inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

zondag 15 oktober 2017

Heb je zin om mee te gaan naar een crazy viering vanavond?, vroeg A. mij op motsae sjabbat. Zij is een aardige Engelse van middelbare leeftijd, woont in Londen, werkt in Joodse educatie en komt zo vaak mogelijk naar Jeruzalem om even “Joods tot leven te komen”. Ze was er nu voor de hele trits feestdagen, van Rosj Hasjana tot en met Simchat Tora. Ze legde uit dat ze naar het gebouw van Nishmat ging, een modern-orthodox Tora en Talmoed studiecentrum voor vrouwen, opgericht in 1990. De viering, Simchat Bet Hasjo’eva, vond plaats in de soeka van Nishmat, er zou worden gezongen en life muziek worden gemaakt. Het publiek is iets meer dati dan jij of ik, zei ze, dus trek een lange rok aan.

We begaven ons te voet op weg en ze vertelde me iets meer over de viering. Die dateert uit de Tempeltijd, zei ze, en het was een vrij extatisch feest, waarbij de knielange broeken die de priesters het hele jaar onder hun gewaad hadden gedragen, alsmede hun gordels, in stukjes werden gescheurd en gebruikt om toortsen aan te steken. (Recycling avant la lettre!) Maar je hoeft niet bang te zijn dat er hier onderbroeken worden verbrand, suste ze, het is alleen een vrolijke muzikale viering.

Op het dak van het Nishmatgebouw was een enorme soeka gebouwd, die in het begin maar voor een vijfde gevuld was met een uiteenlopend publiek, vroom, vrij, jong, oud en alles daartussenin. Vrouwen en mannen door elkaar en veel aanbiddelijke peuters die nog wiebelig op de voetjes stonden. In het centrum van de soeka zaten de musici: allen leden van een modern-orthodox gezin. De vader, een oudere man, dirigeerde het geheel met een enorme johannesbroodpeul als stokje. Om hem heen zaten zijn vijf of zes volwassen zonen en dochters, ieder met een instrument: gitaren, een klarinet, dwarsfluiten, een tamboerijn. En, heel passend voor het feest waarbij er wordt gebeden om regen, een of twee sjamanistische regenmakers, beschilderde houten stammetjes, gevuld met iets dat ruist als het stammetje wordt omgekeerd.

Er werd aan één stuk professioneel gemusiceerd en samen met het publiek gezongen, voornamelijk pijoetim; de teksten werden op papier rondgedeeld. Die gingen soms over de derde Tempel, waar A. en ik beide niet enthousiast voor zijn, dan zongen we maar la-la-la. Op een deel van het balkon stond een grote tafel met koffie en thee, fruit, croissants, rugelach, chocola (en bamba voor de kleintjes). Er kwamen hoe langer hoe meer mensen bij, de sfeer was opgetogen en gezellig rommelig en werd met het later worden meer opgewonden. We kwamen om negen uur binnen en gingen, met enige spijt, weg om half twaalf.

De volgende dag zocht ik op wat ik meer te weten kon komen over Simchat Bet Hasjo’eva. Toen de Tempel nog in Jeruzalem stond, werden er vanaf de tweede nacht van Soekot deze grote vieringen gehouden. Door het jaar heen werd er na het rituele offer een plengoffer met wijn gebracht, (er werd wijn uitgegoten over het altaar). Maar met Soekot werd het altaar zowel met wijn als met fris water overgoten. Dat water werd de avond tevoren door een groep Levieten en Kohaniem met emmers uit de poel van Sjiloach geput en dan in optocht naar de Tempel gebracht. Simchat Bet Hasjo’eva vond alle nachten van Soekot plaats. De priesters staken manshoge gouden kandelaars aan, waarvan het licht in heel Jeruzalem was te zien. De pitten waren gedraaid uit de versleten broeken en gordels van de priesters. Vrome mannen dansten de hele nacht, al dan niet met brandende toortsen, sommige Joodse geleerden waren aan het jongleren, anderen zongen psalmen. De Levieten begeleidden hen op harp, cymbaal en andere instrumenten, terwijl het volk toekeek en genoot. Soekot heet niet voor niets ‘Z’man Simchatenoe’, het Vreugdefeest. In de Talmoed staat: “wie de vreugde van het waterscheppen niet heeft meegemaakt, heeft nog nooit echte vreugde gezien.”

De maandagochtend daarop zat ik met Y. te ontbijten bij Cafit, een leuk café op Emek Refaiem. We gingen maar niet in de soeka op het trottoir zitten, want de hemel was grijs en er was iets van regen voorspeld. Halverwege het luxe ontbijtje ging het heel zachtjes regenen. En daarna harder. Ten slotte een tropische stortbui. Voorbijgangers vluchtten coffee bars en cafés binnen, de meesten liepen nog op sandalen, zonder paraplu. Ons tafeltje stond als een eiland droog op een verder nogal ondergelopen terras. De Soekotgebeden hadden gewerkt (en vergeet de sjamanistische regenstammetjes niet).

Delen |

Reacties

Eva van Sonderen

zondag 15 oktober 2017
Nog een aanvulling op deze column: Een gedeelte van de Joodse gemeenschap ten tijde van de Tweede Tempel, de aristocratische Sadduceeen, waren het niet eens met het brengen van plengoffer van water, tijdens de Soekotweek. Het wijn-plengoffer werd beschreven in de Tora, maar het wateroffer is er door latere interpretatie uit afgeleid, kwam dus uit de mondelinge traditie. die mondelinge traditie werd niet erkend door de Sadduceeen. Tijdens de periode van de Tweede Tempel kreeg een Sadduceese priester een keer de eer van het water uitgieten. Inplaats van water in de kom van het altaar uit te gieten, goot hij het als teken van oppositie, over zijn voeten. Daarop bekogelde het publiek hem massaal met hun etrogiem - en dat was het einde van deze afwijkende gewoonte!

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël