inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, onder leiding van Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Verder schrijft ze voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin.

vrijdag 1 mei 2015

In Nederland worden bejaardentehuizen gesloten – in Israël worden er steeds meer gebouwd, en worden oude huizen gerenoveerd – al hangt daar wel een prijskaartje aan.

Jitschak en Malka waren tot anderhalf jaar geleden mijn bovenburen. Ze waren tevens hoofd van de Va'ad Beth (de bewonersvereniging), een belangrijke functie in een sjikoen (oud betonnen gebouw) als het onze. Malka maakte het trappenhuis schoon en Jitschak verzorgde het groen. Anderhalf jaar geleden verhuisden ze naar Beth Mozes, een ouderentehuis zoals dat hier genoemd wordt, in de buurt. Jitschak was nog niet toe aan dit stadium zei hij, maar Malka kon de trappen niet meer aan. Bejaarde Israëli’s hebben op hun oude dag de keuze tussen het in huis nemen van een verzorg(st)er (een Filipijnse, een Thaise of, zoals nu met de ramp in Nepal duidelijk wordt, een Nepalese), of naar een verzorgingshuis gaan. Die tehuizen variëren van kale overheidsinstellingen waar twee mensen op één kamer gezet worden, tot aan de meest luxueuze complexen in de vrije natuur met aanleunwoningen, waarvoor men bijzonder welvarend dient te zijn. Daar tussenin, qua prijs, bevinden zich tehuizen als het Nederlandse Beth Juliana in Herzliya en Beth Joles in Haifa, met één- en tweepersoons appartementen, goed verzorgd, waarvoor je nog altijd fikse inkoopsommen en pensionprijzen dient te betalen.

Na anderhalf jaar beloofd te hebben dat ik eens zou komen kijken bij mijn oude buren, heb ik dat vorige week gedaan. Ik trof een super tevreden Jitschak die me trots rondleidde. Allereerst in hun appartement op de benedenverdieping, een huiskamer met kitchenette, allemaal spiksplinternieuw, met een lichtbeige tegelvloer (“Erg besmettelijk,” bromde mijn buurman die de schoonmaak van zijn vrouw heeft overgenomen), een slaapkamer, een studievertrek, een badkamer met douche, toilet en daarnaast nog een apart toilet. Eén van de kamers was de ‘schuilkamer’, met ijzeren luiken die dicht konden in geval van raketaanvallen. Aan de muur hingen kleurige schilderijen, die door Malka gemaakt bleken te zijn, op de schilderlessen van het tehuis. Nooit eerder een kwast aangeraakt, maar met dezelfde precisie als ze vroeger het trappenhuis schoonmaakte, maakte ze nu lang niet gekke schilderijen. En iedere ochtend deed ze mee met gymlessen. Hijzelf zat op een toneelclub van het huis. Het privéterras kon hij me niet laten zien, het was in beslag genomen door bouwmaterialen want er is een hele nieuwe vleugel aangebouwd aan het bestaande tehuis en er wordt nog veel meer gebouwd. Het Siegfried Moses Ouderentehuis, zoals het officieel heet, maakt deel uit van de Vereniging van Israëli’s uit Centraal-Europa, meest Duitse en Oostenrijkse Joden, maar wordt nu ook bewoond door andersoortige Asjkenazi’s – ik kwam tijdens de rondleiding Engelstalige en Nederlandstalige bewoners tegen. Op weg naar de eetzaal liet Jitschak me een paar grote aquaria zien - “die verzorg ik” - en in de groepsruimte (‘cafetaria’) stond een hele bibliotheek achter glazen deurtjes, niet alleen Hebreeuws, maar ook Duits, Engels, Nederlands en Frans. Hij nam me mee de schitterende tuinen in, waar tussen de rozen mooi tuinmeubilair stond en hij bracht me naar de ‘animal corner’ in de tuin, met konijnen en cavia’s. Er waren net kleine konijntjes geboren en pa konijn was nu ingekwartierd bij de cavia’s.

Aan de kant van Derech Bethlehem wordt nog driftig gebouwd, daar komt een theaterzaal en een zwembad voor de bewoners. Jitschak houdt van tuinieren en als hoogtepunt liet hij me twee kassen zien, waarin bewoners die daar plezier in hebben, biologische groenten en kruiden kweken. Ik was meteen verkocht en vroeg, mijn mond nog vol met verse peterselie, naar de pension- en inkoopprijzen in Beth Mozes. Jitschak en Malka hebben gekozen voor het pakket zonder maaltijden, Malka kookt nog zelf, en ze betalen NIS 10.000 per maand. Met maaltijden er bij zou het NIS 12.000 zijn. (“We drinken natuurlijk wel ’s ochtends en ’s middags koffie en thee mee, met cake en gebakjes erbij”). De inkoopprijs was 100.000, en ik ben vergeten te vragen of dat sjekels of dollars waren; zal wel dollars zijn geweest. Dat is nog steeds goedkoper dan Beth Juliana, het veel geprezen Nederlandse tehuis in Herzliya. De nieuw bijgebouwde appartementen zijn allemaal al verkocht en er is een wachtlijst, waarschuwde hij toen hij me enthousiast zag worden. Hij wil in ieder geval niet meer terug, hij heeft het heerlijk in Beth Mozes.

Delen |

Reacties

Ron

zondag 17 mei 2015
hallo Eva van Sonderen,
interessant artikel, vooral omdat ik ook in de categorie val:
'getting on a bit!'
't is duidelijk dat uw voormalige buren 't behoorlijk naar hun zin hebben
in Beth Mozes, en mooi dat ze 't kunnen betalen want NIS 10.000
is een fors maandbedrag.
ik vermoed dat er dan in Israël waar vele 't niet breed hebben, zelfs
arm zijn, een groot maatschappelijk issue gaande is?!
dat er vele ouderen zijn die in alle eenzaamheid en armoede 't heel moeilijk hebben?
kan dan iedereen met weinig tot geen geld een plaats krijgen in een overheidsinstelling
of is 't aantal plaatsen beperkt?
altijd interessant uw artikelen over daily life in Israël.
mvgr,
Ron.

Eva van Sonderen

dinsdag 26 mei 2015
Ja, tienduizend shekel per maand is geen gering bedrag. Mijn (ex)buren zijn gewone mensen, ze kunnen het denk ik betalen omdat ze hun eigen kleine etage niet hebben verkocht, maar verhuurd, dus een gedeelte van de verzorgingskosten komt uit de huur van hun eigen etage. Mensen met minder financiele ruimte nemen meestal een "Filipinit" in huis, een verzorger of verzorgster uit de Fillipijnen of Thailand of Nepal, die een maandelijks salaris krijgt, dat is altijd goedkoper dan in een verzorgingstehuis trekken; een gedeelte van die inwonende verzorgerskosten kan geloof ik betaald worden door de Bituach Le'umi, de sociale verzekering. Ik ben niet zo goed op de hoogte van hoeveel overheidstehuizen er zijn....

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël