inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 27 mei 2016

Afgelopen vrijdagavond 21 mei was ik voor het eerst bij een dienst van ‘Zion’, een kehila die behoort tot de Conservative stroming en die openstaat voor iedereen die een meer spirituele belevenis wil hebben dan in de meeste sjoels mogelijk is. Een vriendin had me meegenomen en precies op de aanvangstijd zaten we in een kaal zaaltje van het buurthuis in Bak’aa, Jeruzalem, waar natuurlijk nog bijna niemand aanwezig was. Maar rabbi (rabba) Tamar Elad-Appelbaum, een slanke Oosterse verschijning, was al begonnen met de dienst en werd geassisteerd door een melodieus zingende chazzaniet. Verder was er een gitaarspeler, iemand op een oed (Arabisch snaarinstrument) en ik geloof ook nog iemand die iets ritmisch deed. Het deed Sefardisch aan: Sefardische pijoetiem worden gecombineerd met Asjkenazische melodieën en met eigentijdse Hebreeuwse poëzie, las ik later op de website van Zion. Het is een egalitaire dienst, mannen en vrouwen zitten door elkaar, en vrouwen kunnen ook de leiding nemen bij het dawwenen. Het motto van deze sjoel is: ‘Kom zoals je bent’ en de leden/bezoekers variëren van seculier tot orthodox en alles daar tussenin.

Langzamerhand druppelden er steeds meer mensen binnen en na een uur was de hele ruimte vol en moesten er zelfs mensen staan. Tussen de meest jonge mensen, en de peuters, viel me een oudere vrouw met wit haar op. Ik zag haar op de rug. Na anderhalf uur zingen stond ze moeizaam op, steunend op een stok, en nam het woord. Het was Alice Shalvi, de toonaangevende religieuze pionier van het Israëlisch feminisme, onder andere oud-rector van het (Conservative) Schechter Instituut voor Joodse Studies. Ze was heel veel ouder geworden dan toen ik haar het laatst zag, maar innerlijk was ze nog even strijdbaar. Ze sprak haar grote bezorgdheid uit over de politieke ontwikkelingen in Israël (de atmosfeer die is ontstaan rond de arrestatie van de sergeant die een reeds ontwapende terrorist doodschoot, de steun die hij ontvangt uit lagen van de bevolking, en de geïsoleerde positie van minister van Defensie Ya’alon, die duidelijk was in zijn morele verontwaardiging). Shalvi riep ons allemaal op om niet te blijven zwijgen bij deze ontwikkelingen, maar om te protesteren, alles te doen wat in ons vermogen ligt om een krachtige tegenbeweging te creëren.

Ik was zo blij dat te horen – tijdens zo’n bijzondere dienst zweef je gemakkelijk weg en vergeet je wat er nog meer aan de hand is. Shalvi houdt je wel bij de les.
De volgende ochtend was ik bij de dienst van Kol Haneshama, de reformsjoel in Bak’aa. Michael Hoffman, de ex van Anat Hoffman, vierde er zijn afgelopen week gesloten, tweede huwelijk. “Na tien jaar ben ik weer een fatsoenlijk man,” grapte hij vanaf de bima. (We hadden hem met vriendin ongeveer tien jaar lang samen binnen zien komen). De parasja was Behar, anders dan in de Diaspora: de Tora-lezingen lopen een aantal weken niet synchroon. Hoffman hield een droosje over de Haftara, Jermijahoe 32, 6-27. Het speelt ten tijde van de Eerste Tempel: aan de vooravond van de inname van Jeruzalem door de Chaldeeërs geeft G-d de profeet de opdracht een bepaald stuk grond in Anatot vrij te kopen van Jermijahoe’s neef. Dit terwijl het duidelijk is dat de stad zal worden ingenomen en de Tempel zal worden vernietigd – Jermijahoe heeft dat zelf al in visioenen gezien en aan het volk verteld. G-d bereidt hem er met deze onroerend goed-transactie vast op voor dat dit niet het einde van het bestaan van het Hebreeuwse volk in het land is. Zo eindige Hoffman zijn derasja: “Misschien niet morgen, misschien pas voor onze kinderen of voor onze kleinkinderen, misschien duurt het nog zeventig jaar, maar geef de moed en de hoop op een vrije, democratische Joodse samenleving die in vrede leeft, niet op.”

Bij de kiddoesj werd champagne geschonken om het nieuwe paar mazzeltov te wensen. Die champagne - Lechaim! - was wel nodig om de stemming er in te houden nu iedereen wist dat Ya’alon zou moeten betalen voor zijn steun aan Stafchef Gadi Eisenkot en aan plaatsvervangend Stafchef Yair Golan – beiden hadden zich uitgesproken tegen de anti-democratische tendenzen in de Israëlische regering en van daaruit in de samenleving). Na sjabbat werd het duidelijk – Netanjahoe deed nog even alsof Ya’alon minister van buitenlandse zaken kon worden, maar Ya’alon hield de eer aan zichzelf en nam voorlopig afscheid van de politiek. En nu zitten we opgescheept met Avigdor Lieberman, die in de nederzetting Nokdim op de Westbank woont, en die zich onlangs nog uitsprak voor de doodstraf voor terroristen.

Delen |

Reacties

Nurith de Vries

vrijdag 27 mei 2016
Hi Eva,
Een leuke interessante beschrijving van je recente sjoel bezoeken in Jerusjalaiem. In de tijd dat ik er woonde waren zulke alternatieve sjoeldiensten er nog niet. Wel bijeenkomsten bij mensen thuis.
Als je weer eens in Amsterdam bent , kom dan nogeens een kopje thee drinken op het Begijnhof.
Nur

Eva van Sonderen

vrijdag 27 mei 2016
Dank je voor je reactie Nurith! Ik kom graag binnenkort een kopje thee drinken.

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël