inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 29 maart 2019

Ik las weer eens mijn aantekeningen door van de lerngroep die ik volgde bij Yehuda Aschkenasy z.l. Dat was eind vorige eeuw, maar het zijn wijsheden die altijd geldig zijn. Ik lees: “ ‘Chesed’ komt vóór ‘emet’: liefdevolle vriendelijkheid gaat vóór de waarheid.”

Je hoeft niet alles te zeggen, integendeel. In deze heftige tijden geldt dat des te meer. Maar op de sociale media is de hel losgebroken, er is geen enkele remming meer. Fatsoen en integriteit worden afgedaan als politiek correct. Het grootste kwaad lijkt het. Maar ik ben liever politiek correct dan onbeschoft.

Die term moeten we trouwens maar helemaal afschaffen, want het geeft de schreeuwers de smoes dat er onwelgevallige meningen mee worden toegedekt. Dat is soms misschien zo, maar alles dat maar even ruikt naar oprechte verontwaardiging over onfatsoen en gevaarlijke neigingen als vreemdelingenhaat en racisme, wordt nu politiek correct genoemd. Een griezelige ontwikkeling.

Prem Radakishun maakte zich bij De Wereld Draait Door kwaad over de geniepige manier van doen van degene die hij de Rattenvanger noemde. Ik ben geen fan van Prem, maar deze term is raak gekozen en ik deelde Prems woede erover. Maar dat mag niet, woedend zijn over het wegzetten van nota bene universiteiten, kunstenaars en journalisten.

De Rattenvangers met hun hypnotische klanken over de vergane glorie van een nooit bestaand (want geheel wit) verleden mogen woedend zijn, maar als je je ertegen verzet, vergroot je hun populariteit, wordt er gezegd. Het is gelukkig nog een minderheid, maar een gevaarlijke minderheid en daar moet tegen worden gewaarschuwd.

Dat zei Yehuda ook:
“Over schuld: de Duitse gemeenschap heeft een collectieve schuld. Er was teveel tolerantie in de jaren ’20, uitzonderingen daargelaten. Toen werd er al een vijandbeeld gecreëerd, al was er toen nog een mogelijkheid om zich te verzetten.
Maar wat doe je met collectieve schuld? Het helpt niet in dergelijke categorieën te denken. Het gaat erom herhaling te voorkomen. Uitschelden helpt niet, voorlichting en op de eigen verantwoordelijkheid wijzen wél. Dat kost tijd. Een positieve houding is nodig, een negatieve houding vergt veel positieve energie om het evenwicht te bewaren.
Bij de pakken neerzitten helpt ook niet. Ido Abraham en ik hebben de vier grote politieke partijen uitgenodigd en hen op hun verantwoordelijkheid gewezen om iets te doen aan de vreemdelingenhaat. Ze kwamen voor het eerst samen om daarover te praten!
We moeten het onmachtsgevoel niet toelaten, ook een enkeling kan iets doen. Ik heb geen andere keuze, dat zou verraad zijn aan mijn geschiedenis. Auschwitz-overlevende Annetje Fels zei: ‘Wij moeten goed zijn’. Doe je dat of weiger je dat?
Naast de grote vragen zijn er ook de kleine vragen. Dan zie je de mens als microkosmos.
We moeten samen een veilige sfeer te scheppen, een vertrouwde basis te hebben, zodat we daaruit energie halen om de wereld aan te kunnen.”

Dat zei hij dus eind jaren negentig, en hij geloofde in chesed, niet uitschelden, niet generaliseren, maar voorlichting en een positieve houding. Heel mooi en navolgenswaard.

En weer samen om de tafel gaan zitten als politieke partijen zou ook vaker moeten. Maar wat gebeurde er toen alle partijen tot eenheid opriepen na de aanslag in Utrecht? Dat werd belachelijk gevonden en eentje deed niet mee, integendeel. De Rattenvanger had weer een giftige boodschap en legde de schuld bij regeringspartijen. En maar klagen dat het 'rechtse' geluid niet in de media mag worden gehoord. Vreemd genoeg wordt er dan bedoeld dat je ongelimiteerd mag schelden op buitenlanders, journalisten en wetenschappers en je de klimaatverandering mag ontkennen.

Het lijkt allemaal teveel op de waanzin die Trump continu uitkraamt. Als je dingen maar vaak genoeg herhaalt, worden ze waar, schijnt het. Daarom is het zo gevaarlijk en daarom blijf ik woedend. Sorry, Yehuda.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
sep 2019Le paradis
aug 2019Van tulband tot keppel
aug 2019Middenjoden
jul 2019Mulisch en zijn ouders
jun 2019Afscheid van Westerbork
jun 2019De 'verwarring' over vaderJoden
jun 2019Een tastbare herinnering?
mei 2019Noodzakelijke woede
mei 2019Het verleden haalt je in
mei 2019De “shit” in Westerbork
apr 2019Duisternis
apr 2019Op reis door zware tijden
mrt 2019Yehuda's woorden
mrt 2019“We zijn allemaal ménsen”
feb 2019Antisemiet op een Israëlische scootmobiel
feb 2019Sommetjes
feb 2019Westerbork again
jan 2019Het 'Oude' Testament
jan 2019Een nieuw jaar met nieuwe inzichten
dec 2018Nivellering door goedbedoelde intentie
dec 2018Identiteit, een citroen met veel pitjes
nov 2018Als ik het niet doe ...
nov 2018Een enerverende week
okt 2018Integriteit
okt 2018De zionisten
sep 2018Kijken in de orthodoxe ziel
sep 2018Chesed we-emet
aug 2018Evelien
aug 2018De pijn van het er niet bij horen
jul 2018Nog een Rebbe
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland