Corona

Ook Crescas past het programma aan. De bijeenkomsten worden tot nader bericht geschorst en de langlopende cursussen worden via een online platform verzorgd. Wij blijven u informeren over de overige lezingen en cursussen via de nieuwsbrief en mail. Onze online aanbod blijft natuurlijk beschikbaar!

inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 20 maart 2020

Nu

Mijn dochter is intensive care-arts en mijn schoonzoon heeft net zijn brouwerij met cafés gesloten: de crisis in een notendop. En dan nog de kleinkinderen waar we niet naar toe kunnen, geen kiwi's in de supermarkt en een grieperig gevoel vorige week. Dat is weer over; thuis zitten is daarom geen probleem, met al die ongelezen boeken (al is de bibliotheek dicht) en niet bekeken series.

De toekomst is ongewis, en dat in onze maakbare maatschappij, waar alles op elk moment kan worden geregeld zoals jij het wilt: reizen, winkelen, eten en drinken buiten de deur, naar een theater of museum.

Net nu zie ik bij het tv-programma van Floortje Dessing twee jonge vrouwen die de wildernis in trekken om onze drukke wereld te ontvluchten. De ene deed dat al jaren, overleven met niks in een klein tentje, zonder comfort.

Ook lees ik in NRC over een vrouw die haar hectische leven hier ontvluchtte en op een eiland in Zweden ging wonen, ook met niks.

Deze vrouwen zijn lyrisch over de natuur, de stilte, weg van alles. Hebben ze dan geen familie, vraag ik me af, geen vrienden die ze missen? En mist de familie hen niet? Ik zou het vreselijk vinden om mijn kinderen en kleinkinderen tijden niet te zien.

En nu is dat het geval, wie weet voor hoe lang. De jonge vrouwen en de andere eenzaamheidzoekers die Floortje bezoekt, kiezen vrijwillig voor de stilte en de afstand.

Maar wij nu niet. We leven in een barre, eenzame woestijn en volgen een onzekere weg vol onbekende gevaren. Net nu we op weg naar Pesach zijn. We laten de zekerheid van het leven dat we gewend waren achter ons, soms zelfs de slavernij van een saaie baan of teveel sociale verplichtingen, en gaan op pad. Waarheen? En hoe?

Ik kijk in mijn Nieuwe Hagada en lees over Rabban Gamliel. Volgens hem werd het volk Jisraeel gered wegens deze drie deugden: moed, vertrouwen en kracht.

"Rabban Gamliel (1e eeuw), een van de belangrijkste geleerden van het Sanhedrin, het gerechtshof, vroeg zich af waarom het volk Yisrael was bevrijd. Dat dit door YAH aan Avraham was beloofd of dat YAH medelijden had, vond hij onvoldoende redenen.
Volgens hem moest het volk zelf over karaktereigenschappen beschikken die de tussenkomst en verlossing door YAH rechtvaardigden. Gamliel vond die deugden. Ze worden gesymboliseerd door het Pesachoffer, de matze en de maror.
Het Pesachoffer staat voor moed: het slachten van een ram die als afgod in Mitzrayim werd aanbeden, vereiste moed. De deurposten met het bloed ervan insmeren was nog moediger: het was een openlijke afwijzing van de afgoden en van de Heerser van Mitzrayim.
De matze symboliseert het onvoorwaardelijke vertrouwen, waarmee het volk Yisrael zich overhaast uit Mitzrayim liet leiden. Het volgde Moshe zonder gerezen brood en andere voorbereidingen voor de tocht door de woestijn.
Maror symboliseert de kracht waarmee de bittere slavernij verdragen werd."

En ook nu hebben we dus moed, kracht en vertrouwen nodig. Daarnaast natuurlijk de eigen verantwoordelijkheid om voorzichtig en verstandig te zijn. Het virus is een ander soort vijand dan een wrede heerser. Gelukkig kunnen we via internet in contact staan met elkaar om te horen hoe het gaat en om elkaar te steunen.

De eenzaamheidzoekers denken het te kunnen redden in hun eentje, dus aan moed en kracht ontbreekt het hen niet. Maar aan één ding denken ze niet: als het mis gaat, is er niemand voor hen. En nog belangrijker: zij zijn er niet als er iets gebeurt met hun geliefden.

Nu wij op onszelf zijn teruggeworpen is dat het ergste. Laten we hopen dat we deze zware tocht doorstaan en veilig in het beloofde land aankomen om elkaar weer in de armen te sluiten.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
apr 2020En weer wordt het Pesach
mrt 2020Nu
mrt 2020Een open wond
feb 2020Ischa again
jan 2020Excuses ook voor ons
jan 2020Een seculiere religie?
jan 2020Afgewezen
dec 2019Vreugdevuren
dec 2019Cartoon
nov 2019Afgoden
nov 2019DOVO of Levenslicht 2
nov 2019Levenslicht voor dode Joden, Roma en Sinti (en de homoseksuelen)
nov 2019Over kritiek: “Doe er je voordeel mee”
okt 2019Vergeven
sep 2019De 'tegemoetkomingen' van de NS
sep 2019Een column over de column
sep 2019Le paradis
aug 2019Van tulband tot keppel
aug 2019Middenjoden
jul 2019Mulisch en zijn ouders
jun 2019Afscheid van Westerbork
jun 2019De 'verwarring' over vaderJoden
jun 2019Een tastbare herinnering?
mei 2019Noodzakelijke woede
mei 2019Het verleden haalt je in
mei 2019De “shit” in Westerbork
apr 2019Duisternis
apr 2019Op reis door zware tijden
mrt 2019Yehuda's woorden
mrt 2019“We zijn allemaal ménsen”
feb 2019Antisemiet op een Israëlische scootmobiel
feb 2019Sommetjes
feb 2019Westerbork again
jan 2019Het 'Oude' Testament
jan 2019Een nieuw jaar met nieuwe inzichten
dec 2018Nivellering door goedbedoelde intentie
dec 2018Identiteit, een citroen met veel pitjes
nov 2018Als ik het niet doe ...
nov 2018Een enerverende week
okt 2018Integriteit
okt 2018De zionisten
sep 2018Kijken in de orthodoxe ziel
sep 2018Chesed we-emet
aug 2018Evelien
aug 2018De pijn van het er niet bij horen
jul 2018Nog een Rebbe
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland