inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 8 maart 2013

Ruim twee jaar geleden hoorde rabbijn Menachem Froman van Tekoa dat hij een ver voortgeschreden vorm van kanker had en sindsdien leefde hij ‘in een staat van uitstel tussen hemel en aarde’. Deze week, maandag 4 maart, kwam aan dat uitstel een einde. De non-conformistische rabbijn van Tekoa, een gemengde nederzetting op de Westbank van religieuze en seculiere Joden, heeft het bezoek van president Obama waar hij naar uitkeek, niet meer kunnen meemaken. When a Tzaddik goes up – a great light comes down, schreef iemand na zijn overlijden op Facebook. Froman werd door velen als een tzaddik gezien, en door anderen weer als ‘de dwaze rabbijn uit Tekoa met zijn rare ideeën”.

Froman werd in 1945 als telg uit een oud Chassidisch geslacht geboren in wat toen nog het Britse mandaatgebied Palestina was. Hij diende als paratrooper in het Israëlische leger en studeerde daarna filosofie aan de Hebreeuwse Universiteit. Daarna studeerde hij aan de Merkaz Harav jesjiwe, waar hij zijn rabbinale bevoegdheid kreeg uit handen van rabbijn Zvi Yehuda Kook, zoon van Avraham Kook, de eerste opperrabbijn van Israël. Hij was een van de oprichters van Goesj Emoeniem, en later van de interreligieuze Jerusalem Peacemakers-groep. Wat Froman onderscheidde van vele anderen in het rechts-religieuze kamp waren zijn jarenlange intensieve contacten met islamitische geestelijken, zowel met gematigde figuren als met vertegenwoordigers van Hamas. Hij reisde daartoe regelmatig naar Gaza en zei daarover: “Als ik islamitische leiders ontmoet, brengen we de eerste drie uur door met over God te praten. Zij prijzen God, en daarna prijs ik God. Dan is de lucht gezuiverd en is de juiste sfeer ontstaan om het over andere zaken te hebben - economische, politieke. Je hebt er veel geduld voor nodig, maar ik houd er van zo uren met ze te zitten.” Froman was fel gekant tegen de ‘price tag’ aanvallen van settlers op moskeeën en andere Palestijnse eigendommen en was de eerste om persoonlijk zijn verontschuldigingen te komen aanbieden. Ook Arafat, Machmoed Abbas, de Turkse premier Erdogan en sjeik Achmed Yassin (later uit de weg geruimd door Israël) waren zijn gesprekspartners. Hij vond dat de Israëlische regering een grote fout beging door geen religieuze leiders uit beide kampen te betrekken bij de vredesonderhandelingen, maar zijn pogingen het Israëlische leiderschap daarvan te overtuigen, hebben (nog) geen vrucht gedragen.

Vanuit al die gesprekken groeide zijn overtuiging dat vreedzame co-existentie van Joden en Palestijnen in één ongedeeld land, maar met een gedeelde soevereiniteit, mogelijk en zelfs wenselijk was. Hij zag dat de Palestijnen dezelfde hartstochtelijke binding met het land, met de grond, hebben als de meeste settlers. Als religieuze Jood voelde hij zich meer verwant met Moslims dan met seculiere westerlingen: “Ik houd van het primitieve element in de Arabische aard. Zij zijn trouw aan hun land en hun stam, en ik ook,” zei hij in een interview met het NIW in april 1996. Het hele idee om het land op te delen teneinde de twee volken te scheiden, vond hij onzinnig, ook omdat Joden en Palestijnen inmiddels overal door elkaar wonen. Hij hoopte dat de nederzettingen op de Westbank een brug zouden kunnen vormen tussen Israëli’s en Palestijnen, niet alleen fysiek maar ook spiritueel. Dat daarvoor een bewustzijnsrevolutie nodig was, was hem duidelijk, gezien de wederzijdse angst en haat. Toch droomde hij er van dat juist het ‘land van God’ de plek zou zijn waar de vrede tussen de Moslim- en de westerse beschaving geboren zou worden. Toen hij daar met Faisal Hoesseini over sprak, antwoordde deze: “Wat jij uitspreekt, is mijn droom. Maar ik ben er niet zeker van dat mijn mensen volwassen genoeg zijn om dit te begrijpen.” Die droom zou ook alleen werkelijkheid kunnen worden als Palestijnen en Joden dezelfde burgerrechten hebben. Mocht er toch een tweestaten-oplossing komen, dan zou Froman er voor kiezen als Jood onder Palestijns bestuur te leven. Bijna een post-zionistisch standpunt: als Jood in Eretz JIsrael te leven, maar niet in de staat Israël. Dat ligt wel in de lijn van de Merkaz Harav jesjiwe: daar werden Herzl en het seculiere zionisme geïdentificeerd met Masjiach ben Joseef, die in de rabbijnse literatuur slechts wordt gezien als de voorloper van Masjiach ben David, de uiteindelijke verlosser.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël