inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 19 augustus 2016

Eén van de stukken die ik nooit oversla in de weekendeditie van Ha’aretz, is het artikel van Gideon Levy. Ze verschijnen in een reeks die de titel ‘The Twilight Zone’ heeft gekregen. Ik heb er wel moeite mee ze te lezen, want het is niet gemakkelijk de wantoestanden waar hij over schrijft, tot je door te laten dringen.

Hij bezoekt bijvoorbeeld een ouder Palestijns echtpaar dat rouwt om de dood van hun verstandelijk gehandicapte zoon, die niet begreep wat het leger van hem wilde, en die werd doodgeschoten. Of hij schrijft over een agent van de grenspolitie die in Hebron het fietsje van een achtjarig Palestijns meisje in beslag nam en het wegslingerde in het struikgewas, waarbij het in tweeën brak. (Ze fietste op een stuk weg dat alleen voor Hebrons Joden is bedoeld.)

In de zomer van 2014, toen drie Joodse jesjiwa-studenten waren gekidnapt, die later direct bleken te zijn vermoord, trok het Israëlische leger ’s nachts Dura binnen, een stadje ten zuiden van Hebron, waar de uitgebrande auto die bij de ontvoering was gebruikt, enige dagen eerder was gevonden. Terwijl de soldaten in het donker van huis tot huis gingen om de bewoners te ondervragen, stroomden kinderen en jongeren (m) de straat op om de soldaten met stenen te bekogelen – met dodelijk resultaat. Levy ging enkele dagen later op bezoek bij de ouders van een doodgeschoten Palestijnse twintiger. Zo heeft hij honderden artikelen geschreven.

De bejaarde romanschrijver Aharon Appelfeld vroeg zich jaren geleden in een interview af waarom Ha’aretz alleen aandacht besteedde aan het Palestijnse lijden – “is er niet genoeg Joods lijden? Je hoeft maar een willekeurig flatgebouw binnen te gaan en op de deurbellen te drukken, en je krijgt ook hartverscheurende verhalen te horen.” Hij stelde voor om de andere week ook een verhaal te plaatsen over Joodse ouders die een kind hadden verloren in een oorlog of bij een terreurdaad. Een enkele keer schrijft Levy ook over Joodse Israëli’s, zoals tijdens de rakettenregen op het stadje Sderot, vlakbij de grens met Gaza. Toen viel me op hoe dramatiserend hij alles beschrijft, in tegenstelling tot zijn meer nuchtere collega’s die Sderot versloegen – ‘Jiddisje dramatisering’ zou mijn moeder zeggen - er is een romanschrijver aan hem verloren gegaan.

Al sinds jaren verschijnt er een (dunnere) Engelstalige versie van Ha’aretz, en dat heeft een behoorlijke invloed gehad op die buitenlandse correspondenten die geen Hebreeuws lezen – het merendeel vermoed ik. En via hen op de publieke opinie buiten Israël.

Eind juli schreef Levy een geruchtmakend artikel: ‘Stop living in denial, Israel is an evil state’. Hij schreef er wel nog bij dat Israel geen nazi-staat is, en “zelfs geen fascistische staat”, maar verder ging hij voluit. De meeste mensen vonden dat te ver gaan, anderen waren het er helemaal mee eens. De voorbeelden die hij gaf, gingen over de bezette (dan wel betwiste) gebieden; hij citeerde verschillende gevallen van willekeur en sadistische pesterij door het militaire bewind. Zoals een Palestijnse gevangene die zijn straf van veertien en een half jaar zonder enig verlof heeft uitgezeten, zelfs geen afscheid mocht nemen van zijn stervende vader, en die toen hij vrij zou komen en zijn familie al op hem wachtte, nog eens zes maanden ‘administratieve detentie’ opgelegd kreeg. Een ander geval was het vernielen, door Israel, van een door Palestijnen met Palestijns geld aangelegd klein natuurlijk ‘zwembadje’ bij een meertje op de Westelijke Jordaanoever.

Daar kun je inderdaad ontzettend kwaad om worden. Maar, zoals een oud-redacteur van Ha’aretz reageert op de links-radicale site +972: het woord ‘evil’ heeft een sinistere klank, het is eigenlijk een theologisch begrip, het Absolute Kwaad, dat moet worden vernietigd. Het laat geen ruimte voor een debat, een rechtvaardiging of een rectificatie van datgene wat ‘evil’ wordt genoemd. Het suggereert dat heel Israël, als Absoluut Kwaad, moet worden vernietigd. Terwijl er in Israël ook heel veel goede dingen gebeuren, er veel fantastische mensen wonen, en Gideon Levy, Amira Hass en Eva Illouz (een linkse sociologe) allemaal de ruimte krijgen om hun visie uiteen te zetten (al zouden Netanjahoe c.s. hen die ruimte nog zo graag ontnemen).

Ik heb me vaak geërgerd aan Levy’s opstelling, wanneer hij de hele Israëlische bevolking er van beschuldigt dat het ze niets kan schelen wat er allemaal gebeurt of welke sluipende verrechtsing er onder Netanjahoe aan de gang is. Alsof hij de enige is die nog een moreel geweten heeft; en alsof hij in ieders hoofd kan kijken of ieders leefsituatie zo is als de zijne. En ik heb het altijd raar gevonden dat Levy geen Arabisch spreekt. Als je je zo betrokken voelt bij de Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever, dan leer je toch minstens ook hun taal spreken?

Nu is er net iets bekend geworden dat Levy’s felle houding tegenover de staat Israël begrijpelijker maakt voor mij. Het is de kwestie van de ‘geroofde kinderen’. Al heel lang is bekend dat ten tijde van de Jemenitische alija naar Israël, tussen 1948 en 1956, een aantal Jemenitische baby’s uit ziekenhuizen is ‘verdwenen’: de ouders kregen te horen dat hun baby was overleden, maar kregen nooit een overlijdensverklaring te zien, en ook geen grafje. Waarschijnlijk werden de baby’s aan andere, asjkenazische, echtparen gegeven, hoewel dat nooit is bewezen.

Nu pas wordt bekend dat deze ‘babyroof’ ook met asjkenazische kinderen is gebeurd, al vanaf de jaren twintig, dus lang voor 1948, toen de staat Israël officieel werd uitgeroepen. Vooral bij ouders die een tweeling kregen, werd één van de baby’s langer in het ziekenhuis gehouden, onder het voorwendsel dat het kindje te zwak was. Daarna kregen de ouders dan te horen dat het kind was overleden.

Gideon Levy schrijft bij mijn weten voor het eerst een persoonlijk stuk, dat niet gaat over de bezetting: hij blijkt een ouder broertje te hebben gehad, dat in het ziekenhuis is gestorven. Er is geen overlijdensverklaring en geen graf. Zijn ouders, die beiden net op tijd in 1939 in het mandaatgebied aankwamen, hebben daar altijd over gezwegen. Hij wist van niets, tot een bezoek aan het spreekuur van de schoolzuster in 1967, toen hij hoorde dat hij een eerder gestorven broertje had, dat Dan was genoemd.

Genoeg bedrog om er diep van binnen van overtuigd te zijn dat je met een Kwaadaardige Staat te maken hebt – en om je tot taak te stellen dat Kwaad aan het daglicht te brengen.

Delen |

Reacties

Harry Polak

zaterdag 20 augustus 2016
Mooie column. De onaangename "opdracht" om Gideon Levy tot je te nemen, is heel herkenbaar. Al was het maar om te weten hoe links buiten en ook binnen Israël tegen zaken aankijkt. Het is speculatie waarom hij zo over en vooral tegen Israël schrijft, maar ik denk dat het houdt snijdt!

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
okt 2019Notities bij de Hoge Feestdagen
sep 2019Verkiezingen: vermoeidheid en besluiteloosheid
aug 2019Warm, warmer, heet – Israël over tachtig jaar
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël