inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 20 september 2019

Er was bij Spui25, het Amsterdamse academisch-culturele podium voor lezingen van wetenschappers, schrijvers et cetera een middag over 'Het geheim van de column'. Daar moest ik natuurlijk bij zijn. Maarten Asscher, Ellen Deckwitz, Iduna Paalman, Martin Sommer en Stephan Sanders, allen columnisten bij 'gewone' en internet-media, legden uit wat zij onder dat geheim verstonden. Dat bleef een geheim, want iedere columnist vond weer wat anders. Is het literatuur of journalistiek, moet het persoonlijk of juist afstandelijk, is het een klein essay of mag het niet zo heten? Uiteindelijk bleek alles mogelijk, dat was dus misschien het geheim.

Er werd stilgestaan bij het enorme aantal columnisten van tegenwoordig, per krant zo'n vijftig à zeventig. Dat leek me bijzonder veel, maar ik heb het niet nageteld. Ik voelde me wel aangesproken. Waarom moet ik zo nodig ook nog een column aan die massa toevoegen? Een van de sprekers vond een column op internet niet eens echt, die telde niet mee, zei hij denigrerend. Nou ja, hij was ook al een van de ouderen van het forum en hij werd gelukkig flink tegengesproken.

Men klaagde ook over de slechte betaling van tegenwoordig, dat was vroeger wel anders. Daar kan ik over meepraten. In mijn tijd als journalist verdiende ik met één artikel ongeveer net zoveel als met een week voor de klas staan. Maar ook al kreeg je weinig betaald, dat gaf toch wel meer aanzien, vond de oudere columnist, die gewoon van mijn leeftijd was, dus niet erg met zijn tijd was meegegaan. Een column voor niks was ook geen echte column, zei hij nog. Tja.

Ik heb altijd een trage reactie in zo'n zaal vol mensen, dus was het prettig dat anderen hierop reageerden, ook Iduna Paalman, die onbetaald op internet schrijft. Jong en enthousiast, en vast met een groot bereik onder jongeren, die volgens mij veel minder de krant lezen en zeker niet de gedrukte versie.

Daarom voel ik mij prima hier op de Crescas-website. Zeker als mijn stukjes reacties oproepen, zoals mijn boosheid over het uitnodigen van Isabel van Boetzelaer in Westerbork. En daar is mijn motivatie voor het schrijven van columns: verontwaardiging, boosheid en soms zelfs woede. Vreemd genoeg kwam dát aspect op die middag bij Spui25 helemaal niet aan de orde. Men schreef eigenlijk alleen beschouwend, over politiek, nieuws of persoonlijke aangelegenheden, maar verontwaardiging werd niet genoemd. Daar kwam ik helemaal aan het eind van de middag pas achter en toen ik mijn vinger opstak om dat te zeggen, was de tijd voorbij. Jammer, maar op internet kan ik mijn esprit d'escalier toch nog kwijt.

Is het nu typisch joods, die verontwaardiging over onrecht? Nee, zeker niet, maar vaak ben ik in niet-joods gezelschap de enige die zich uitspreekt. Bij Spui25 niet, ik deed er net iets te lang over om te zien wat er ontbrak.

Zolang er genoeg is om me druk over te maken blijf ik schrijven. Ik noem het openlijke antisemitisme op de Dam en elders, het namenmonument, Westerbork, de NS-'tegemoetkomingen', waar ik het zeker over ga hebben, en vele andere zaken.

Voor mij is dat het geheim van de column: mensen wakker schudden, niet blijven zwijgen. En dan is mijn grote voorbeeld Emile Zola met zijn 'J'accuse', waarin hij het antisemitisme in het Franse leger aan de kaak stelde, de Dreyfusaffaire. Zola werd veroordeeld voor laster en kreeg een gevangenisstraf, die hij ontliep door naar Engeland te gaan. Er zijn ook nu nog mensen die de pers hier graag de mond willen snoeren, maar gelukkig kan ik vrijuit schrijven.

Zola's aanklacht tegen het antisemitisme is van alle tijden, j'accuse blijft hard nodig.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
jan 2020Excuses ook voor ons
jan 2020Een seculiere religie?
jan 2020Afgewezen
dec 2019Vreugdevuren
dec 2019Cartoon
nov 2019Afgoden
nov 2019DOVO of Levenslicht 2
nov 2019Levenslicht voor dode Joden, Roma en Sinti (en de homoseksuelen)
nov 2019Over kritiek: “Doe er je voordeel mee”
okt 2019Vergeven
sep 2019De 'tegemoetkomingen' van de NS
sep 2019Een column over de column
sep 2019Le paradis
aug 2019Van tulband tot keppel
aug 2019Middenjoden
jul 2019Mulisch en zijn ouders
jun 2019Afscheid van Westerbork
jun 2019De 'verwarring' over vaderJoden
jun 2019Een tastbare herinnering?
mei 2019Noodzakelijke woede
mei 2019Het verleden haalt je in
mei 2019De “shit” in Westerbork
apr 2019Duisternis
apr 2019Op reis door zware tijden
mrt 2019Yehuda's woorden
mrt 2019“We zijn allemaal ménsen”
feb 2019Antisemiet op een Israëlische scootmobiel
feb 2019Sommetjes
feb 2019Westerbork again
jan 2019Het 'Oude' Testament
jan 2019Een nieuw jaar met nieuwe inzichten
dec 2018Nivellering door goedbedoelde intentie
dec 2018Identiteit, een citroen met veel pitjes
nov 2018Als ik het niet doe ...
nov 2018Een enerverende week
okt 2018Integriteit
okt 2018De zionisten
sep 2018Kijken in de orthodoxe ziel
sep 2018Chesed we-emet
aug 2018Evelien
aug 2018De pijn van het er niet bij horen
jul 2018Nog een Rebbe
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland