inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 4 oktober 2013

In Los Angeles overleed vorige week de Amerikaanse rabbijn Phillip Berg, oprichter van de over de hele wereld verspreide Kabbala Centra, die het grote publiek een gepopulariseerde versie van de geheime traditie binnen het jodendom bieden. Ook Jeruzalem beschikte een vijftal jaren geleden over zo’n Kabbala Centrum, in een fraai witgeschilderd pand, naast café Hillel. Het centrum bevond zich vlakbij een spirituele boekwinkel, maar de eigenaar daarvan distantieerde zich van de ‘Kabbala-light’ die er werd beoefend. Compleet met het verkopen van flesjes ‘Kabbala water’ en kleine exemplaren van de Zohar, die je als amulet in je jaszak kon dragen. De hoofdzaak waren natuurlijk de cursussen die werden gegeven, die ik niet heb bijgewoond, dus daar kan ik niets over zeggen. Kennelijk werd het Kabbala Centrum te licht bevonden door de Jeruzalemse spirituele intelligentsia, want het hield het maar enkele jaren vol. Tegenwoordig zit er een wafelrestaurant in het pand. In Tel Aviv heeft het Kabbala Centrum, zoals te verwachten in een overwegend seculiere stad, meer succes.

Rabbijn Berg kwam uit de school van rabbijn Yehuda Ashlag (1886-1955), een Poolse Jood die in Warschau werd geboren en in 1920 naar Jeruzalem kwam. Berg kreeg les van rabbijn Brandwein, een zwager van Ashlag. In 2004 verscheen in de bijlage van Ha’aretz een artikel over Ashlag, geschreven door Micha Odenheimer, waaraan ik een paar feiten over zijn leven ontleen. Ashlag was een mysticus en een marginale figuur, zelfs binnen de ultra-orthodoxe wereld waartoe hij behoorde. Hij was een tijdgenoot van, en bevriend met, rabbijn Kook, de latere opperrabbijn van Israël. Begin jaren ’50 verscheen Ashlag’s boek Hasulam (De Ladder) een commentaar op de Zohar, het belangrijkste boek binnen de Joodse mystieke traditie. Hij beschreef een praktische methode waarmee lezers van zijn boek stap voor stap een steeds hogere vorm van bewustzijn konden bereiken, zoals aartsvader Jacob in zijn droom over de ladder tussen hemel en aarde. Tegelijkertijd was Ashlag vanuit zijn mystieke visie een sociaal revolutionair, hij zag de hele mensheid als één geheel en was ervan overtuigd dat alleen een economisch systeem dat die eenheid erkende, een tijdperk van ‘collectieve verlichting’ zou kunnen brengen. Ben Goerion voerde veel gesprekken met rabbijn Ashlag en schreef daarover: “Terwijl ik met hem over Kabbala wilde praten, wilde hij met mij over socialisme en communisme praten”.

Waar het bij Ashlag’s visie om gaat, is de transformatie van de mensheid van een zelf-vernietigend egoïsme naar een elkaar voedend altruïsme dat van ieder mens een kanaal voor het goddelijke licht maakt. Of om het kabbalistisch uit te drukken: de ‘wil om te ontvangen’ die G’d de mensen heeft meegegeven, kan worden omgebogen tot de ‘wil om te ontvangen teneinde te delen.’ Dat kon je volgens Ashlag leren door bestudering van de Kabbala, maar vooral door de praktijk, door te geven, zowel kennis als aardse goederen, en door een samenleving die is gebaseerd op economische rechtvaardigheid.

Rabbijn Ashlag stierf in 1954 in armoede en relatieve onbekendheid, op erev Jom Kipoer. Hij was te revolutionair voor de ultra-orthodoxe wereld waar hij deel van uit bleef maken en te abstract en universalistisch voor de nationaal-religieuzen. Maar de tijden veranderen. ‘De wil om alleen te ontvangen’ is wereldwijd gestuit op de grenzen van wat onze planeet aankan; misschien is daarom de Kabbala van Ashlag in opkomst. Maar Berg’s wereldwijde netwerk van Kabbala Centra lijkt in belangrijke mate af te wijken van de leer van Ashlag. Berg introduceerde allerlei ‘magische elementen’ uit andere Kabbalistische systemen en hij zag de mogelijkheid om van Kabbala een soort self-help methode te maken, niet alleen bedoeld voor Joden maar voor iedereen die ‘hogere kennis’ wilde hebben. Samen met zijn vrouw en zoons zette hij een succesvolle marketingcampagne op en bracht zijn methode zelfs onder de aandacht van popidolen als Madonna en Mick Jagger. Terwijl rabbijn Ashlag zich verzette tegen het vragen van geld voor onderricht in Kabbala, zijn Berg’s Kabbala Centra behoorlijk commerciële ondernemingen. Dat heeft twee kanten: de reputatie van de Joodse mystiek onder serieuze zoekers is schade berokkend, maar anderen hebben wel degelijk een spirituele gemeenschap gevonden binnen de verschillende centra. En voor sommigen zijn de Kabbala Centra de opening geweest om terug te keren tot het jodendom waarvan ze de mystieke, revolutionaire kern niet kenden.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël