inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, onder leiding van Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Verder schrijft ze voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin.

vrijdag 27 december 2013

Het labyrintische complex van Hebrew Union College wordt bekroond met een koepelzaal die van buitenaf aan een reusachtige diamant doet denken. Van binnenuit heb je door al het glas een panoramisch uitzicht op de muren van de Oude Stad, waar hier en daar torens of koepels bovenuit steken. Op een braakliggend stuk grond midden in de wijk Mamilla worden nu luxe appartementen gebouwd. Dat is het enige dat er tegenwoordig nog gebouwd wordt in Jeruzalem. Je vraagt je af waar, midden in de financiële crisis, de bewoners van al die luxe complexen vandaan moeten komen. De Amerikaanse Liberaal-Joodse gemeenschap heeft in ieder geval een toplocatie gescoord.

Hier organiseert het Ministerie van Toerisme vandaag een pre-Kerst receptie voor de geestelijke leiders van alle Christelijke gemeenschappen in Jeruzalem. Dat zijn er een heleboel, 99% mannen, meest in het zwart gekleed. De rooms-katholieke bisschoppen hebben een paars-rood keppeltje op en soms een groot goudkleurig kruis op maaghoogte, er zijn protestanten van allerlei slag, met zo’n klein stukje witte domineesboord van voren, Armeense patriarchen die er met hun puntige zwarte mutsen uitzien als een negatief van een Ku Klux Klan-lid, Grieks-katholieke patriarchen met doosachtige hoofddeksels, monniken in bruine pijen, en daartussen persmensen met bloknootjes, veiligheidsmensen en een aantal fotografen – daar wel voor de helft jonge vrouwen - met indrukwekkende lenzen op hun camera’s.

Opvallend in dit gezelschap is een drietal oude, waardige, zwartbruine mannen in lange gewaden, hier en daar versierd met wat goud. Dat blijkt de Abun (patriarch) van de Ethiopisch-orthodoxe Kerk te zijn, met twee andere hoogwaardigheidsbekleders. Alleen de Abun spreekt Engels. Deze kerkgemeenschap dateert uit de vierde eeuw van de gebruikelijke jaartelling. Ze hebben een kerk in de Ethiopiëstraat, maar ook een kleine donkere kapel in de Heilige Grafkerk. (De Grafkerk is in een groot aantal religieuze facties opgesplitst, die hun territorium tot op de centimeter in de gaten houden; om de vrede te bewaren, wordt de sleutel van de kerk beheerd door een vooraanstaande Moslimfamilie).

Toch vormen ze een soort familie, al deze uiteenlopende Christelijke leiders, er wordt hartelijk begroet en gepraat met elkaar. Ik schiet maar eens zo maar iemand aan, een jongeman met zo’n domineesboordje. Dat blijkt een Nederlander te zijn, van de World Evangelical Alliance, een organisatie die 600 miljoen evangelische gelovigen vertegenwoordigt. Hij komt uit Groningen, vertelt hij, en oorspronkelijk uit een gereformeerd gezin. We kletsen nog wat door en dan blijkt dat we een gezamenlijke vriend hebben, A., die uit Iran kwam en jaren in Amsterdam heeft gewoond, en nu alweer jaren in Jeruzalem. De wereld is klein. Ik leerde A. in Amsterdam kennen, hij was deel van onze groep die, geïnspireerd door de chavura-beweging van reb Zalman-Schachter, eens in de zoveel tijd bijeenkwam om bij thee en taart de parasja van de week te bestuderen. Een keer zijn we daarna met de hele chewre naar de sauna in de Kosmos gegaan, in mijn herinnering een hoogtepunt – de Joden namen de sauna over!

Er wordt niet alleen gekletst onder het genot van koffie, thee en lekkere hapjes, er zijn ook sprekers. De overste van het Shepherd’s Field klooster in Beit Sahur vervangt de leider van de Grieks-orthodoxe kerk, Theophilus III, en leest diens tekst voor. De tweede spreker zou de Apostolische Nuntius zijn, aartsbisschop Lazzarotto Giuseppe, maar die heeft de voorkeur gegeven aan een uitnodiging van de Jordaanse koning Abdullah, dus ook hij wordt vervangen. De sprekers zijn niet erg interessant, het gaat over Jeruzalem als religieus hart van de wereld, en over de vrede die er toch echt moet komen, en over de moeilijke omstandigheden waaronder de Christelijke kerken hier soms moeten werken. (De Christelijke bevolking krimpt, vooral in de Palestijnse gebieden trekken Christenen weg, maar ook uit Israël. In Jeruzalem zijn incidenten geweest met charedi-Joden die Armeense geestelijken bespuugden). De Custodian (Behoeder) van het Heilige Land, Pierre Batista, in een eenvoudige bruine monnikspij, houdt het zakelijker en meldt dat het pelgrimtoerisme naar Israël is toegenomen, ondanks de economische crisis en de gespannen situatie in het Midden-Oosten. Jurgen Buehler, de Duitse directeur van de Internationale Christelijke Ambassade, vertelt dat hij als jonge student natuurkunde naar Jeruzalem kwam; hij is dus één van de velen die er nooit meer weggingen. Uzi Landau, de Minister van Toerisme, sluit de rij; hij ziet er uit als een mannetje dat Wim Bijmoer tekende bij een vers van Annie M.G. Schmidt: ‘Meneer de Snoo uit Hengelo, die handelt in tapijten’. Landau wijst op de religieuze vrijheid die gelovigen van alle soorten en maten in Israël hebben, dit in tegenstelling tot de omringende landen. Er is natuurlijk ook concurrentie gaande tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit, wie er het meest tegen de kerken kan aankruipen ... Ik lees later op de dag dat president Abbas, net als zijn voorganger Arafat, in zijn kerstrede Jezus als Palestijn inlijft. Helaas maken in de Palestijnse gebieden de Christenen nog maar 8% van de bevolking uit, en in Gaza een halve procent. Ze vertrekken doordat ze worden bedreigd door hun Moslimburen, maar ook doordat de afscheidingsmuur het handeldrijven enorm bemoeilijkt. Kortom, ‘vrede op aarde en in alle mensen een welbehagen’ is ook in het Heilige Land nog niet helemaal bereikt.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël