sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 24 juni 2016

Ik hoorde Mark Rutte op de radio. Hij reageerde op een vraag van de interviewer of er verband was tussen de toonhoogte van het debat in Nederland en de geweldsincidenten van de laatste tijd.

De interviewer bedoelde natuurlijk dat de beledigingen en scheldpartijen op internet veel te ver gingen en zo eenlingen op verkeerde ideeën brachten. Maar “nee, nee,” zei Mark, als altijd opgewekt en positief. Dat wist hij niet en het was niet 'behulpzaam' om de discussie te voeren over de toonhoogte. Je ontnam daarmee mensen het recht om te discussiëren.

Hij bedoelde natuurlijk dat hij mensen niet wilde aanspreken op hun toon in het debat. Er was vrijheid van meningsuiting in Nederland, daar wilde hij niet aankomen. Maar, zei hij wel, niet alles hoeft gezegd te worden, het is aan jezelf om dat te bepalen. De mate van beschaving, opvoeding, iedereen maakt dat zelf uit.

Hij bedoelde natuurlijk: ik ben VVD'er, ik ben voor vrijheid, maar snap best dat het debat niet beschaafd is. Maar als ik me uitspreek tegen die agressieve toon, speel ik Wilders in de kaart en ik wil juist dat de mensen die op hem stemmen op ons gaan stemmen, want wij zeggen hetzelfde, maar dan anders.

Ik kon hem niet zien, maar wist zeker dat hij er zoals altijd een brede glimlach bij opzette. Mark de grote strijder voor vrijheid en democratie, vond alles best. En als het te ver ging, hadden we daar toch wetten voor?

Opeens weet ik aan wie onze minister-president me doet denken: aan een jongetje uit een ouderwets kinderboek als Dik Trom of Pietje Bell. Een braaf jongetje in een overzichtelijk landje waar goed en kwaad duidelijk zijn en de bovenmeester en oom agent nog de autoriteit zijn naar wie geluisterd wordt.

Dream on, Mark, het is 2016. En jij bent de minister-president, degene die nou juist de toon moet aangeven van het landelijk debat. Als jij toestaat dat er maar van alles geschreeuwd kan worden, beledigd kan worden en gelogen, en de jij-bak hét argument is in een discussie, dan is ons land als een klas met een leraar die geen orde kan houden. Een klas die in de gordijnen vliegt en waarin kleine onenigheden escaleren tot vechtpartijen, verbaal en erger.
Maar Mark wil niet de strenge leraar zijn, want dan word je niet aardig gevonden. Ik denk ook dat het debat al zo geëscaleerd is dat één strenge autoriteit niet meer genoeg is. Net als een leraar die probeert de wanorde in de klas te beheersen met nóg bozer te worden, helpt dat niet. Ik moet weer denken aan de veren van de kwaadspreker die steeds meer en steeds vaker door de lucht zweven.

Lashon hara, laster en roddel, is erger dan moord, zegt de Talmoed, omdat er drie mensen bij betrokken zijn: degene die kwaadspreekt, degene die ernaar luistert en degene over wie het gaat. En nu heeft lashon hara (waar ik ook ophitsing toe reken) de laatste tijd al voor veel moorden gezorgd. Door dit te bagatelliseren en zelfs te negeren geeft de minister-president een signaal dat iedereen maar ongestraft door kan gaan met het schelden en kwetsen onder het mom van de vrijheid van meningsuiting. Gelukkig zie ik allerlei initiatieven die dit willen tegengaan. Onder andere daretobegrey.org doet dat. Nu de bovenmeester van de openbare school Nederland nog.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland