sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 26 januari 2018

In mijn column van 28 februari 2017 schreef ik over de besnijdenis van jongens. Ik was en ben nog steeds tegen. Ik riep medecolumnist rabbijn Nathan Lopes Cardozo, die altijd pleit voor vernieuwing en verandering, op dit ook op te nemen in zijn kruistocht tegen ouderwetse en bekrompen ideeën.

En dus begon ik hoopvol aan zijn laatste column. Oh, hij is dus ook tegen? Nou nee, integendeel, hij is een absolute voorstander van het besnijden van babyjongetjes. Anders gaat het hele jodendom verloren, met Israël erbij. Alleen als je lijdt en tegenslag ervaart, kun je groeien en daar hoort de besnijdenis dus bij. Toe maar, wat een doemscenario.

Ik krijg medelijden met de jongens die zulke ontaarde ouders hebben dat ze onbesneden zijn. Maar wacht, geen enkel Joods meisje is toch besneden? Ontaarde ouders, teloorgang van het jodendom? Cardozo vergeet iets, namelijk de helft van de (Joodse) wereldbevolking. Die zijn volgens Cardozo geen tweederangs burgers, maar hoe ze zonder besnijdenis een betekenisvol leven kunnen hebben, legt hij niet uit.

Terecht wijst hij een leven zonder inhoud, alleen gericht op ‘genieten’ af. Maar als je Joods leeft, heb je ook nog een ander doel: tikoen olam, de wereld zo goed mogelijk maken. Wat een opdracht! Alleen, moet je daarvoor besneden zijn? En dat ongevraagd? Cardozo zegt dat we een kind ook niet vragen om geboren te worden, wat nog veel erger zou zijn dan dat ene sneetje. Ja, geboren worden en een leven lijden vol pijn en ellende is natuurlijk vreselijk. Het is dan hier in het westen ook nauwelijks een rationele keuze om een kind te willen.

Tenminste, dat heb ik zo ervaren. Het was een innerlijke drang, een gevoel dat niet te beredeneren was. Als dat wel zo was geweest, had ik er waarschijnlijk niet voor gekozen, immers: je kunt je kind geen leed besparen. Ik ken genoeg mensen die daarom geen kinderen wilden na de Sjoa. Maar misschien wilde ik ze daarom júist. Ook niet rationeel gedacht, natuurlijk, maar wat een verrijking van mijn leven is het nog steeds, zeker nu er kleinkinderen zijn.

En is de besnijdenis dan wel rationeel? Bij Cardozo lijkt het erop, het Joodse volk moet blijven voortbestaan voor een hoger doel. Maar dat is niet rationeel, het is een oude gewoonte, uit tijden zonder kennis van DNA en alle andere technologie die het mogelijk maakt om te weten waar je bij hoort. En vooral, het is een seksistisch ritueel, dat de helft van de Joden uitsluit.

Wie zoals Cardozo pleit voor vernieuwing, zou juist dit ritueel kunnen veranderen. Niet om gehoor te geven aan antisemieten die er een reden in zien om antisemitisch (en anti-islamitisch) te zijn, maar om het Verbond te symboliseren met een ritueel voor iedereen.

In de crèche van mijn kleinzoon hebben ze ook een ritueel. Als je vier wordt en oud genoeg bent om naar de basisschool te vertrekken, gaat de kleuter, omringd door alle kindertjes en juffies die een mooi lied zingen, onder een met bloemen versierde poort door, op naar een nieuwe wereld. Wat zijn ze dan trots en blij. En de (groot)ouders ook.

Zo eenvoudig kan het dus zijn, een ritueel zonder bloed of huilende baby’s.

Delen |

Reacties

Peter van Zuilekom-Polak

vrijdag 26 januari 2018
Helemaal uit mijn hart gegrepen

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland