inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 8 juli 2016

Twee weken geleden, nog voor Brexit, ging ik naar een mij aanbevolen acupuncturiste in Jeruzalem. De endocrinoloog voor mijn schildklierklachten had me bevolen twee maanden op te houden met het door hem voorgeschreven medicijn omdat ik er veel te sterk op reageerde en nu de omgekeerde klachten vertoonde. Een kans dus om het subtieler aan te pakken. Ze had haar praktijk ergens vlakbij het Anna Ticho-huis. Dat lag vroeger als een oase in een oud, rommelig stukje stad en ik kwam er vaak om even uit te rusten van de Israëlische hectiek. Er was een aangenaam café-restaurant met een rustig terras en uitzicht op een groter, goed onderhouden terrein. Een fijne omgeving om ‘verjaarsontbijtjes’ te houden.

Ik was er jaren niet meer geweest en herkende de buurt nauwelijks meer. Langs de straat van Rav Kook waren hoge luxe flatgebouwen verrezen en de ingang naar Beit Anna Ticho was geblokkeerd door bouwwerkzaamheden. Op het nummer in het kleine zijstraatje waar de acupunctuurpraktijk zich moest bevinden, stond ik voor een luxe hotelingang. Mobiel bellen bracht uitkomst: aan de andere kant van het pad ging een deur open in een vervallen complex. Die deur gaf toegang tot een ouderwets binnenplaatsje, voor de helft in gebruik bij een jesjiwa en voor de andere helft gebruikt door iets geheel anders, herkenbaar aan bloemen en planten buiten. De praktijk was gevestigd in een oud gebouwtje met ruimtes die bekroond werden door hoge stenen boogvormige 'plafonds'. Door middel van een interne verbouwing waren er een sfeervolle spreekkamer, een behandelkamer en andere ruimtes gecreëerd. In één van de ruimtes stonden grote flessen met groene en bruine kruidenpreparaten en het rook er heerlijk naar aromatherapeutische oliën. De acupuncturiste was jong, Amerikaans, nam twee uur de tijd voor intake en behandeling en werkte met de dunste naaldjes die ik ooit had gezien. Voor de eerste keer deed acupunctuur totaal geen pijn.

In een soort ‘altered state’ zweefde ik twee uur later naar buiten en ik besloot het Anna Ticho-huis nog even te zoeken. Ik vond tenslotte een andere ingang, maar het restaurant was gesloten en de tuin was verdwenen - op de bomen en een paar perkjes na. Er was een houten plankier aangelegd en er stond een kunstinstallatie, met steenachtige brokken en menselijke figuren die, toen ik er aan voelde, uit papier-maché bleken te bestaan. Uit een speaker klonken onheilspellende geluiden. Kunst in plaats van natuur, ik kon het geen vooruitgang vinden.
In twee perkjes stond een groot aantal afwasrekjes, versierd met kleurige lapjes, die vlaggen moesten voorstellen. Ik zeeg neer op een bankje. Om dit geheel heen rezen de muren op van weer andere luxe flatcomplexen, met glazen balkons, ongetwijfeld fraai en ruim van binnen, wachtend op bemiddelde kopers. En als ik verder keek, zag ik de oude rommelige buurt van loodsen en kleine huizen nog, maar daar bovenuit verrezen hoge gebouwen - een nieuw Herbert Samuel Hotel - en verderop kon ik zelfs de muurschildering op een gebouw bij de Machané Yehuda (markt) nog zien. Na een tijdje treuren, liep ik verder en stuitte op Goa Goa, een waterpijpcafé (dat tot nu toe aan mijn aandacht was ontsnapt), waar tientallen waterpijpen voor de ramen stonden en een eenzame toerist aan een pijp zat te lurken. Ik dacht echt, waar ben ik, dit is een vreemde stad die ik niet langer herken. Pas toen ik de hoek omsloeg en in de Jaffastraat stond, nam de wereld weer haar vertrouwde vormen aan.

Niet alleen rond de Rav Kookstraat, maar in heel het centrum van Jeruzalem verrijzen luxe wooncomplexen, die alleen betaalbaar zijn voor buitenlandse toeristen en rijke Israëli's. Sinds 2008 (de wereldwijde economische crisis) is de koopprijs voor woningen in Jeruzalem met 49% gestegen. (Schrale troost: de prijsstijging in Tel Aviv bedraagt 86%). Er is ook weinig ruimte voor stadsuitbreiding: in het westen zou dat gaan ten behoeve van uniek natuurgebied met honderden wilde planten, waar vossen en gazelles leven, een groen recreatiegebied waar autobezittende Jeruzalemmers in het weekend naar toe trekken. De milieubeweging heeft – terecht - geprotesteerd tegen het uitbreidingsplan van architect Safdie aldaar. In het oosten stuit de stad op bezet gebied. Zelfs wat de doden betreft kampt de stad met ruimtegebrek. Wie nu sterft, wordt meestal in een 'vajek' in een muur begraven en voor de toekomst gaat men het in de hoogte zoeken: circa 20 meter hoge graftorens, die wel iets hebben van de Toren van Babel, met terrassen die groen beplant worden. Met een eeuwigdurend grafrecht kan het ook niet anders. De geplande graftorens hebben al een hechsher van het (ultra)orthodoxe rabbinaat.

Verder worden op grote schaal oude betonnen woongebouwen, daterend uit de jaren vijftig en zestig, door particuliere ontwikkelaars gerenoveerd, uitgebreid met meer appartementen en aardbevingsbestendig gemaakt. Is zo'n betonnen gebouw te slecht, dan wordt het afgebroken en een nieuw, hoger of breder flatgebouw in Jeruzalemse steen opgetrokken. De eigenaar-bewoners krijgen van de projectontwikkelaar geld om zo lang het bouwproces duurt ergens anders iets te huren. Wie slechts huurde, moet zonder vergoeding op zoek naar een nieuw appartement. De bouwfirma haalt de winst uit de verkoop van de extra appartementen, en die zullen dus ook niet zo goedkoop zijn. Sinds de grote sociale protesten van 2011 (de cottage-cheese-opstand) had de hervorming van het woningbeleid in Israël een regeringsprioriteit zullen worden. Daar is niet echt iets van terechtgekomen.

Het gevolg is dat jongeren en jonge gezinnen in Jeruzalem nauwelijks een huis kunnen kopen. Sommige jongeren worden bij hun eerste aankoop financieel geholpen door hun ouders. Anderen vertrekken naar de bezette dan wel betwiste gebieden, waar de huur- en koopprijzen veel lager liggen, onder andere doordat de staat de bouwgrond daar gratis levert. Sinds 1967 zijn circa 600.000 Israëli's buiten de Groene Lijn gaan wonen, en echt niet alleen uit ideologische motieven. De steden en nederzettingen op de Westoever vormen op deze manier een tijdelijk ventiel voor het huisvestingsprobleem in Jeruzalem; en een reden om aan die gebieden vast te blijven houden. En last but not least: veel goedopgeleide jongeren vertrekken helemaal uit Israël. De befaamde vredesactivist Uri Avnery schreef in een column dat bijna al zijn vrienden kinderen hebben die in het buitenland wonen.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël