inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, onder leiding van Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Verder schrijft ze voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin.

vrijdag 5 augustus 2016

Anderhalve dag geleden liep ik door de vochtige hitte van Jeruzalem – het lijkt tegenwoordig wel Tel Aviv hier – met een pakje van twee jaargangen Jonag om aan de bibliothecaresse van het Center of Research on Dutch Jewry te overhandigen. Ik belde aan, het bleef lang stil, en net toen ik de plastic tas maar aan de deurknop wilde hangen, deed een oudere dame open; ik had haar in haar Schlafstunde gestoord. Evengoed was ze blij met de aanwinst voor de bibliotheek – “We willen alles verzamelen wat er in Nederland uitkomt.”

Op de terugweg zag ik een grote vijgenboom op een braakliggend terrein. De meeste vruchten waren nog groen, maar hier en daar hingen al rijpe, blauwpaarse vijgen die ik kon plukken. Met twee volle kleverige handen liep ik verder, tot ik een lawaaiig gekwetter hoorde. In een hoge palmboom zaten twee groene papegaaien, echte grote papegaaien, geen parkieten. Nature is everywhere.

Het was een prettige afleiding, deze wandeling, van mijn rondtollende gedachten over het optreden van Abou J. in VPRO’s Zomergasten. Waarvan ik hier en daar maar een fragment had kunnen zien, gelukkig, omdat er op deze locatie een ‘rechtenbeperking’ geldt. Maar de discussie en hevige emoties die de uitzending van te voren heeft opgeroepen zijn natuurlijk niet aan mij voorbij gegaan, niet in juli in Nederland en niet in augustus in Israël.

Het is raar om te merken dat instituten of media waar ik me vroeger mee verbonden voelde, nu zo ver van me afstaan. De VPRO in dit geval, de Bezige Bij, en het NRC al jaren met zijn eenzijdige berichtgeving over Israël, sinds Salomon Bouman daar weg is. (Ik ben opgegroeid in een huishouden waar het Algemeen Handelsblad werd gelezen, mijn vader las me iedere avond de avonturen voor van Birre Beer en de muis Sokkieplof, dus ik had van jongs af aan een innige relatie met die krant).

Wat me ten eerste opvalt, is dat er in Nederland weinig begrip meer bestaat voor de angst van Joodse overlevenden of hun nageslacht als er iemand op tv alle ruimte krijgt om uit te leggen waarom de staat Israël van de kaart moet worden geveegd. Natascha van Weezel gaf woorden aan haar ambivalente gevoelens. Ondanks het feit dat ze Abou J. milder vond dan ze had verwacht, bleef ze achter met een bittere nasmaak. En ze zal niet de enige zijn. Maar ach, waarom zou je je druk maken om de gevoelens van Nederlandse Joden die de poging tot volledige vernietiging nog niet totaal hebben verwerkt en zich opnieuw onveilig voelen? Dat is toch niet echt ‘cool’, dat onveilig voelen, come on, get a life! Nee, dan die coole VPRO, die niet terugschrikt voor het slechten van taboe’s!

Martin Reints schrijft in De Groene Amsterdammer dat Abou J. zelf had aangekondigd dat het een choquerende avond zou worden. Reints was vooral gechoqueerd door de oppervlakkigheid van J’s gepraat: “Maar hij praat snel en hij kronkelt van het ene punt naar het andere, dus als je niet erg oplette leek het een redelijk gesprek. Dat was ook de teneur in veel reacties: hij valt mee!”

Tja, goed opletten is op zichzelf een vak, maar bij een gladde kletser als Abou J. – ik zie net op mijn scherm een fragment waarin Erdbrink hem vraagt hoe J. het vindt dat Joodse scholen, synagogen en musea tegenwoordig beveiliging nodig hebben – duizelt het je ook wel, zo vasthoudend weet hij geen antwoord te geven en in plaats daarvan opnieuw in de slachtofferhouding te schieten, en te zeggen “dat sommige levens kennelijk meer waard zijn dan andere levens.”

De meest psychologische respons op deze aflevering van Zomergasten kwam van een Nederlands-Joodse vriendin op mijn Facebook-pagina. Ze schreef over het fragment waarin Leonard Cohen (toevallig ook mijn geliefde zanger en dichter), wordt ondervraagd over zijn in 1988 geschreven song The Future. Cohen vertelde over zijn ambivalentie bij de val van de Berlijnse Muur; hij had graag mee gefeest, maar hij vreesde voor een toekomst van moord en doodslag. Niet zo’n vreemde reactie voor een Jood, na de oorlog, op de eenwording van twee Duitslanden. Maar die kant ging het gesprek niet op.
“Voor mij was Jahjah’s reactie op (Leonard) Cohen onthutsend,” schreef de vriendin. “Hij pikt wat hem bevalt, verdraait een observatie en identificeert zich ‘eerlijk’ met zijn eigen onderbuikgevoelens, blij met het neerhalen van de Twin Towers. Dat is pas triomfalisme, de arrogantie van het kleine kind dat wraak wil, en in de eeuwige slachtofferpositie verhardt. En die graag dader wordt.” Ze schrijft dat Abou J. geen seconde geïnteresseerd is in de diep doorleefde poging van Leonard Cohen de ellende in de wereld te zien en zijn noodkreet aan alle mensen: ‘kijk wat we elkaar aandoen.’ “Abou J. is niet geïnteresseerd in mensen, slechts in zijn eigen gelijk.”

Wat me bij dit alles meer verontrust dan Abou J. is de VPRO. Dat was toch de omroep van de goedopgeleiden? De progressieve intellectuelen? Ooit?

Delen |

Reacties

Joop van der Star

vrijdag 5 augustus 2016
De kwalificatie van Eva van Sonderen over de NRC kan ik volledig onderschrijven, jammer van een oorspronkelijk goede krant.
Door alle artikelen over de Libanese Belg krijgt hij veel te veel aandacht.

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël