inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 16 oktober 2015

Het lijkt wel een langdurige nachtmerrie of een versneld afgedraaide geweldsfilm, de laatste tien dagen hier. Ik kan de aanslagen niet meer uit elkaar houden en de chronologie ook niet meer. De toespraak van Mahmoed Abbas voor de VN die hij maanden had aangekondigd als een “bom”, dat de PA de Oslo-accoorden officieel opzegt, lijkt het sein te zijn geweest voor een opstand van lone wolves, individuele aanslagplegers. Waarom juist nu die uitbarsting? Want de bezetting van de Westbank en de frustratie over de alsmaar doorgaande bouw van nieuwe nederzettingen op bezet gebied duurt al 48 jaar! Is de toespraak van Mahmoed Abbas dat de PA officieel de Oslo-accoorden opzegt, het sein geweest? Zijn de Palestijnen bang dat hun zaak de interesse van de wereld verliest, door andere ontwikkelingen in het Midden-Oosten en door de vluchtelingenstroom naar Europa? Het is wel duidelijk dat de radicale politieke Islam ook bij Palestijnse jongeren populair is. Het toenemende bezoek van rechts-religieuze Joden aan de Tempelberg heeft de vlam in de pan doen slaan en voedsel gegeven aan de al lang bestaande samenzweringstheorie dat de Joden de Tempelberg gaan overnemen. De PA en Hamas doen allebei enthousiast mee aan de ophitsing (“de Joden ontheiligen Al Aqsa met hun smerige voeten.”) Het gevolg is dat er nu een religieuze oorlog gaande lijkt te zijn. Netanjahoe heeft nu pas - en misschien alleen tijdelijk – ministers en Knessetleden verboden zich naar het Tempelterrein te begeven, iets wat volgens mij jaren geleden had moeten gebeuren. Het is jammer dat het traditionele orthodoxe verbod om een stap op de Tempelberg te zetten omdat niemand weet waar de Tempel heeft gestaan en alle Joden tegenwoordig ritueel onrein zijn, langzamerhand is afgebrokkeld door de invloed van naar de Messias verlangende extremisten. “Het is toch niet eerlijk dat we niet op onze eigen heilige plek mogen komen?” zegt een vriendin die zeer vroom is geworden en in de Oude Stad woont. Tja, maar dan hadden Mosjé Dayan en de toenmalige regering indertijd maar niet moeten besluiten de Tempelberg onder beheer van de Waqf moeten laten en nu is het te laat om dat te veranderen als je geen derde wereldoorlog in gang wilt zetten. De voorkeur geven aan een “heilige plek” boven het leven van vele Joden lijkt me trouwens heel onjoods.

Afgelopen dinsdag werden er vier of vijf verschillende aanslagen werden gepleegd als ik het me goed herinner; de poging tot kidnapping van bus 78 in de wijk Talpiot Mizrach staat me het meeste bij, ik heb zelf een tijdje in deze na ’67 gebouwde wijk gewoond en ik ken er verschillende mensen. Twee Palestijnen stapten de bus in, gewapend met een mes en een vuurwapen, en schoten twee mannen dood, de 78-jarige Haim Haviv en een 45-jarige man wiens naam ik niet weet. Haviv’s vrouw werd ernstig gewond en er vielen nog 16 gewonden. Dat de hele bus niet gekidnapt werd was te danken aan het feit dat één van de Palestijnen er niet in slaagde de handrem vrij te zetten. En dat een dappere automobilist zijn auto dwars voor de bus zette, zodat die niet kon wegrijden. Ten slotte kwamen veiligheidstroepen aangesneld, één van de terroristen werd beschoten en stierf later aan zijn verwondingen, de ander werd gearresteerd.

Vriendin Y. was gisteren bij de begrafenis van Haim Haviv, ze kent zijn schoondochter van haar werk. Er waren zo’n drieduizend mensen. “Het is een heel aardige familie,” vertelt ze. Na de begrafenis moeten familieleden de echtgenote Shoshanna Haviv, die in het ziekenhuis ligt en weer bij bewustzijn is, gaan vertellen dat haar man dood is.

Het gezin Gottstein uit mijn sjoel woont aan Olei HaGardom, de straat waar de aanslag op de bus plaatsvond. Op Facebook schrijft Helen Gottstein dat haar gezin nog intact is, maar ze zijn wel erg geschokt. Haar dochter besloot toevallig niet naar een vriendin te gaan en haar aardige buurvrouw had net de bus gemist. Van dat soort toevalligheden hangt je leven dus af. Helen, die lerares was en nu actrice is en mensen coacht om te leren spreken in het openbaar, schrijft: “We don’t need more people condemning all Palestinians and we don’t need more people condemning all Israelis. We need 5,000 circles of healing to take place in this city. We need a good cry. We need to wail a river of tears. We need a tsunami of listening and caring and humanizing. We need a flood of empathy. It is messy, exhausting and it requires tissues.”

Een 60-jarige orthodoxe man, Yeshayahu Krishnevsky werd dezelfde dinsdag vermoord door een Palestijn die opzettelijk met zijn auto op hem inreed, een tweede persoon raakte daarbij gewond. De aanvaller, Alaa Abu Jamal, stapte uit zijn auto en begon met een mes op de slachtoffers in te steken. Jamal was een werknemer van telecommunicatie maatschappij Bezeq en was familie van de twee terroristen die vorig jaar november met een bijl en een vuurwapen een bloedbad aanrichtten in een synagoge in de Jeruzalemse wijk Har Nof. Voor de rechtbank vertelt hij later brutaal dat het een ongeluk was, hij verloor de macht over het stuur, en toen hij uitstapte, gingen de Joden hem aanvallen. Gelukkig zijn er een aantal getuigen die hebben gezien wat er echt plaatsvond.

De straten van Jeruzalem zijn woensdag opvallend rustig en er rijden vrijwel lege bussen rond. Op Emek Refaiem, anders een bruisende straat, staan winkeliers in de deuropening te hopen op klanten die er niet zijn. Ook de meeste cafeetjes zijn leeg. Een uitzondering vormt cafe Aroma, waarvan je op het eerste gezicht zou denken dat het gesloten is, zwarte rolgordijnen nemen het zicht op de clientèle weg en de verlichting is gedimd. Ik ga er even iets drinken, het is er wel veel rustiger dan anders en daardoor zijn de Engelstalige kranten nog aanwezig. Ik zit niet ver van de ingang, en neem me voor iedere binnenkomende klant te scannen. Maar ik ben zo verdiept in de kranten dat het “hee Eva!” van vriendin Y. als een verrassing komt – dit wat betreft mijn alertheid. We besluiten allebei een aruchat boker be katana te nemen, een klein ontbijtje. Even normaal doen. We hopen dat de rust wat is teruggekeerd doordat er zoveel soldaten en politie zijn gestationeerd. (Er rijden nu bijvoorbeeld gewapende soldaten mee in de bussen.) Maar ’s avonds is het weer mis, een aanslag buiten het Centraal Busstation waarbij een 70-jarige vrouw met een mes wordt gestoken. Ik dacht er vorige week over om pepperspray aan te schaffen, maar die is in korte tijd al helemaal uitverkocht. Mensen gebruiken paraplu’s en selfie sticks als wapens, en er circuleert een foto van een orthodoxe vrouw in een autobus bij wie een deegroller uit haar boodschappentas steekt. Ik bescherm me maar met een imaginaire cirkel van goudkleurig licht om me heen iedere keer als ik de deur uitga. En probeer voor mijn doen erg alert rond te lopen.

Delen |

Reacties

Susan Joseph

vrijdag 16 oktober 2015
Geweldig, Eva, hoe je altijd weer beschrijft hoe de sfeer is in Israel.
Jouw commentaar op alle gebeurtenissen vind ik heel scherp en ook liefdevol, onbevooroordeeld.
Humaan. Werkelijk knap! Natuurlijk is het een afschuwelijke toestand en zo moedig en daadkrachtig om je niet van je stuk te laten brengen. Gewoon toch ontbijtje met vriendin in cafe.
Dank voor je delen. Iedere keer weer boeiend. Susan

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël