inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 1 november 2019

Nadat ik jaren geleden mijn eerste artikel voor het Amnesty-blad Wordt Vervolgd had ingeleverd, werd ik gesommeerd voor de directie te verschijnen. Twee mannen begonnen vanachter een tafel mijn stuk af te kraken, niet een beetje, maar helemaal. Waar het over ging weet ik niet eens meer. Ik probeerde me te verdedigen, maar dat lukte niet erg. Ik was te zeer onder de indruk van de denigrerende toon van de heren. Ik kwam thuis met het idee dat ik mislukt was en maar beter in een donker hoekje kon gaan schuilen waar niemand mij kon zien.

Terugkijkend is het duidelijk dat die hautaine houding van die mannen tegenover een jongere vrouw nu echt niet meer kan. Maar zelf heb ik in de loop van mijn journalistieke loopbaan ook geleerd om me kritiek op mijn werk niet persoonlijk aan te trekken. Dat lukt, als je werk op de inhoud wordt besproken en je commentaar krijgt waar je wat aan hebt. Dat is namelijk waar het om gaat. Je schrijft een stuk en daar zitten fouten of foutjes in. Een kritische meelezer haalt die er uit. Een jaartal, een verkeerd geschreven naam, fijn als dat wordt gecorrigeerd.

Ik moest hieraan denken toen ik in de NRC van 26 oktober twee artikelen las over kritiek. Het ene was van Cecile Janssens, hoogleraar translationele epidemiologie aan Emory University in Atlanta. Zij stuurde een brief aan collega's met kritiek op hun onderzoek. Ze schrijft: “De reactie van de auteurs liet lang op zich wachten en ik begon te vrezen dat ze ons genadeloos gingen afbranden. (…) Maar de reactie was even verrassend als indrukwekkend. Ze gaven ons gelijk. Die reactie maakte destijds op mij diepe indruk. Dit toonde hoe je met kritiek om moet gaan. (…) Erken het openlijk en doe er je voordeel mee. Hoe moeilijk kan het zijn. Moeilijk blijkbaar. Veel onderzoekers zien een systeem van voor iedereen zichtbare kritiek bij de beoordeling van wetenschappelijke artikelen niet zitten.”

Zo heb ik kritiek ook altijd ervaren, als verbetering van mijn verhaal, behalve dan die ene, eerste keer. Maar toen ging het om macht. Dan is het geen kritiek op je werk maar op je persoon.

Het andere artikel was een bespreking door Thijs Niemantsverdriet van het boek van Petra Catz, Abram de Swaan en Herman Vuijsje, Bedenkt eer gij herdenkt. Kritische geluiden over het geplande Holocaust Namenmonument. Zij en anderen zijn niet tegen een monument, maar “niet op deze plek en in deze vorm.”

Hun belangrijkste grief, schrijft Niemantsverdriet is “dat er nooit een fatsoenlijk debat heeft plaatsgevonden over de locatie en het ontwerp. De gemeente Amsterdam en het Auschwitz Comité, zo staat in de inleiding, lijden aan een ‘vreemde, onbegrijpelijke, frustrerende en verlammende vrees voor discussie, voor controverse en voor kritiek’.”

Ik heb al eerder over de namenwand geschreven (op 7 juni jl. en 2 maart vorig jaar), steeds kritisch over de gang van zaken en de plaats langs de drukke Weesperstraat, veel te klein voor het gigantische bouwwerk van Libeskind.

Het blijkt dat de locatie door de gemeenteraad is vastgesteld, “unaniem en zonder een inhoudelijk debat.” En: “Er was geen enkele inspraak voor de buurt. Over het ontwerp van Libeskind werd überhaupt nooit gepraat – het werd pas onthuld nadat de locatie al was vastgesteld.”

De antisemitisme-kaart werd ook weer getrokken. Altijd makkelijk om je tegenstanders mee weg te zetten. Dat deden initiatiefnemer Jacques Grishaver en architect Libeskind, die de critici zelfs in verband bracht met “de wereldwijde ontkenning van de Holocaust.” Toe maar, en dat tegen oprecht verontruste Joden, die niets zien in zo'n megalomaan project. Dat er niet eens kritiek mogelijk was, vind ik nog erger dan dit terugslaan met oneigenlijke argumenten.

Waarom wil Grishaver eigenlijk geen kritiek horen? Van Libeskind kan ik het begrijpen, zijn dure plan zou dan niet doorgaan. Maar waar is het Grishaver om te doen? Een monument voor alle Sjoa-slachtoffers? Maar dat wordt het niet. En er zijn al andere monumenten (de wand in de Hollandsche Schouwburg met alle familienamen en de steentjes in Westerbork).

Dat vergeet Niemantsverdriet, die vindt dat er nog geen dergelijk monument is Nederland is met álle namen. Met alle bezwaren van dien (fouten, omissies).

Ik heb dus geen idee waarom één man zijn plan zo heeft doorgedrukt, gebruikmakend van de oude schuldgevoelens van de Nederlanders tegenover de Sjoa-slachtoffers en hun nabestaanden. Waarom alleen dit plan, waarom in Amsterdam, waarom Libeskind, waarom geen discussie? Hoe moeilijk kan het zijn?


Petra Catz, Abram de Swaan en Herman Vuijsje (red.), Bedenkt eer gij herdenkt. Kritische geluiden over het geplande Holocaust Namenmonument, uitgeverij Lecturis.

Delen |

Reacties

annelien kisch

vrijdag 1 november 2019
Toevallig waren wij bij de uitreiking van dit boekje waar de inhoud en de bespreking op ons een redelijke indruk maakte. Toch geloven, dit natuurlijk onder aanvoering v.d.heer Grishaver, recht-denkende joden dat bij de kritiek op het monument van antisemitisme sprake is (zeker zullen er bij de tegenstanders van dit project ook zulke zijn); altijd een zeer effectief argument. Er blijken inderdaad weinig Joodse instellingen en organisaties geraadpleegd zijn. Nu uiteindelijk mogen alleen bewoners hun stem laten horen die op 500 m afstand v.h.geplande werk wonen.
Geen megalomaan, - zoals je schrijft - monument maar een waardevollere vorm moet gevonden worden en zeker niet per-se van de hand van een buitenlandse "ster" als Libeskind.

Peter van Zuilekom

donderdag 7 november 2019
Beste Renée Citroen
Ik vindt het bijzonder opluchtend wat je schrijft overde megalomane manier van denken bij de planning van 'het monument' Ik ben het van harte eens met de zienswijze:'niet zo en niet daar".Hoop dat er voldoende krachten gebundeld kunnen worden een stokje voor de Liebeskind -ideeën te kunnen steken.
De anti-semitisme -kaart vind ik een zieke manier van Gr-adepten om geen kritiek binnen te hoeven laten. Hoe kunnen Joden die tegen dit monument zijn anti=semitisch zijn?

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
jan 2020Excuses ook voor ons
jan 2020Een seculiere religie?
jan 2020Afgewezen
dec 2019Vreugdevuren
dec 2019Cartoon
nov 2019Afgoden
nov 2019DOVO of Levenslicht 2
nov 2019Levenslicht voor dode Joden, Roma en Sinti (en de homoseksuelen)
nov 2019Over kritiek: “Doe er je voordeel mee”
okt 2019Vergeven
sep 2019De 'tegemoetkomingen' van de NS
sep 2019Een column over de column
sep 2019Le paradis
aug 2019Van tulband tot keppel
aug 2019Middenjoden
jul 2019Mulisch en zijn ouders
jun 2019Afscheid van Westerbork
jun 2019De 'verwarring' over vaderJoden
jun 2019Een tastbare herinnering?
mei 2019Noodzakelijke woede
mei 2019Het verleden haalt je in
mei 2019De “shit” in Westerbork
apr 2019Duisternis
apr 2019Op reis door zware tijden
mrt 2019Yehuda's woorden
mrt 2019“We zijn allemaal ménsen”
feb 2019Antisemiet op een Israëlische scootmobiel
feb 2019Sommetjes
feb 2019Westerbork again
jan 2019Het 'Oude' Testament
jan 2019Een nieuw jaar met nieuwe inzichten
dec 2018Nivellering door goedbedoelde intentie
dec 2018Identiteit, een citroen met veel pitjes
nov 2018Als ik het niet doe ...
nov 2018Een enerverende week
okt 2018Integriteit
okt 2018De zionisten
sep 2018Kijken in de orthodoxe ziel
sep 2018Chesed we-emet
aug 2018Evelien
aug 2018De pijn van het er niet bij horen
jul 2018Nog een Rebbe
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland