geeft rond te reizen door ‘hun’ land en daarvan kond te doen aan het niet-Joodse kijkerspubliek in Nederland. Natascha van Weezel ging de zojuist genoemde heren onlangs voor. In 2018 fietste zij (tenminste als de camera draaide) door Israël en de Palestijnse gebieden op verzoek van de VPRO. En de tiendelige rondreis van Frits Barend en Hans Knoop (“Israël geliefd en gehaat”) in 2013, met telkens een andere hoofdgast, ligt me ook nog tamelijk vers in het geheugen. Die laatste serie vond ik een geslaagde poging om mensen aan het denken te zetten.

Israël doet het al tijden ronduit slecht in de publieke opinie. Ten dele ligt dat aan Israëli’s zelf. Ze hebben het er regelmatig naar gemaakt door kwalijke uitspraken en dito gedrag. Vaak laten ze daarbij blijken lak te hebben aan de wereldopinie. Alsof die er niet toedoet. Zo denk ik aan uitspraken van wijlen premier Rabin over Palestijnen die de botten moesten worden gebroken en Netanjahoe die alle Arabische Israëli’s voortdurend in de hoek zet van onbetrouwbare staatsburgers.

Algemeen wordt aangenomen dat het met het imago bergafwaarts ging ergens na de Zesdaagse oorlog van 1967. Of wellicht ietsje later, na de Jom Kipoer-oorlog van 1973. In 1967 was Israël echter nog oké. Ik weet nog goed dat de chef van de afdeling Buitenland van de Amrobank, waar ik in 1967 werkte, een grote kaart van het Midden-Oosten in zijn werkruimte had hangen met daarop vlaggetjes geprikt die de vorderingen lieten zien van het Israëlische leger aan het front. Van deze man ging het verhaal rond dat hij fout was in de oorlog, want hij was ergens NSB-burgemeester geweest. Hoe het ook zij, hij ging altijd op vakantie in het toenmalige West-Duitsland. Hij had een grenzeloze bewondering voor de Duitsers. Als hij belde met een Duitse bank begon hij altijd te schreeuwen in vlekkeloos en tevens snerpend Duits. In mijn fantasie had hij die hele telefoon niet nodig. Ze konden hem zo wel horen.

Deze chef had er zichtbaar moeite mee mij op mijn donder te geven, hoewel ik vaak te laat op het werk kwam (anderzijds ging ik langer door dan de anderen, die op tijd naar huis gingen). Of dat kwam door mijn achternaam weet ik niet. Ik heb wel een bruin vermoeden dat het er in zijn geval iets mee te maken had. Ik liet voorts wel eens doorschemeren dat ik op een zionistische jeugdvereniging (Haboniem) zat. Onder andere toen ik mijn kwaadheid niet kon onderdrukken over de zogenaamde ‘non-Israëli origin’-verklaringen van Nederlandse bedrijven die spullen exporteerden naar Arabische landen, waarbij de Amrobank met het oog op de export garanties uitwisselde met de Arabische banken.

Toentertijd hadden de meesten nog nooit van Palestijnen en Arafat gehoord. Niet zo raar, want de PLO werd pas in 1964 opgericht.

De eerste barsten in het haast onkreukbare beeld over Israël kwamen pas echt na de Jom Kipoer-oorlog van 1973, toen Nederland zwaar werd gestraft door de Arabische landen met een olieboycot. Solidariteit kent zijn grenzen, nietwaar? Al bleef minister van Defensie Henk Vredeling Israël gelukkig wel trouw.

Vermoedelijk ging de filosemitische en door schuldgevoelens ingegeven sympathie voor Israël pas echt richting schroothoop tijdens de eerste Libanon-oorlog in 1982. Ik herinner me goed dat ik met medestudenten op de bank zat en op tv de bombardementen van de Israëlische luchtmacht op de sji’itische wijken in Beiroet zag. Zij lieten duidelijk hun afschuw blijken. Ik verweerde me wel, doch dat maakte bitter weinig indruk. En na het bloedbad in de vluchtelingenkampen Sabra en Sjatilla kon ik het helemaal schudden. Al werden die gepleegd door de Libanese christenen uit wraak voor de moord op één van hun leiders door de PLO. Het gebeurde echter onder toeziend oog van het Israëlische leger, dat in de publieke opinie de zwarte piet toegeschoven kreeg. Ook een Israëlische onderzoekscommissie pleitte het Israëlische leger en de politieke top niet helemaal vrij. Doch die had wel oog voor de complexiteit van het Israëlische optreden in het door een burgeroorlog geteisterde Libanon, waarin de PLO van Arafat een soort staat in de staat was. Net zoals Hezbollah nu.

Inmiddels is Israël de risée van de wereld geworden. De VN hebben weliswaar de idiote ‘zionisme is racisme’-resolutie al jaren geleden herroepen, maar de anti-Israëlische stemming zit er goed in.


Hillel Neuer van UN Watch op Twitter

Wat doe je als Nederlandse Jood wanneer je wordt gevraagd je opinie te geven over Israël? Doe je mee met al degenen die hoofdzakelijk Israël in de beklaagdenbank zetten? Dat levert ongetwijfeld waardering op van velen die Israël een historische vergissing noemen of iets in die trant. Bij de gevestigde Joodse gemeenschap in Nederland hoef je daar overigens niet mee aan te komen.

Of ga je er compleet tegenin? Kan je geen enkele kritiek op de Joodse staat verdragen? Dan bevestig je dat Joden niet tegen Israëlkritiek kunnen en overal antisemitisme zien. Velen in de Joodse gemeenschap zullen je op handen dragen.

Ga je ten dele mee met de kritiek en deels er tegenin? Niet alles in Israël is immers oké (waar wel?). Israël is echter allerminst een schurkenstaat en het land verdient het gewoon niet te worden weggezet als paria van de wereld. Het is ondanks alle Joodse gekkigheid een redelijk functionerend land dat zich overeind moet zien te houden onder abnormale omstandigheden. Het is bizar om alleen Israël als schuldige te zien van het drama met de Palestijnen. Palestijnen en andere Arabische, islamitische (alsmede extreemlinkse en extreemrechtse tegenstanders in het Westen) hebben minstens zoveel boter op hun hoofd, zo niet nog meer. Wat te denken van het hardnekkig bestrijden van Israëls bestaansrecht als Joodse staat, het domweg ontkennen van de Joodse geschiedenis (“er waren geen Tempels op de Tempelberg”), het vasthouden aan het vermeende recht op terugkeer van de zoveelste generatie Palestijnse vluchtelingen, goedpraten of zelfs aanmoedigen en verheerlijken van terreurdaden, en ga zo maar door.

Terug naar Heertje en Bromet. Kritiek op het alleenvertoningsrecht van de (ultra)orthodoxie bij de Kotel (Klaagmuur of beter Westelijke Muur), daar ben ik het volledig mee eens. Al kun je je afvragen of het wel helemaal verstandig is van beide heren om dat onverkwikkelijke gedoe bij de Klaagmuur zonder noemenswaardige achtergrondinformatie op de Nederlandse tv te plempen. Als Jood mag je je best enigszins verantwoordelijk voelen voor het geven van een volledig beeld van de complexe situatie in het Joodse land, of weten Heertje en Bromet eigenlijk zelf niet hoe het zit?

De Irgoen Oleh Holland (IOH) werd nogal makkelijk te kakken gezet. Ik was er niet bij, maar ik kan me nauwelijks voorstellen dat helemaal níemand op Raoul Heertje is afgestapt na zijn stand-up comedian optreden met allerlei Israëlkritiek. Wat ik overigens van dat optreden zag in de serie van Heertje en Bromet vond ik matig. En het is echt pure onzin om te doen alsof de IOH louter bestaat uit bewonderaars van Netanjahoe.

In het tweede deel was een discussie te zien over de Israëlische Wet op de Natiestaat, die als splijtzwam heeft gewerkt. Bij dit item geen helder onderscheid maken tussen nationaliteit en staatsburgerschap is echter een misser van de bovenste plank. In het derde deel bleef het duo uit Nederland steken in obligate kritiek op checkpoints (dit is een wat ander verhaal over de wachttijden daar) en mocht een Palestijn blijven roepen dat wat door Israëli’s is opgebouwd eigenlijk hem toebehoort, want het is allemaal zijn land.

Na het zoveelste gemakzuchtige programma over Israël (ik hoor mijn definitieve oordeel nog even op te schorten tot ik alle acht delen heb gezien) snak ik naar een gedegen documentaire in BBC-stijl. Alsjeblieft niet alleen maar slappe interviews zonder al te veel doorvragen of enig weerwoord. Het lijkt nu meer op een openbare biecht van Heertje, dankbaar vastgelegd door zijn cameraman. Heertje en Bromet hebben tot nog toe nauwelijks meer laten zien dan vluchtige plaatjes van wat iedereen al weet of méént te weten. Er valt zoveel meer in beeld te brengen van dit fascinerende land.

   Deel dit bericht: Facebook  Facebook

Reacties

Eva van Sonderen

zondag 12 januari 2020
Uitstekende bespreking van dit door onbenulligheid geteisterde programma, (tot nu toe tenminste, maar het zou een wonder zijn als het plots zou veranderen.)

M.K.Levie

maandag 13 januari 2020
Beste Harry
Dank voor je, vooralsnog voorzichtige maar kritische, commentaar op deze oppervlakkige ego-documentaire. Ik ben reeds na het eerste deel afgehaakt en verwacht weinig goeds van de andere delen. De heren moeten zich schamen.

harry nihom

vrijdag 17 januari 2020
Een te lang artikel om duidelijk uitleg te geven van zijn denken en reageren

Jaap Bosma

donderdag 20 februari 2020
Typische reactie van een zionist die niet in wil zien dat Israël de Palestijnen heel veel onrecht aandeed en aandoet. In 1920 was ong. 8% van de bevolking Joods, maar toch eisten zionisten dit land op voor het Joodse volk. Koloniaal project nummer 1 was Britse militaire onderdrukking en massaimmigratie van Joden. In 1947 wees de Palestijnse meerderheid partitie af. Daarmee had de kous af moeten zijn, maar de zionisten hadden hun strijdkrachten voorbereid op een kolonisatie-oorlog en een grootscheepse etnische zuivering. Buurlanden waren ook niet veilig voor koloniale oorlogen als die van ‘56, ‘67, ‘82.
En nog steeds gaat Israël door met koloniseren onder dekking van militair geweld.
In een VN rapport noemen Richard Falk en Virginia Tilley Israël overtuigend een apartheidsregime.
Hoe eerder die apartheid plaats maakt voor gelijkwaardigheid van Palestijnen en Joden (in heel historisch Palestina; of het nu 1 of 2 staten worden is minder belangrijk), hoe beter!

Harry Polak

donderdag 20 februari 2020
Dit lijkt me nu echt een reactie van een typische anti-zionist die niets wil weten van de Joodse geschiedenis in het oude Joodse land en de historische rechten van het Joodse volk op dat land. Bij zo'n reactie hoort ook dat de ogen worden gesloten voor de wandaden van Arabische en dus ook Palestijnse zijde jegens Joden die tot op de dag van vandaag doorgaan. De wederoprichting van een Joodse staat is allerminst kolonialisme. En als het zo wordt betiteld dan moet je de verovering door de Arabieren van Noord-Afrika en Midden-Oosten op zijn minst zo kenschetsen. Joden vormen een klein volk ten opzichte van de Arabieren, dus is het niet zo raar dat ze een minderheid waren. De Arabische minderheid in Israël lijdt geenszins onder een apartheidsregime. Wie dat durft te beweren weet niet wat apartheid was en weet nog minder van de gelijkberechtiging van de Arabische Israëli's, van wie de meerderheid er niet aan moet denken om onder Palestijns gezag te leven. Het meest stuitende van dit soort anti-zionistische uitingen is dat volledig voorbij wordt gegaan aan de twee statenoplossing als meest rechtvaardige oplossing voor het conflict tussen Joden en Arabieren in het voormalige Britse mandaatgebied. Joden hun staat en de Palestijnen de hunne, mits die in staat is om in vrede te leven met de buren. Samen in één staat is hét recept voor een burgeroorlog plus de verdwijning van Israël als Joodse staat. Joden hebben net als ieder ander volk recht op eigen staat. Veel Joodse Israëli's gunnen dat recht ook aan de Palestijnse Arabieren. Andersom gebeurt dat nauwelijks en antikolonialen of hoe ze heten mogen in het Westen ondersteunen hen daarbij, blind als ze zijn voor hoe de geschiedenis van dat gebied werkelijk in elkaar zit.

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
jul 2020Huisnummering
jun 2020BINGO!
jun 2020Aangenaam is anders
mei 2020Opnieuw op huizenjacht
mei 2020De Franse en de Noorse wet
apr 2020Zeventig plus
apr 2020Israël in coronatijd
mrt 2020De Verenigde Lijst
mrt 2020Hoofddoek
feb 2020Nog vier maanden
feb 2020Nog steeds geen huis
jan 2020Nieuw huis?
jan 2020Met Raoul en Frans struikelend door het Joodse land
dec 2019Verkiezingen 3.0
dec 2019Verhuizen
nov 2019Thessaloniki
nov 2019Wasmachineleed
okt 2019Cultuurverschillen van klein tot groot
okt 2019Ontheemd
sep 2019Na de verkiezingen
sep 2019Jong geleerd
aug 2019ING-belevenissen
aug 2019Dimitri
aug 2019Chidoesj strijdt verder voor gelijke rechten
jul 2019Doorbraak voor non-orthodoxie via strijdkrachten
jun 2019Op vredespad – tegen beter weten in?
jun 2019Sjabbat is geen zondag
mei 2019Verkiezingsdebat: in Nederland wel, in Israël niet
mei 2019Hoogste tijd voor Gaza 4.0
mei 2019Erfgenamen
apr 2019Verkiezingen voor de 21ste Knesset
mrt 2019Vlinders
mrt 2019Habrigada hajehoediet (הבריגדה היהודית)
mrt 2019Brabants bont
feb 2019Einat Wilf
feb 2019Longontsteking
jan 2019De gan
jan 2019Nazareth
dec 2018Conserverende aanslag
nov 2018De 30ste november
nov 2018Stadsparken
nov 2018Bitoeach sioedi (ביתוח סיעודי)
okt 2018Lokale verkiezingen
okt 2018Herzliya - Amsterdam v.v.
sep 2018Laat de UNRWA opgaan in de UNHCR
sep 2018Bezeq is niet HOT
aug 2018Israël als natiestaat
aug 2018Aardbevingen
jul 2018Familiebezoek
jul 2018Nederlanders over de grens
jun 2018Op stap naar Spanje
jun 2018Films en nieuws kijken
jun 2018Nederlandse taalles in Israël
mei 2018De Giro d’Italia en nog wat
mei 2018Jom Ha Sjoa
apr 2018Dialoog
mrt 2018Het huurcontract
feb 2018Oelpan (Hebreeuws les) – de volgende klas en nog wat
jan 2018Winkelsluitingswet
dec 2017Witgoed
nov 2017Geoefende analfabeten
okt 2017Thuis
okt 2017Israël. Hoe kun je dáár nou gaan wonen?
sep 2017Op en neer naar Nederland
aug 2017Hollanders ‘in den vreemde’
jun 2017Israël op zijn smalst
mei 2017Staaroperatie in het Assutaziekenhuis
apr 2017Stemmen vanuit Israël
mrt 2017Een jaartje verder
jan 2017Oelpan
okt 2016Tweedehands of nieuw?
sep 2016Op zoek naar een auto
sep 2016Zachte landing
aug 2016Het verkorte rijexamen (mivchan hamara = conversietest)
aug 2016Dubbelleven
jul 2016Mea (100)
jul 2016Nola
jun 2016Cultuur
jun 2016Misrad Harishui (ministerie van Vergunningen)
mei 2016Antizionisme
mei 2016Geduld
mei 2016Zeg eens A(lef)
apr 2016Liften of niet?
apr 2016Een hele belasting
mrt 2016Alija