inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 7 november 2014

Sinds mijn vorige column over de olijvenpluk op de Westbank is de toestand hier heftig geëscaleerd: in Silwan, een Arabische buurt vlak naast de Tempelberg, is in de nacht van 19 op 20 oktober een tiental Israëlische Joden in twee leegstaande gebouwen getrokken – huizen die heimelijk, via een Palestijnse stroman, werden aangekocht door Ateret Cohanim, een rechts-religieuze organisatie die Oost-Jeruzalem zoveel mogelijk wil verjoodsen. Het antwoord op deze provocatieve actie kwam snel: een jonge Palestijn uit Silwan reed twee dagen later in op passagiers die op de halte van de sneltram stonden te wachten. Een baby van drie maanden werd daarbij uit haar wagentje geslingerd en stierf aan haar hoofdwonden; een jonge vrouw uit Ecuador die naar Israël was gekomen om Joods te worden, bezweek later aan haar verwondingen. De man botste tenslotte met zijn auto tegen een paal, werkte zich door het raam naar buiten en werd al vluchtend door een politieagent doodgeschoten. Zijn familie noemde het een verkeersongeluk in plaats van een aanslag, maar als je de video bekijkt, zie je de auto duidelijk 14 meter over de tramrails razen. De Silwan-afdeling van Fatach eerde hem als ‘moedige martelaar van een operatie tegen settlers’.

Woensdag 29 oktober werd in het Begin Heritage Centre in Jeruzalem een conferentie gehouden over het recht van Joden om op de Tempelberg te bidden. (Waarom in Jeruzalem een duur conferentiecentrum, gewijd aan Begin, moest worden gebouwd, gaat mijn pet te boven. Als er zoveel geld is, bouw dan betaalbare woningen voor jonge mensen. Maar dat terzijde). Organisator was rabbijn Jehoeda Glick, een roodharige settler met een vriendelijk voorkomen, die gelooft in het ‘delen’ van de Tempelberg door Moslims en Joden. Wel met condities: het Palestijns bestuur moet zich niet langer zo vijandig opstellen tegenover Israël. In Glicks visie hoeven de Moslim-heiligdommen niet te worden afgebroken, maar kunnen ze onderdeel vormen van een ‘Gebedshuis voor alle Volkeren’. Hij leidt regelmatig groepen religieuze Joden rond op de Tempelberg; hij wordt daarom ook vaak tegengehouden door de politie. (Niet-moslims mogen op het ogenblik alleen van 7 tot 11 uur ’s ochtends het terrein op en in tijden van spanning gaat de poort helemaal dicht). Op YouTube circuleert een filmpje waarop te zien is hoe Glick op het Tempelterrein samen met Moslims een vers uit de Koran zingt, gevolgd door een samen gezongen Joods gebed. Komend uit de conferentie werd Glick benaderd door een man op een motorfiets, die hem eerst naar zijn naam vroeg, en opmerkte: “Het spijt me dat ik dit moet doen,” alvorens hij vier kogels afvuurde. De dader werd later in een vuurgevecht met de politie doodgeschoten. (Kan de politie verdachten tegenwoordig niet meer levend arresteren?) Hij bleek in de keuken van het restaurant van het Begin Centre te werken. Glick ligt zwaar gewond in het ziekenhuis.

Vanwege de Silwan-settlers en de doodgeschoten aanslagpleger riep Abu Mazen op tot een ‘Dag van Woede’. Precies die dag gaan we weer met een busje van Rabbis for Human Rights olijven plukken, in Sinjil op de Westbank. Waarschijnlijk is dat nu veiliger dan in Jeruzalem, waar je het geronk van politiehelikopters hoort en waar observatieballonnen de hele dag in de lucht hangen.

Onze gids is deze keer rabbijn Jechiël Grenimann, een zachtmoedige oudere man. Hij is een Conservative rabbijn, maar noemt zichzelf ‘orthoprax’ en is lid van de modern-orthodoxe sjoel Jedidja. Hij werd geboren in Australië, uit Poolse ouders die op tijd gevlucht waren. De naam Grenimann is een verbastering van Jirmijahoe, via het Italiaanse Geronimo, legt hij uit. Hij doet een gehoorapparaatje in om ons beter te verstaan; tijdens zijn diensttijd in Libanon heeft hij ooit gehoorschade opgelopen. Omdat het de afgelopen nacht heeft gestortregend en de grond modderig is, kunnen we misschien niet gaan plukken, maar we zullen in ieder geval Palestijnse boeren en Moslim-veldwerkers ontmoeten. Hij noemt het werk van RHR bescheiden ‘verzachtend’, vertelt dat settlers gisteren een Palestijnse boer van zijn land joegen. Na een telefoontje van Grenimann kon hij onder bescherming van het leger zijn zakken vol olijven ophalen.

We passeren Ofra, een van de oudste nederzettingen. Ik onderga weer de betovering van het landschap, heel heuvelachtig met terrassen, zilveren olijfboompjes en ander donkergroen geboomte. Sinjil, ons doel, is omgeven door outposts (illegale uitbreidingen) van nederzettingen. Het heeft zo’n drieduizend inwoners, de meesten landbouwers, een minderheid werkt in Ramallah. Sinjil is een relatief vriendelijk dorp ten aanzien van Israël, toch zijn er af en toe botsingen.

Gelukkig is er toch een gezin dat onze hulp goed kan gebruiken. Een vader, zijn zoons en een paar kleine kinderen. Ladders worden neergezet en we gaan plukken.

Het is stralend zonnig en niet te warm. Eén van ons krijgt een sms’je van zijn vrouw, dat het in Jeruzalem stortregent. Hemelse interventie, lijkt me, want niets kalmeert een Dag van Woede zo goed als een flinke plensbui en wij kunnen in de zon de laatste rijpe zwarte olijven plukken. Halverwege de ochtend komen twee Palestijnen ons vertellen over de pesterijen waar ze onder te lijden hebben. Voor de goede orde: dit gebeurt allemaal in gebied C, waar Israël zowel civiele als militaire controle uitoefent. Gebied A valt geheel onder Palestijns civiel en militair bestuur, in gebied B is het civiele bestuur in Palestijnse handen maar heeft Israël de militaire controle. RHR opereert alleen in gebied C.

De Palestijnse contactpersoon van RHR vertelt dat het directe geweld van settlers tegen de Palestijnen is afgenomen, maar het omhakken, verbranden of vergiftigen van bomen is juist toegenomen. Hij roept ons op te schrijven over het onrecht dat de Palestijnen wordt aangedaan, zodat de bezetting wordt opgeheven. Hoewel hij zegt dat hij voor ‘co-existentie’ met de Israëli’s is, maakt hij duidelijk dat geen enkele settler op Palestijns grondgebied kan blijven. Enigszins verlekkerd zegt hij dat Israël na terugtrekking uit de bezette gebieden wel zal merken wat voor tuig de teruggekomen settlers zijn, “ze zullen Tag Meir-acties uitvoeren in Israël, ze zijn gewend alles voor niets te krijgen, huizen, gas en elektra, dat zullen ze in Israël ook willen.” Na dit intermezzo gaan we verder met plukken, maar nu is de hemel ons niet langer welgezind en begint het ook in Sinjil hard te regenen. Eerder dan gepland rijden we daardoor terug.

Ik spreek Jechiël Grenimann in de bus nog even aan en zeg dat ik “conflicted ben” wat de Westbank betreft: iedere keer dat ik daar kom, voel ik een speciale verbondenheid met het land, (“natuurlijk ook omdat het zo mooi en onbedorven is,” voeg ik er verontschuldigend aan toe). Waarom kunnen Joden en Palestijnen daar nou niet gewoon samenleven? Grenimann verbaast me als hij zegt: “I am also conflicted.“ Hij voegt er aan toe dat dat tenslotte de toekomst wel zal zijn, dat het land door Joden en Moslims samen bewoond zal worden. “Maar wij zullen dat niet meer beleven,” zeg ik en hij knikt weemoedig. De haat en de angst zijn aan beide zijden te groot.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël