inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 24 februari 2017

Een paar weken na uitzending van de EO-serie Rot op met je religie, waarin twee christenen, twee atheïsten, een moslim en een Jodin twee weken samen in een huis woonden en aan allerlei voor hen ongemakkelijke ervaringen werden blootgesteld, wil ik daar toch nog even op terugkomen. Allereerst over de positieve punten, ik heb de vijf afleveringen geboeid bekeken, vaak was het hilarisch, soms irritant, maar nooit saai.

Ik ben natuurlijk partijdig, want ik ken Sheila Gogol, die op haar eigen onverstoorbare manier overal doorheen laveerde, zelfs toen Floris, de veganistische atheïst (en ethicus), woest reageerde toen ze uitlegde dat de brit mila (besnijdenis) “een mooi ritueel is waarbij het jongetje wordt verwelkomd in de Joodse gemeenschap”. “Kindermishandeling!”, riep Floris en hij voegde daar aan toe moeite te hebben nog naast iemand te blijven zitten die dat vond. “Zal ik het dan maar over iets anders hebben?”, vroeg Sheila na een tijdje gezwegen te hebben, zachtmoedig. Ook de jonge heavy-metal fan Bryan kon het niet aan om aanwezig te zijn bij een (islamitische) besnijdenis in een kliniek – hij liep de deur uit. Jan (christen) bleef er wel bij en vond dat het allemaal erg meeviel; hij begreep dat het voor de islamitische ouders een belangrijk ritueel is.

Ik heb zelf gemerkt hoe emotioneel er door niet-Joden in Nederland, en zelfs een keer door een vriendin die ‘vaderjood’ is, wordt gereageerd als de besnijdenis ter sprake komt. Het woord kindermishandeling valt bijna altijd, al is het niet zo woedend als in de EO-serie. (In een latere aflevering had Floris het nog eens over ‘afhakken’.) Heeft hij soms een katholieke achtergrond, dat hij zo reageert? vroeg ik Sheila veel later. Ze vroeg hoe ik dat wist – ik wist niets, maar ik had opgemerkt dat Floris toen hij in een moskee een dienst bijwoonde, opmerkte dat hij het een beetje kale omgeving vond, niet zoals in de katholieke kerk. En zijn woede over de brit mila deed vermoeden dat er meer persoonlijks achter zat. Dat kwam in de uitzending niet meer aan de orde en dat is eigenlijk jammer, want het zou Floris’ ‘fundamentalistische atheïsme’ begrijpelijker hebben gemaakt. De evangeliserende Jan die op straat en in de supermarkt mensen aanklampte om het geloof in Jezus uit te dragen, ging ik zelf beter begrijpen toen hij vertelde dat hij zijn zoontje, een gehandicapt kind, had verloren. De pijn en rouw daarover waren zo intens dat hij in zijn eigen woorden “alsmaar bezig moest zijn”.

Ik vond het ook jammer dat de kans werd gemist om een uitleg te geven over de betekenis van de besnijdenis in de Joodse traditie en te laten zien dat die (meestal) niet plaatsvindt in een kliniek, maar thuis, in een feestelijke atmosfeer, al heeft de moeder van de baby er vaak moeite mee en wil zij er liever niet naar kijken. Maar als je ziet hoe zorgvuldig de baby wordt vastgehouden door de ‘Gevatter’ en dat het kindje na de besnijdenis direct een theelepeltje zoete wijn krijgt als verdoving en/of meteen aan de borst wordt gelegd, dan zie je dat er van kindermishandeling geen sprake is. (Een overtuigde blauwe-knoper zou kunnen zeggen dat hiermee de basis voor drankmisbruik wordt gelegd, maar dat wordt niet door de praktijk bevestigd, Joden zijn over het algemeen geen zuiplappen.) De brit is inderdaad een (religieus vereiste) medische ingreep, al gaat het maar “om een klein velletje”, zoals Tamarah Benima het uitdrukt in haar boek Joodser dan dit krijgt u het niet. In vroeger tijden werd er gezegd dat de baby er niets van voelde, dat is niet waar, vandaar het lepeltje wijn. Wel is het zo dat het wondje bij de baby gewoonlijk supersnel heelt. Dit in tegenstelling tot een brit op volwassen leeftijd waar tegenstanders toe oproepen, dan duurt het herstel weken. Ik ken iemand (Joods) die op latere leeftijd besloot zich te laten besnijden, en die ingreep is dan behoorlijk zwaar. Hij verklaarde overigens later dat er geen verschil was qua seksueel genot tussen de pre- en post-brit situatie.

In 2010 laaide de discussie over jongensbesnijdenis in Nederland weer eens op. Het KNMG riep artsen op tot “een krachtig ontmoedigingsbeleid”; een verbod zat er gezien de religieuze groepen die het betrof, nog niet in, meende men. Als je de reacties op de discussie in Medisch Contact en in andere fora las, reageerden de meeste niet-Joden bijzonder emotioneel en negatief. Een uitzondering vormde de uit de media bekende arts Ivan Wolffers. En cardioloog Ron van der Wieken van onze eigen Joodse gemeenschap gaf uitstekend weerwerk.

Wat bij de tegenstanders erg meetrilt, is de hele kwestie van seksueel misbruik binnen de rooms-katholieke kerk, binnen de protestantse kerkgemeenschap, de sportwereld, de padvinderij, scholen, noem maar op. Het werd het duidelijkst geformuleerd door een respondent die de slogan “geen gefriemel aan onze piemel” aanhief. Dat gaat dus niet over Joden of moslims, maar over de omvang van seksueel misbruik van jongens dat de laatste twintig of dertig jaar aan het licht is gekomen. Ga dan maar eens uitleggen dat de brit mila een teken van toetreding tot het Verbond tussen God en het Joodse volk is en eerder een poging is om de seksuele drift van mannen te kanaliseren en naar een hoger spiritueel niveau te brengen (niet dat dat altijd lukt). Die discussie verlies je bij voorbaat, heb ik gemerkt, er zit teveel emotionele rotzooi tussen.

Misschien een goed idee voor de Joodse Omroep om eens een informatief, rustig programma te maken over het hoe en waarom van de Joodse besnijdenis, met voor- en tegenstanders uit Joodse kring, rabbijnen, mohalim, moeders, echtgenotes en besneden mannen zelf.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël