sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 27 april 2018

Ik dacht eraan wat een gedoe er tegenwoordig is over de waarheid. Wie kun je nog vertrouwen, wie schrijft of zegt echt hoe het zit? En dat dan ook voor altijd, niet voor eventjes. Dat bestaat niet natuurlijk.

Ik denk aan de oude rebbe die een ruziënd echtpaar aanhoorde en tegen de man zei: jij hebt gelijk. De vrouw protesteerde en de rebbe antwoordde: jij hebt ook gelijk. Zijn leerling begreep er niets van, maar de rebbe stelde hem gerust: en jij hebt ook gelijk. Zo is het. Er bestaat niet één waarheid. Ook niet, of juist niet in het Jodendom, waar vele waarheden naast elkaar mogen bestaan. Dat sommigen dat niet tolereren en orthodoxe gelovigen verbieden een liberale sjoel binnen te gaan, zoals rabbijn Schuster z.l. had bedacht, is daarom erg treurig.

In NRC stond een interview met een vrouw die het christendom herontdekt had. Yvonne Zonderop gelooft niet letterlijk, maar het idee van naastenliefde staat haar wel aan. Ze gelooft dus ook niet dat de Rode Zee uiteen was geweken voor onze vluchtende voorouders. Wat jammer! Dat is nu juist wel waar. Er staat in de Tora dat een felle wind de zee uiteen spleet en klimatologen hebben bewezen dat dat kan. En ik heb deze winter zelf ook op het nieuws gezien hoe de wind bij Enkhuizen het water wegblies. En dan nog, het is ons verhaal, waar of niet.

Hoe beter je een tekst leest hoe meer waarheid je er in ontdekt, zelf bedacht, geholpen door wijze leraren of je ingeblazen door een goddelijke inspiratie. Vaak typ ik iets, zonder het van tevoren te bedenken, dan komt het 'vanzelf'.

Dan is er het idee dat je tegenwoordig allemaal in je eigen 'bubbel' zit en de mening van een ander niet meer hoort of leest. Dat was altijd al zo, vroeger nog meer dan nu met de verzuiling, waarin iedereen alleen zijn eigen katholieke of protestantse krant las en op een eigen sportclub zat.

Ik heb geen bubbel, dat woord alleen al, want al woon ik in een witte wijk, ik heb genoeg inlevingsvermogen om te begrijpen hoe het elders is. Niet helemaal natuurlijk, want oordeel nooit voor je zelf in die situatie bent, maar hoe moeilijk is het om te begrijpen hoe het is om nu kind te zijn in Syrië, of in India? Waarschijnlijk komt het omdat ik ben opgegroeid in de schaduw van de Sjoa, waardoor wij meekregen hoe erg dat was, doorlevend met het verlies van de vele vermoorde familie en vrienden.

Dat weten velen niet meer en dat zijn vaak de mensen die zo klagen over onze 'bubbel'. Wij zijn zo politiek correct en genuanceerd, en wij weten alles beter. Maar ik hoef echt niet buiten mijn bubbel op GeenStijl te kijken om te weten wat daar voor ranzige racistische en seksistische ellende op staat. Nee, meestal niet van henzelf, de lafaards, maar ze laten alle reacties toe die wel uitgesproken zijn.

Ik lees alleen de 'ouderwetse' media als NRC en de Volkskrant (afgezien van de websites van CNN, The Huffington Post en The New Yorker, en voor het Joodse nieuws onder andere JTA). Is dat dan geen verdachte progressieve bubbel? Die nieuwsmedia worden verdacht gemaakt, met name door Trump, zoals elke rechtgeaarde dictator meteen doet: journalisten verdacht maken, en niet lang daarna opsluiten.

Het verschil met de populistische media is dat deze ‘ouderwetse ‘ media ook ándere meningen toelaten en de wetenschap serieus nemen. Gelukkig maar, persvrijheid is een heel belangrijke, misschien wel dé belangrijkste vrijheid, die je altijd moet blijven verdedigen.

Het geeft mij de gelegenheid columns te schrijven, en ingezonden brieven als ik het ergens niet mee eens ben. Het idee dat dat hier kan en ik niet – zoals in Turkije – wordt opgesloten, stemt mij diep dankbaar.

Delen |

Reacties

Eva van Sonderen

maandag 30 april 2018
Het Nederlandse woord voor 'bubbel' is 'zeepbel'. Het zou leuk zijn als iedereen dat gewoon ging gebruiken.

Renée Citroen

woensdag 2 mei 2018
Dankjewel Eva, ik nam het klakkeloos over.

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland