inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en praktijk van traumaverwerking in dromen; en energetische geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’) en Johrei( Japans).

zondag 30 september 2018

Op zondag 16 september werd Ari Fuld, een 45-jarige Joodse inwoner van Efrat, de grootste nederzetting in het Goesj Etsion blok, doodgestoken door Chalil Jabarin, een 17-jarige Palestijn uit Yatta, een dorp ten zuiden van Hebron. Het gebeurde anderhalve dag voor het begin van Jom Kipoer. In Nederland haalde het misschien niet eens de pers. Maar de impact van deze moord in Israël was enorm. Ik volgde de gebeurtenissen de hele dag op Internet, wilde er over schrijven, maar het lukte me niet meer voor Jom Kipoer.

Niemand is zijn leven ooit zeker – tenslotte kan er ieder moment een kleine bloedprop in een slagader een beroerte veroorzaken of een hartstilstand. Maar als je buiten de Groene Lijn woont, (de wapenstilstandslijn uit 1948) geldt het in sterkere mate dat je je leven niet zeker bent. Niet voor niets staan er overal langs de hoofdwegen grote verbodsborden bij zijweggetjes, waarop staat dat Israëli’s die weggetjes niet in mogen slaan, vanwege gevaar voor hun leven.

Fuld kreeg bij de ingang van een overdekt winkelcentrum in Goesj Etsion een mes in zijn rug. Vlakbij de Rami Levi supermarkt, die bekendstaat om het feit “dat Joden en Palestijnen daar samen hun boodschappen doen.” Hoewel zijn long was doorboord, wist hij zich nog om te draaien en zijn aanvaller te achtervolgen, zelfs over een muurtje te springen, zijn revolver te trekken en, voor hij in elkaar zakte, op Jabarin te schieten. Een andere gewapende burger loste een tweede schot.

Fuld wordt naar Shaare Tsedek ziekenhuis gebracht, waar artsen hem vergeefs pogen te reanimeren. Jabarin wordt lichtgewond naar het Hadassa ziekenhuis gebracht. Op het Internet beelden van huilende vrienden en aanhangers van Fuld. Een foto van Chalil Jabarin toont een teenager met donkere ogen en het hoog opgeknipte haar dat op het ogenblik cool is. Hij had voor de aanval een falafel gegeten bij een snackbar naast het winkelcentrum en had een half uur op een muurtje zitten kijken, verklaarde het meisje van de snackbar achteraf. Als Fuld niet had geschoten, had zij het tweede slachtoffer kunnen worden.

Ik zat me de rest van zondag af te vragen wat het motief van Chalil Jabarin was. Wist hij dat hij een van de bekendste pro-Israël activisten doodstak? Stak hij gewoon de eerste de beste Jood die hij te pakken kon krijgen neer? Wilde hij een sjahid zijn, met 27 maagden in het paradijs en zo? In de loop van maandag werd duidelijk dat de 17-jarige zondagochtend vroeg ruzie kreeg met zijn vader omdat hij niet naar school wilde gaan. Omdat hij iets anders van plan was? Zijn vader gaf hem een pak rammel. Daarop verdween Chalil. Zijn vader gaf hem later als ‘vermist’ aan bij de Palestijnse veiligheidsdienst. Maar zijn moeder liep naar het dichtstbijzijnde checkpoint en vertelde de aanwezige soldaten dat haar zoon een aanslag wilde plegen. Te laat…


Ari Fuld groeide op in een religieus zionistisch gezin in New York; hij immigreerde in 1994 naar Israël en vestigde zich in Efrat, waar veel Engels sprekende immigranten wonen. Hij was getrouwd met Miriam en vader van vier kinderen, in de leeftijd van 12 tot 22 jaar. Ik had nog nooit van hem gehoord, maar hij bleek in de kringen van religieuze zionisten een geliefde nationaal-religieuze activist te zijn, met de bijnaam de Leeuw van Zion, die een eigen radioshow had op het Internet station Israel News Talk (aangesloten bij Fox News). Onder het motto “Fighting Action with Truth” streed hij tegen BDS en tegen alle groeperingen die de legitimiteit van Israël aanvallen, en van de nederzettingen op de Westoever. Die uitzendingen werden wijd en zijd beluisterd, ook in de VS en Japan, gezien de condoleances na de moord. Ik luister naar zo’n uitzending; zijn stem lijkt op die van Bob Dylan, hij slist een beetje, net als Dylan en hij spreekt zo snel dat ik het slecht kan verstaan.

Foto’s laten een beer van een man zien, breedgeschouderd, met warme bruine ogen en een heel Jiddisj ponem. Hij was nooit ongewapend. Hij vervulde zijn diensttijd bij de Israëlische paratroepers, en raakte in 2006 gedurende de Libanon oorlog gewond. Toen hij met zijn mede-soldaten uitgeput de Israëlische grens bereikte, was er niemand om hen op te vangen, totdat er een vrachtwagen verscheen van Standing Together, een organisatie die soldaten van het Israëlische leger steunt. Ze deelden water, frisdrank en eten uit aan de uitgeputte soldaten. Dat maakte zo’n indruk op hem dat hij vrijwilliger werd bij Standing Together en later onderdirecteur van deze ngo. Toen hij na zijn veertigste niet meer hoefde op te komen voor de dienst verscheurde hij het papier met die mededeling, hij wilde Israël blijven verdedigen. Hij had iets spontaan kinderlijks; tijdens de begrafenis zondagnacht vertelde zijn zoon Yakir dat zijn vader “alleen aan de buitenkant oud leek – van binnen was hij nog steeds vijf of zes jaar.” Als zijn kinderen een verjaarscadeau kregen, bijvoorbeeld een autootje met remote control, was Fuld de eerste die er mee op straat stond en het speelgoed uitprobeerde.

De veroordeling van de moord, de condoleances en de herdenkingen bestreken het hele politieke spectrum. Van Yariv Oppenheimer, directeur van Vrede Nu, en Noor Dahri, een Pakistaanse dissident, moslim en anti-terreur activist tot aan Netanjahoe en president Rivlin, die beiden naar de sjiwwe kwamen. Rivlin sprak zijn afschuw uit over de moord en verzekerde dat het hele Joodse volk meehuilde met het gezin. Oppositieleidster Tsipi Livni verscheen als een van de eersten bij de sjiwwe.

Ari Fuld was tegelijkertijd een enthousiast Mensch met een warm hart voor Israël, voor de Tora en het Joodse volk, én een radicaal-rechtse zionist, die er van overtuigd was dat er met de Palestijnen geen vrede mogelijk was, omdat ze er op uit waren alle Joden te doden en Israël te laten verdwijnen. Wat me opviel, was dat zijn grootvader de Sjoa overleefde. Fulds ontijdige en gewelddadige dood lijkt zijn gedachtegoed te bevestigen – maar kan er ook op wijzen hoe belangrijk het is om de verschrikkingen van de Sjoa te verwerken, opdat ze niet de ideologie van de derde of vierde generatie bepalen.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
dec 2019Zwerfkatten
nov 2019Aanklacht
nov 2019Raketten op het zuiden van Israël
okt 2019Acharé HaChagim
okt 2019Notities bij de Hoge Feestdagen
sep 2019Verkiezingen: vermoeidheid en besluiteloosheid
aug 2019Warm, warmer, heet – Israël over tachtig jaar
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël