sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 9 februari 2018

Al voor de #metoo-affaire was bekend dat de beroemde Amerikaanse componist van sjoelmelodieën Shlomo Carlebach een groot aantal vrouwen seksueel had misbruikt.

Het zong rond na zijn dood in 1994, maar net als bij vele andere mannen werd er niets mee gedaan. Nu komt de vraag op of we zijn liederen wel mogen blijven zingen. Er zijn allerlei meningen over, van nooit meer zingen tot één jaar wachten, of gewoon handhaven, want de man is al overleden en kan zich niet meer verdedigen.

Toen ik hier weer over las, onder andere op de websites van The Forward en JTA, ging ik meteen kijken of er in ‘onze’ Nieuwe Hagada ook melodieën van Carlebach staan. Nee, gelukkig niet, dat scheelt weer een beslissing. Maar in de Siddur van Beit Ha’Chidush, waar ik aan meewerkte, wél, en die heb ik ook vaak gezongen.

Wat te doen? Neshama, de dochter van Carlebach, voelt zeer mee met de slachtoffers van haar vader, maar roept op tot het aanpakken van de nog levende daders.

Anat Hoffman, voorvrouw van de Women of the Wall, die zich gesteund voelde door Carlebach, die altijd opkwam voor de rechten van de vrouw in de (orthodoxe) synagoge, vergelijkt hem met koning David, de psalmendichter, die ook geen heilige was, maar wel een held: “In het Jodendom bestaat gelukkig geen heiligenverering, en seksueel misbruik was nooit een barrière voor heldendom.”

Ik denk ook aan al die oude meesters, schilders, componisten, van wie wij gewoon niet weten wat ze in hun privéleven deden, al denk ik niet dat Bach jongetjes misbruikte. Maar je weet het niet. De laatste keer dat ik op een mooie Picasso-tentoonstelling was, liep ik daar toch met gemengde gevoelens rond. Heel prachtig, maar ja, hoe hij zijn vrouwen en kinderen behandelde was echt niet oké.

Je wilt als slachtoffer niets te maken hebben met alles wat je aan de dader doet denken. Dat begrijp ik. Ik heb jarenlang geen zwarte laarzen gedragen, omdat mijn moeder herinneringen had aan zwarte ‘moffenlaarzen’. Mijn vader kocht geen Duitse auto’s en ik nog steeds niet. Dat duurt dus lang. Daarom is één jaar geen Carlebach-liederen zingen te kort. Eén jaar voor elk slachtoffer dan?

Ik zocht Carlebach maar weer eens op YouTube op. Wat kijk je daar nu anders naar! Ik vind hem eigenlijk behoorlijk pathetisch overkomen. Ik merk dat ik wel zonder zijn ‘Od Avinu Chai’ kan. Laten we van deze treurnis gebruikmaken om nieuwe componisten aan bod te laten komen en natuurlijk met name vrouwen. Debbie Friedman z.l. is een goed voorbeeld, die heeft ook fantastische liederen gecomponeerd. Maar waar blijven de jongeren? Kom op, laat zien dat je niet onderdoet voor die oudjes met een besmet verleden. Ik zal met overgave jullie songs (1) zingen.

(1)Mathieu Polak heeft voor de Nieuwe Hagada een aantal nieuwe Pesach-melodieën gecomponeerd. Een voorbeeld dat navolging verdient.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland