inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en praktijk van traumaverwerking in dromen; en energetische geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’) en Johrei( Japans).

vrijdag 13 september 2019

Sjabbatmiddag, twee weken geleden, in het kleine pittoreske appartement van B., een uit de V.S. afkomstige free lance journaliste. Overige aanwezigen: M. en Ch., een Nederlands-Israëlisch echtpaar, sinds twee jaar vanuit Nederland teruggekeerd naar Jeruzalem; A. en C., een Amerikaans-Israëlisch echtpaar, en ik. Het was een drukkend hete dag, onze gastvrouw had gezorgd voor ijsthee en andere koude dranken. Het gesprek ging aanvankelijk over de dreigende aanleg van een Light Rail verbinding door Emek Refaiem, de hoofdstraat tussen Baqa en de German Colony. A., die een bijzonder actieve rol heeft gespeeld in het buurtcomité dat een alternatief plan opstelde, een plan dat zelfs goedkoper zou zijn en waardoor de schilderachtige straat gespaard zou blijven, legde ons uit waarom dit soort stedelijke vernieuwing zo moeizaam gaat in Israël. Cliëntelisme speelt hier nog steeds een grote rol. Als de regering eenmaal een budget beschikbaar heeft gesteld, moet dat budget nog door allerlei lagen heen, en overal zitten er figuren met hun eigen gunstelingen, die allemaal een partje van de koek willen: cliëntelisme, met de bijbehorende corruptie.

Zo kwamen we op de komende verkiezingen (zucht, de tweede keer al dit jaar). Op wie zouden wij, een progressief gezelschap, stemmen? Degenen die kunnen stemmen tenminste, want heb je alleen een Nederlands paspoort, dan ben je ‘permanente inwoner’ zonder stemrecht. Dat Netanjahoe weg moet, Israëls langstzittende premier, tegen wie drie gerechtelijk onderzoeken lopen en die zich om zijn huid te redden met rechts-extremisten wil verbinden, daar waren we het over eens. Maar A. zei: “Ik weet echt niet waar ik op moet stemmen. Voor het eerst zie ik geen duidelijke keuze.”

Kachol ve Lavan, de partij van ex-generaal Benny Gantz en Yair Lapid?, opperde ik. Die hebben als programmapunt 1: weg met Bibi. Verder een nogal vaag programma. Wat betreft economische kwesties, de enorme inkomensongelijkheid, of de nationale veiligheidssituatie is er weinig verschil tussen Kachol ve Lavan en Likoed. Wel wat betreft de rechtsstaat: Kachol ve Lavan heeft bescherming van de gerechtshoven en anti-corruptie in het vaandel. En Gantz komt over als een rechtschapen iemand, misschien ietwat onhandig, en geen sluwe politieke dealtjesmaker zoals Bibi, maar daar wilden we toch juist van af?

Zelfs Gideon Levy beschrijft Gantz in Haaretz als een fatsoenlijke, bescheiden Israëli-van-de-oude-stempel. Maar, schrijft hij, dat is niet genoeg – Israël heeft geen alleen maar menselijke leider nodig, maar een revolutionair, die de zelfgenoegzaamheid door elkaar moet schudden: “Alles minder dan chemotherapie, haalt niets uit.”

De Democratische Unie dan, een coalitie van Baraks Democratische Partij met Stav Shaffir, (ex-Arbeid) en Nitzan Horowitz van Meretz? Shaffir was in 2011 een van de leidsters van de grote sociale protesten tegen ongelijkheid en armoede, en is zover ik weet de enige politica die het over de klimaatcrisis heeft. Ook overigens heeft de partij een goed programma: geen deelname aan een rechtse regering onder leiding van Netanjahoe of een van zijn volgelingen; verdediging van het democratische karakter van de staat, vooral van het Hooggerechtshof; afschaffing van de natie-staat wet, die Israëlische Arabieren een tweederangs status geeft; het streven naar een politieke overeenkomst met de Palestijnen. Partijaanvoerder is Horowitz, op de negende plaats van de lijst staat Noa Rothman, een kleindochter van wijlen premier Rabin, en Barak staat pas op nummer 10. (In Israël bestaat de mogelijkheid van voorkeursstemmen niet.)

Dus, Democratische Unie? “Nee”, riep A. uit, “een partij waar Barak in zit, daar stem ik niet op.” Inderdaad is het wat vreemd om te zien hoe Barak, na zijn aftreden als premier multimiljonair geworden door redevoeringen aan en consultancy voor de economische elite in de V.S., (onder wie Jeffrey Epstein) zich nu afficheert als een links politicus.

Wat is er nog verder op links. De Arbeid! Ooit de grootste Israëlische partij, de partij van Ben Goerion, Golda Meir, Jitschak Rabin. De partij die stond voor sociaal-democratie, het kibboetssysteem, de vakbeweging, de twee-staten oplossing. De Arbeid haalde in de verkiezingen van april jongst leden maar zes zetels, veel kiezers waren naar Kachol ve Lavan overgelopen. Onder leiding van Amir Peretz is de Arbeid samengegaan met Gesher, een partij opgericht door Orly Levy-Abelkasis, vroeger van het rechtse Jisrael Beiteinoe. Hoewel Abelkasis als Knessetlid vaak sociale kwesties aan de orde heeft gesteld, wordt dit samengaan gezien als een verzwakking van het linkse karakter van de Arbeid. Peretz heeft om onbekende redenen – misschien om een Asjkenazisch publiek te trekken? – zijn kenmerkende snor afgeschoren en ziet er nu uit als mister Nobody. Maar in ieder geval zit Barak er niet bij.

De laatste partij met linkse standpunten is de Joint List, een samenvoeging van vier verschillende Arabische partijen, Balad, Hadash, en de United Arab List. Het is politiek gezien een nogal bont gezelschap, waaronder zich communisten bevinden, socialisten, feministen, Arabische nationalisten en islamisten. Ondanks verschillen tussen de drie partijen – de kiezers van Balad zijn bijvoorbeeld voornamelijk Arabieren uit de middenklasse, en christelijke of seculiere Arabieren, terwijl Hadash, oorspronkelijk een linkse socialistische partij zich populistisch en nationalistisch is gaan ontwikkelen – is de Joint List in zijn geheel anti-zionistisch en voor terugkeer van alle Palestijnse vluchtelingen (en hun nakomelingen) naar Israël.


De lingeriewinkel in Emek Refaiem heeft weer een passende verkiezingsetalage

We kwamen er niet uit, ruim twee weken geleden; de eigengemaakte pruimentaart van onze gastvrouw was heerlijk, maar onze stemming was wat somber.

Toen ik vanochtend deze column begon te schrijven klonk er opeens een enorm geraas buiten, straaljagers. Ze kwamen twee of drie keer over, zelfs de poes werd er onrustig van. Op Secret Jerusalem, een Facebookgroep, bleken veel mensen zich af te vragen wat dit was. Een verkiezingsstunt van Netanjahoe? Waarschijnlijk een militaire oefening vanwege de oplopende spanningen bij de grens met Syrië en met Libanon.

De verkiezingsvoorspellingen luiden dat de uitkomst niet veel anders zal zijn dan de vorige keer in april – hoewel, Kachol ve Lavan schijnt nu een kleine voorsprong te hebben op Likoed – en dat er waarschijnlijk een regering van nationale eenheid uitrolt. Zonder Bibi? Of zonder religieuze partijen?

Na 17 september weten we meer.

Delen |

Reacties

Thijs ten Raa

vrijdag 13 september 2019
Is het ook wat vreemd om te zien hoe Barak Obama, na zijn aftreden als president multimiljonair geworden is door redevoeringen aan en consultancy voor de economische elite in de V.S.?

Eva van Sonderen

maandag 16 september 2019
Dat stelde mij eerlijk gezegd ook teleur van Barack.

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
dec 2019Zwerfkatten
nov 2019Aanklacht
nov 2019Raketten op het zuiden van Israël
okt 2019Acharé HaChagim
okt 2019Notities bij de Hoge Feestdagen
sep 2019Verkiezingen: vermoeidheid en besluiteloosheid
aug 2019Warm, warmer, heet – Israël over tachtig jaar
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël