De watergeuzen als Palestijnen

Renée Citroen

vrijdag 25 maart 2022

In de uitzending Het verhaal van Nederland van 9 maart wordt tussen neus en lippen een opmerking gemaakt over Israël en de Palestijnen.

De situatie van de watergeuzen wordt vergeleken met die van de Palestijnen nu. De watergeuzen waren het slachtoffer van boeman Alva, net als de Palestijnen met Israël als de grote boeman. Tja, het is moeilijk om niet aan whataboutism te doen, het roepen dat er ook elders in de wereld mensenrechtenschendingen plaatsvinden. What about de Oeigoeren en nu Oekraïne bijvoorbeeld?

Maar toch viel ik over het gemak waarmee Israël weer eens wordt gebruikt als voorbeeld van de slechterik, de vanzelfsprekendheid zelfs. Is er ergens iets mis, vergelijk de dader dan met Israël, en klaar ben je. Dat begrijpt namelijk iedereen, ook als het over de watergeuzen van eeuwen terug gaat.

De serie Het verhaal van Nederland wordt geroemd om de toegankelijkheid van de Nederlandse geschiedenis. Dat moet met filmpjes en nagespeelde situaties, want anders begrijpt niemand het meer. In de jaren vijftig leerden we dat op de lagere school gewoon uit een geschiedenisboekje. Daar wil ik echt niet naar terug, want het verhaal moet ook nu bekend zijn, maar dan wel objectief alstublieft. Het is dus een misplaatste vergelijking, zeker omdat de geuzen Alva versloegen, dus de winnaars waren. Daarom schreef ik een mail naar de NTR, die het zou opnemen met de redactie. Ik was niet de enige, ook het CIDI nam contact op.

Ik wacht nog op een reactie van de redactie. Intussen had ik een e-mailwisseling met prof. Maarten Prak, die deze vergelijking had gemaakt. Volgens hem (ik citeer) “ging het daar helemaal niet over mensenrechtenschendingen (het gehele begrip is een twintigste-eeuwse uitvinding, de uitzending ging over de zestiende eeuw). Ik legde uit hoe tussen twee partijen bij wie een zeer groot militair machtsverschil bestond, het desondanks kon gebeuren dat de militair veel zwakkere partij overeind blijft. Dat was indertijd zo in Holland en het is nu zo in het Midden-Oosten. Ik gaf geen waardeoordeel over het optreden van Israël in het conflict met de Palestijnen; dat hebt u in mijn woorden gelegd.”

Vreemd dat het volgens prof. Prak niet over mensenrechtenschendingen kon gaan in de zestiende eeuw, omdat het begrip nog niet bestond. De situatie in het (hele?) Midden-Oosten is te ingewikkeld om zomaar met de watergeuzen te vergelijken, maar dat doet er dus niet toe.

Ik probeerde nog wat uit te leggen en nuances aan te brengen, maar dat schoot in het verkeerde keelgat en ik werd er van beticht dat ik de professor antisemiet had genoemd. Niet goed gelezen, ik had het over de sfeer op universiteiten die vaak anti-Israël is en waar de BDS aanhangers heeft. Dat ontkende de professor. Maar ik werd op mijn wenken bediend met een bewijs, de Erasmus Universiteit maakt het dit keer wel heel erg bont.

Het is oorlog en misschien is het te onbenullig om je druk te maken over zo'n tersluikse opmerking in een tv-programma. Maar de waarheid is het eerste dat verdwijnt in een oorlog en daarom moeten we die ook hier blijven beschermen.

7 + 4 = ?
Ja! Renee, Ik hoorde het ook....en ik moet wel even bekennen dat ik meteen dacht: ok....Renee gaat hierop reageren...hoef ik t lekker niet te doen... Maar inderdaad...ik hoorde Prak dit zeggen in dit, op zich aardige en leerzame programma ...dat van de Watergeuzen en Israel! nou ja zeg, dacht ik ...wat is dit nu weer...? Mensen kunnen het gewoon niet laten,: om de haverklap worden de Joden en/of Israel aan de haren erbij gesleept en als zg. ,' verhelderend voorbeeld' misbruikt...vaak door allerlei ' toeten-noch-blazen'-nitwits. Dat prof Prak dit ook doet, is daarom eigenlijk een nog grotere mesjogaas! Zo een autoriteit op ' t gebied van de geschiedkunde. Prof Prak was even beneveld, denk ik...en als je dan achter het stuur kruipt van je serie...tja....dan word je al snel t gevaar een ' prakkenpiloot' te worden. Goed dat jij zo onvermoeibaar bent, Renee! Fijn dat ik even met je mee lift! Prak! vertel ons eens wat het lot van de Joden was in Middeleeuws Nederland en in de zg. Gouden Eeuw! En vergeet niet, Prof Prak! Renee Citroen is wakker en houdt de wacht! Zij weet veel meer dan jij Prak! Zo!
Je hebt helemaal gelijk. Ik ben er ook verontwaardigd over. Goed dat je je weert.

Columns 2022

Columns 2021

Columns 2020

Columns 2019

Columns 2018

Columns 2017

Columns 2016

Columns 2015

Bekijk hier ons gerelateerde cursus aanbod

Bart Wallet
De toekomst van de Joodse studies

Speciaal voor Crescas geeft historicus Bart Wallet een vijftal lezingen met de titel Klassiekers van de Joodse Studies waarvoor toonaangevende werken uit de Joodse geschiedwetenschap het uitgangspunt...

Jessica Roitman Item in samenwerking met Genootschap voor de Joodse Wetenschap in Nederland. Het Genootschap voor de Joodse Wetenschap in Nederland is opgericht in 1919 in navolging van soortgelijke genootschappen in het buitenland, die voortkwamen uit de traditie van de Wissenschaft des Judentums. Van oudsher organiseert het genootschap lezingen waarin joodse wetenschap in de ruime zin van het woord centraal staat. Er worden lezingen gehouden over joodse cultuur, religie, geschiedenis, literatuur, medische onderwerpen, fysica, filosofie, muziek, of een combinatie daarvan. Het genootschap organiseert 6 à 7 lezingen per jaar. Deze worden altijd op zondag gehouden. De contributie bedraagt € 25 per jaar. meer informatie: genootschapjoodsewetenschap.nl
Asjkenazische en Sefardische Joden in Amsterdam...

De Sefardische gemeente Amsterdam was in de 17e eeuw toonaangevend in de westelijke diaspora. Gedurende de 17e eeuw was het de moedergemeenschap voor de rest van de Sefardische nederzettingen in...

Bart Wallet Leo Mock Lisa de Goffau Item in samenwerking met JCK. meer informatie: jck.nl/nl/locatie/joods-historisch-museum
Jodendom voor dummies

Heb je altijd al meer willen weten over de geschiedenis, feestdagen en rituelen van het jodendom? Dan is dit je kans! Dit drieluik vindt plaats in het Joods Museum in Amsterdam. Hoogleraar Bart Wallet...

Doneren

Crescas kan niet zonder jouw steun. Met elke donatie, hoe klein ook, steun je onze activiteiten en zorg je dat wij nog meer voor Joods Nederland kunnen betekenen.