inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 18 januari 2019

Laatst had ik weer eens een gesprek over God. Niet te doen; je praat over iets dat niet benoembaar is. Maar ik liet me weer meeslepen, omdat mijn gesprekspartner de God uit het Oude Testament vooral als de wrekende God zag. Ze was daar tegen, voor haar was God de 'God van de liefde' uit het Nieuwe Testament. Rabbijn Yehuda Aschkenasy z.l. zei altijd: er is geen of-of, alleen en-en, het is er allebei, goed en kwaad. Dus die clichés moeten altijd worden genuanceerd.

Ik probeerde de Tora nog even in de tijd te plaatsen waarin de verhalen zijn ontstaan, duizenden jaren geleden, maar dat hielp niet. Tegen zo iemand valt niet op te redeneren, voor die persoon bestaat alleen de christelijke God van liefde en vergeving. Terwijl tegelijkertijd ook vaak Leviticus/Wajikra 18:22 wordt aangehaald om homoseksualiteit te verbieden. Dan mag je dus in naam van die wrekende God wél onschuldige mensen veroordelen.

Ik probeerde ook nog teksten aan te halen, waarin YAH* wél aardig uit de hoek kwam.
Ik had even geen voorbeelden van de barmhartige, liefdevolle, vergevende YAH paraat, zo bijbelvast ben ik niet en het zijn er vele, maar het idee om die God af te wijzen, omdat er wrede verhalen van afgeslachte volkeren en broedermoorden in de Tora staan, vind ik kortzichtig. Het is ook vaak een poging om indirect het Jodendom af te schrijven, via de vervangingstheologie met als ultieme uitkomst Jezus als de Messias die de Joden niet hebben aanvaard. Dat zei mijn gesprekspartner niet, maar waarom dan toch de nadruk leggen op de verhalen waarin die ouderwetse God in voorkomt?

Het is een eeuwenoude discussie, we komen er niet uit, maar het letterlijk nemen van oeroude teksten is heilloos, vooral omdat het zo selectief wordt gedaan. Niet alleen in het christendom, het orthodoxe Jodendom kan er ook wat van. Om maar niet te spreken van de die-hard atheïsten, die ook willekeurig teksten gebruiken om maar aan te tonen dat God niet bestaat. Dat is dan altijd een mensvormige God, en dat vind ik een belediging van iedereen die YAH wel ervaart, op welke manier dan ook.

Zijn wij dan niet geschapen naar Gods evenbeeld? Ook weer niet letterlijk natuurlijk, maar als aansporing om naar het goede te streven om via tikoen olam onze onvolmaakte wereld te helen en te zorgen dat de Messias ooit komt. En dat is dan ook geen man met een baard en een staf. Want die bestaat, net als Sinterklaas, echt niet.


* YAH, de aanduiding met een vrouwelijke inslag voor God, in plaats van YHVH, komt van Reb Zalman z.l. Ik las het in het bijzonder aardige boek Wisdom from Reb Zalman (Reclaiming Judaism Press, 2018), waarin zijn leerlingen (onder wie Carola de Vries Robles) herinneringen ophalen en verhalen en anekdotes vertellen van Reb Zalman. Het is een prachtige verzameling moderne midrasjim geworden, in de traditie van de klassieke midrasjim, die leerlingen van beroemde rabbijnen optekenden.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
apr 2019Duisternis
apr 2019Op reis door zware tijden
mrt 2019Yehuda's woorden
mrt 2019“We zijn allemaal ménsen”
feb 2019Antisemiet op een Israëlische scootmobiel
feb 2019Sommetjes
feb 2019Westerbork again
jan 2019Het 'Oude' Testament
jan 2019Een nieuw jaar met nieuwe inzichten
dec 2018Nivellering door goedbedoelde intentie
dec 2018Identiteit, een citroen met veel pitjes
nov 2018Als ik het niet doe ...
nov 2018Een enerverende week
okt 2018Integriteit
okt 2018De zionisten
sep 2018Kijken in de orthodoxe ziel
sep 2018Chesed we-emet
aug 2018Evelien
aug 2018De pijn van het er niet bij horen
jul 2018Nog een Rebbe
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland