inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 12 april 2019

Ik moet mezelf herhalen, want de dingen waar ik me zorgen over maak, veranderen niet, integendeel, ze worden erger.

Het is stil rond Westerbork, maar de geplande sponsorloop, waar zoveel over te doen was (zie mijn column van 29 januari jongst leden) gaat gewoon door. Men heeft geluisterd naar de bezwaren en erkend dat de communicatie van Westerbork wéér niet goed was. Maar er zijn géén excuses gemaakt voor de onrust die er is opgeroepen, voor de pijn die slachtoffers en nabestaanden weer eens extra voelen door deze botte manier van doen.

Het enige dat zal gebeuren is dat het geheel in overeenstemming wordt gebracht met het karakter van Westerbork. Hoe, vraag ik me dan af. Ook zal over de Sjoa en de rol van Westerbork worden verteld. Too little, too late.

Dan mijn neef Michael Jacobs. Hij staat onvermoeibaar op de Dam, pal voor Israël ten koste van scheldpartijen, antisemitische uitlatingen, en nu is hij ook nog gewond geraakt. Volgens zijn broer Sasha wordt er duidelijk met twee maten gemeten, Michael wordt als aanstichter gezien, terwijl hij alleen maar protesteert tegen de leugens van de pro-Palestijnse actievoerders, van wie er steeds anderen opduiken, zodat ze volgens de gemeente ongrijpbaar zijn. En de burgemeester maar zwijgen.

Dan lees ik ter voorbereiding op Pesach in de inleiding van de Hagada van rabbijn Jonathan Sacks zijn verhaal over antisemitisme. Over de antisemiet die zich eeuwig slachtoffer voelt en de Ander als hét Kwaad ziet. Over het systematisch ontkennen van eigen verantwoordelijkheid en zo het slachtofferschap in stand houden. Maar, zegt Sacks, iederéén is anders, dus is antisemitisme een aanval op de hele mensheid.

Het kwaad is van alle tijden, zoals er in de Hagada staat en we tijdens de Seder zingen: Vehi sje amda – “Die belofte (de verlossing door YAH) aan onze voorouders geldt ook voor ons. Want niet één vijand probeerde ons te vernietigen, maar iedere generatie heeft het meegemaakt dat anderen op onze ondergang uit waren. En YAH heeft ons altijd uit hun handen gered.”

Een optimistisch, troostrijk lied, vaak gezongen in zware tijden.

Sacks laat ons ook zien dat het verhaal van Pesach de reis is van alle Joden, door alle eeuwen en plaatsen heen, van ballingschap naar bevrijding, naar uiteindelijk thuiskomen. Die reis is nooit afgelopen, we blijven onderweg, vol hoop en vertrouwen en met respect voor de vrijheid en waardigheid van iedereen om ons heen.

Rabbijn Sacks citeert Jesaja/Jesjajahoe 2:4: Lo Jisa goi el goi cherev, lo jilmedoe od milchama – “Geen volk zal nog het zwaard trekken tegen een ander volk, geen mens zal meer weten wat oorlog is.”

We zingen het tegen beter weten in, maar blijven optimistisch. De pruimenboom bloeit en “het is verboden te wanhopen”, zei rabbi Nachman toch?


RC 12april19 Pruimenboom in bloei april 2019

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
mei 2019Het verleden haalt je in
mei 2019De “shit” in Westerbork
apr 2019Duisternis
apr 2019Op reis door zware tijden
mrt 2019Yehuda's woorden
mrt 2019“We zijn allemaal ménsen”
feb 2019Antisemiet op een Israëlische scootmobiel
feb 2019Sommetjes
feb 2019Westerbork again
jan 2019Het 'Oude' Testament
jan 2019Een nieuw jaar met nieuwe inzichten
dec 2018Nivellering door goedbedoelde intentie
dec 2018Identiteit, een citroen met veel pitjes
nov 2018Als ik het niet doe ...
nov 2018Een enerverende week
okt 2018Integriteit
okt 2018De zionisten
sep 2018Kijken in de orthodoxe ziel
sep 2018Chesed we-emet
aug 2018Evelien
aug 2018De pijn van het er niet bij horen
jul 2018Nog een Rebbe
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland