inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 21 juni 2019

De LJG rabbijn Joram Rookmaker werd geïnterviewd op Jonet. Hij is allang geïnteresseerd in Joodse identiteit en organiseerde nu in de LJG Amsterdam een symposium over vaderJoden. Hé, dacht ik, alweer? Ik herinner me nog levendig het vorige seminar dat de Amsterdamse LJG hierover organiseerde in 2006 en waar ik toen een uitgebreid verhaal heb gehouden. Een pleidooi om iedereen met minstens één Joodse ouder als Joods te erkennen. Dat is vastgelegd in de statuten van de progressieve gemeente Beit Ha'Chidush, en voor mij vanzelfsprekend, de gelijkwaardigheid van iedereen staat bij mij voorop. Maar dat is in Joods Nederland dus nog steeds een probleem. De LJG is ook niet verder gekomen dan in 2006, gezien het verhaal van rabbijn Rookmaker.

Ik kreeg een steeds ongemakkelijker gevoel bij het lezen van het interview. Het is weer eens zover: het gaat over óns, vaderJoden, maar met de blik van de buitenstaander. Dan blijft het een eenzijdig verhaal. Had even contact gezocht, denk ik dan. Met wie? Met mij bijvoorbeeld, maar zeker met Beit Ha'Chidush, waar het 'probleem' van de vaderJoden sinds de oprichting is opgelost.

Ook Aatje Huijser-Frijda had hij kunnen benaderen, die er al in de jaren negentig van de vorige eeuw een uitgebreide studie over schreef. De rabbijn van de LJG kijkt niet verder dan de LJG en maakt een probleem van iets dat niet alleen bij Beit Ha'Chidush is opgelost, maar onder andere ook in Engeland bij het Liberal Judaism, in Frankfurt bij de Egalitärer Minjan en vooral in de VS, waar bij de Reconstructionists en bij de synagogen van Aleph niemand moeilijk doet.

Ik kon helaas niet aanwezig zijn op het symposium van de LJG, maar door wat ik lees, zie ik geen reden om aan te nemen dat men er anders over gaat denken in de toekomst.

Er wordt niet openlijk gepraat over dit lastige thema, zegt Rookmaker. Niet binnen de LJG dus, daar is het “lastig”. Zeg je dat over medemensen? Het zegt meer iets over jezelf.

Hij beweert ook dat de reden dat de LJG vaderJoden niet zonder meer toelaat, is “dat mensen zelf prijs stelden op een formele rite de passage.” Dat klinkt verdacht veel als de redenering van mensen die vrouwen niet aan het werk willen hebben of orthodoxe Joden die vrouwen in sjoel achter een hek zetten: ze willen het zélf.

Heeft hij dat onderzocht, hoeveel mensen van alle vaderJoden in Nederland dat willen? Natuurlijk kloppen alleen de mensen bij de LJG aan die wél een examen willen doen om als 'echt' te worden erkend (en dan nóg niet eens echt zijn volgens de orthodoxie).

Maar is dat een reden om de anderen die daar geen behoefte aan hebben, uit te sluiten? Zelf hoef ik niet zo nodig, ik ben echt genoeg voor mezelf en kan lid worden van een gemeente als Beit Ha'Chidush, zonder door anderen te worden beoordeeld op echtheid. Maar anderen willen misschien wél lid worden van de LJG, zonder een 'examen' dat de moederJoden niet hoeven af te leggen.

Een andere reden volgens Rookmaker is “dat de LJG zich meer wilde conformeren aan wat elders in de Joodse wereld gebruikelijk is.” Weer kijkt hij niet verder dan zijn eigen club en vergeet hij dus voor het gemak de grote progressieve internationale stromingen, waar gelijkwaardigheid wél het uitgangspunt is.

Rookmaker spreekt ook over verwarring over de term vaderJoden, want die zijn dus niet Joods volgens hem. Die verwarring ontstaat, omdat de scholen Rosj Pina en Maimonides deze mensen niet als Joods beschouwen, ook niet als ze bij de LJG bevestigd zijn. Dat wist ik niet en vind het schokkend. Ik heb trouwens nooit iets van verwarring gemerkt, de term schept juist duidelijkheid en benadrukt de discriminatie van mensen met een Joodse vader. Maar ik gebruik hem al tijden niet meer, mijn Joodse identiteit is inmiddels sterk genoeg om mezelf 'gewoon' Joods te noemen.

De reden dat er nu weer een symposium was, begrijp ik eigenlijk ook niet helemaal, want Rookmaker zegt: “Gebruiken en regelgeving die over de eeuwen zijn ontwikkeld, gaan wij niet van de ene op de andere dag veranderen, maar we kunnen wel proberen om te kijken wat er binnen de geldende kaders wel mogelijk is.” Niets dus. Terwijl er al zoveel dingen veranderd zijn in de loop der tijd, ook binnen de LJG, dus dit slaat nergens op.

De keuze om werkelijk progressief en eigentijds te zijn en uit te gaan van de gelijkwaardigheid van man/vrouw en alle andere genders, laat de LJG weer liggen. Maar wie had ook anders verwacht?

PS: Mocht er iets anders uit het symposium van afgelopen zondag zijn gekomen, dan hoor ik het graag!

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Middenjoden
jul 2019Mulisch en zijn ouders
jun 2019Afscheid van Westerbork
jun 2019De 'verwarring' over vaderJoden
jun 2019Een tastbare herinnering?
mei 2019Noodzakelijke woede
mei 2019Het verleden haalt je in
mei 2019De “shit” in Westerbork
apr 2019Duisternis
apr 2019Op reis door zware tijden
mrt 2019Yehuda's woorden
mrt 2019“We zijn allemaal ménsen”
feb 2019Antisemiet op een Israëlische scootmobiel
feb 2019Sommetjes
feb 2019Westerbork again
jan 2019Het 'Oude' Testament
jan 2019Een nieuw jaar met nieuwe inzichten
dec 2018Nivellering door goedbedoelde intentie
dec 2018Identiteit, een citroen met veel pitjes
nov 2018Als ik het niet doe ...
nov 2018Een enerverende week
okt 2018Integriteit
okt 2018De zionisten
sep 2018Kijken in de orthodoxe ziel
sep 2018Chesed we-emet
aug 2018Evelien
aug 2018De pijn van het er niet bij horen
jul 2018Nog een Rebbe
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland