inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 15 februari 2019

Israëli’s zeggen vaak verbaasd dat men in Nederland nog zo bezig is met de Tweede Wereldoorlog. En inderdaad, er is geen gebrek aan lezingen en boeken over die oorlog of over Joodse onderwerpen, zeker niet als je in de Randstad woont. Op 31 januari werd in de Uilenburgersjoel in Amsterdam de Israëlisch-Belgische hoogleraar Vivian Liska geïnterviewd over haar juist verschenen boek German-Jewish Thought and its Afterlife. Zij behandelde schrijvers als Franz Kafka, Paul Celan en Walter Benjamin als brugfiguren tussen de (religieuze) traditie en de moderniteit. Met name Kafka’s verhalen hebben wel de traditionele motieven van de verhalen van bijvoorbeeld reb Nachman van Bratslav, maar ontberen het optimisme van Nachmans mystieke sprookjes. Ik kan er niet veel méér over vertellen, want ben helaas mijn aantekeningen kwijtgeraakt, maar het was razend interessant, zeker voor liefhebbers van literatuur tijdens het interbellum. Liska’s boek is in de betere boekhandel koop.

Zondag 3 februari was ik in De Amsterdamse Boekhandel in Buitenveldert, waar Renée Sanders in gesprek ging met schrijfster Chaja Polak over haar boek De man die geen hekel had aan Joden, Polaks antwoord op het boek Oorlogsouders van freule Van Boetzelaer (zie mijn eerdere column over dit onderwerp.) De winkel zat vol met een overwegend Joods publiek. Chaja Polak is een breekbare verschijning, maar in haar verontwaardiging over de geschiedvervalsing in Van Boetzelaers boek is ze heel krachtig. Ze was tevens verontwaardigd over het dagblad Trouw, dat haar had geïnterviewd en daarna, buiten haar medeweten, dat interview had gekoppeld aan een vraaggesprek met Isabel van Boetzelaer, alsof de pijn van daders en slachtoffers dezelfde is. Haar kwetsbaarheid kwam tot uiting toen ik vroeg waarom ze niet, samen met haar broer Hans Fels, nog meer had ingekeken dan het eerste dikke dossier over Van Boetzelaer, de SD’er die commandant was van SD-agent Krom die hun ouders op hun onderduikadres arresteerde. Ze antwoordde zachtjes dat ze dat niet meer kon opbrengen. De vrijdag vóór dit vraaggesprek stond er trouwens een recensie van Polaks boek in Trouw.


Chaja Polak (links) in gesprek met Renée Sanders

In boekhandel Scheltema presenteerde vertaalster Els Snick 9 februari het driehonderdste deel in de reeks Privédomein van De Arbeiderspers: de briefwisseling tussen Joseph Roth en Stefan Zweig (1927-1938), onder de titel Elke vriendschap met mij is verderfelijk. De titel is uiteraard een opmerking uit een brief van Roth, die direct in 1933 al van Duitsland naar Parijs emigreerde, terwijl Zweig het wat langer probeerde uit te houden in Oostenrijk. Zweig had als succesvolle en bemiddelde schrijver ook meer te verliezen, maar Roth had als man van het volk scherper in de gaten waar het naar toe ging. Zweig, die Roth volgens Els Snick als de grotere schrijver beschouwde, heeft zijn vriend lange tijd financieel ondersteund en getracht hem van zijn zelfdestructieve alcoholisme af te houden. Behalve Snick las ook Pieter Waterdrinker stukken uit de brieven van Roth voor, met veel geestdrift maar niet al te veel invoelingsvermogen voor de drankzucht en de ontworteling van de voor het nationaal-socialisme vluchtende Joodse schrijver. Het woord ‘Jood’ werd trouwens geen enkele keer gebruikt, noch door de inleider, noch door de bezorgster of de voorlezer. Dat het een uiterst boeiende briefwisseling betreft die actueel is, werd desondanks wel duidelijk.

Van mijn jongste broer kreeg ik Jan Brokkens boek De rechtvaardigen. Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde, ten geschenke. Over Jan Zwartendijk, de Nederlandse consul in Litouwen die duizenden gevluchte Joden uit Polen redde door hen een visum voor Curaçao te verstrekken. Ik kan er nog niets over vertellen behalve dat het boek al aan zijn vierde druk toe is.

Dan ben ik nog niet eens naar het Nationaal Holocaust Museum i.o. geweest, waar een unieke foto tentoonstelling is over de vervolging van de Nederlandse Joden, ook met veel amateurfoto’s die niet eerder getoond zijn. En na de inleverdatum van deze column zou ik morgen naar eveneens door het Menasseh Ben Israel Instituut georganiseerde lezing van Remco Ensel over antisemitisme in Nederland kunnen gaan. Evelien Gans z.l. en hij publiceerden samen het handboek (2017). The Holocaust, Israel and ‘the Jew’. Histories of Antisemitism in Postwar Dutch Society.

Je kunt niet zeggen dat de belangstelling voor het recente verleden, en in het bijzonder voor de Jodenvervolging, niet meer leeft in (stedelijk) Nederland.

Delen |

Reacties

AART JANSZEN

donderdag 28 februari 2019
Dag Eva - via een slingerpaadje op google kwam ik bij jou terecht - ik zocht wat gegevens van je moeder Debora de Wilde - dat ivm gegevens die verzamel over de scholen in de Baarsjes in de bezettingstijd - ik wist al dat ze daar op de 7e Montessorischool stond en vanaf september '41 op de 1e Joodse Montessorischool aan het Willinkplein (dat weet ik omdat ik erg veel heb uitgeknobbeld over de joodse leerlingen en leerkrachten in 1940-1943) maar wat ik mis is of juf de Wilde in 1945 weer is teruggekeerd naar haar oude school aan de Corantijnstraat en of ze ook na haar huwelijk een jaar later, is blijven werken (die ontslagregel werd pas later afgeschaft) en was jouw vader Jacques van Sonderen een collega van haar op de 7e ? - het is gek maar haar personeelskaart in het stadsarchief is (voor mij) onvindbaar)
en nu ik je toch aan de lijn heb : mag ik je vragen eens naar mijn website te kijken 'eenkleineheldendaad' en dan met name naar het verhaal 'de ontjoodsing' - misschien wil je wel 'kritisch' reageren - dat zou mij welkom zijn
tot zover en met een groet
aartjanszen

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël