inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 30 augustus 2019

Gelden in Nederland vijf opeenvolgende warme dagen waarvan drie met dertig graden of hoger, als een hittegolf, volgens die norm kent Israël een langdurige hittegolf van drie à vier maanden in de zomer. Vanaf half juni, juli, augustus tot en met september. Had je twintig jaar geleden in Tel Aviv airconditioning nodig vanwege de vochtige hitte, in het droge Jeruzalem kon je zonder. Dat geldt niet meer, bijna iedereen die ik ken, heeft nu airco. Of op zijn minst overal ventilators en ramen dicht, rolluiken half naar beneden. Ik probeer zelf tussen twaalf en vier uur zo min mogelijk op straat te zijn.

De opwarming van de aarde heeft in de toekomst nog ingrijpender gevolgen. Haaretz van 16 augustus jongst leden heeft er een artikel aan gewijd, onder de kop: ‘Warm, warmer, hot: Israel in 2100’. Een paar dagen voordat de verwoestende branden in het Amazonegebied in het nieuws kwamen, en de even onheilspellende branden op de Siberische taiga.

“Na ons de zondvloed, zoals het gezegde luidt. Mensen begrijpen niet echt waar we het hier over hebben”, zegt prof. Rinkevich, mariene bioloog van het Oceanografisch Onderzoekscentrum. “Ze denken aan smeltende ijsbergen en ijsberen die hun territorium verliezen. Ze begrijpen niet dat we verwachten dat alles gaat veranderen: de lucht die we inademen, het voedsel dat we eten, het water dat we drinken, de landschappen om ons heen, de wereldzeeën, de seizoenen, ons dagelijks leven, de kwaliteit van ons leven. Onze kinderen zullen zich daar aan moeten aanpassen, of ze sterven uit.” Hij voegt er aan toe: “Ik ben blij dat ik het niet meer meemaak.”

De beschouwing in Haaretz gaat uit van een ‘gematigde’ opwarming van twee à drie graden Celcius. Volgens het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) zou bij die graad van opwarming 37 procent van de wereldbevolking te maken krijgen met extreme hitte, en meer dan vierhonderdmiljoen mensen met waterschaarste. Maar volgens een onderzoeksgroep van de Universiteit van Haifa, afdeling Geografie en Milieustudies, gaat de opwarming rond de Middellandse Zee wel anderhalf keer zo snel als in andere streken. En omdat Israël óók te maken heeft met schaarste aan water, een snelle bevolkingsgroei, overbevolking, en grotere hitte in dichtbebouwde steden, is het kwetsbaarder voor de klimaatcrisis.

De afdeling Milieustudies van de Universiteit van Tel Aviv gebruikt computermodellen die laten zien dat tegen het einde van de 21ste eeuw, de seizoenen ingrijpend zijn veranderd: een lange zomer van zes maanden en een korte winter van twee à drie maanden. De zomer zal drukkend heet en vochtig zijn, en in het overgangsseizoen van de herfst is er meer kans op krachtige onweersbuien, met meer hagel en plotselinge overstromingen. Ook wordt een groter aantal sharav dagen verwacht, met hete droge wind vanuit de woestijn. Men verwacht dat de korte winters meer voorjaarsachtig zullen zijn, afgewisseld met korte hevige stormen en extreme overstromingen.

Bij mijn weten is Knessetlid Stav Shaffir van de progressieve Democratische Unie (de verbintenis van Baraks Democratic Israel, met Meretz en The Green Movement) de enige die een gedetailleerd twaalfjaren ‘groen’ programma heeft opgesteld dat moet voorkomen dat Israël ten onder gaat in de klimaatcrisis. Onderdelen van haar programma zijn: een geleidelijke beperking van particuliere auto’s in de steden; meer investeringen in het openbaar vervoer; bij nieuwbouw meer hoogbouw om het landschap te ontzien; en een geleidelijk terugdringen van de vleesconsumptie. Een heel bescheiden programma lijkt mij. Want er is nog een andere, demografische kwestie. Het gemiddelde geboortecijfer in Israël is 3,1 per vrouw, het hoogste cijfer in de OECD (Organisation for Economic Cooperation and Development), bijna één kind meer dan in landen als Turkije en Mexico. (In Nederland is het 1,78). Israëls bevolking verdubbelt tot nu toe iedere 34 jaar. Op die manier zouden er tegen het einde van de eeuw 36 miljoen inwoners zijn, nog afgezien van de Palestijnen in Judea, Samaria en in Gaza. Waar moeten die allemaal wonen?

Minder kinderen krijgen is de voordehand liggende oplossing, aldus Alon Tal, het hoofd van de afdeling Public Policy aan de Universiteit van Tel Aviv. Een kind minder krijgen zet zestig keer zoveel zoden aan de dijk als al het andere dat je kunt doen, zoals veganist worden, een elektrische auto rijden, een zonnepaneel op je dak zetten, en zo voort. Tal, die bij de partij Kachol veLavan op een onverkiesbare plaats staat, trekt met een collega Knessetlid het land door; overal zien ze hoe natuur- en landbouwgebieden worden opgeslokt door stedelijke agglomeraties. Ook de uitstoot van fossiele verbrandingsgassen neemt nog steeds toe in plaats van af. Het pleiten voor afname van de bevolkingsgroei ligt om uiteenlopende redenen heel gevoelig in het kinderrijke Israël. “Het maakt me niet populair”, zegt Tal, “maar wat gaan we onze kinderen vertellen? Dat we een hogere kwaliteit van leven wilden? Dat we al het aardgas uit de zee hebben gehaald omdat het economisch zo voordelig was? We hebben het hier over een kwestie die onze toekomst zal bepalen, vooral voor landen rond de Middellandse Zee, en de regering van Israël is niet in staat een minister te benoemen die het iets kan schelen dat we gewoon gekookt gaan worden?”

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
sep 2019Verkiezingen: vermoeidheid en besluiteloosheid
aug 2019Warm, warmer, heet – Israël over tachtig jaar
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël