inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 16 juni 2017

Er was afgelopen zondag een mooie workshop van chazzan Gilad Nezer bij PaRDeS over de psalmen. Bijzonder was dat we begonnen met Halleluyah van Leonard Cohen, wat ook een soort psalm is, over koning David die een psalm maakt. Het is dus helemaal in dezelfde stijl van de psalmen, die Gilad “uitingen van tijdloze emoties” noemt. Je roept God aan om hulp, want het lukt allemaal niet hier beneden, hoewel je natuurlijk je best hebt gedaan. Het enige wat je kunt doen is Halleluyah zingen en het mooie is dat het werkt. “Goed ademen”, zei Gilad, en hoewel ik helemaal niet kan zingen, werkte dat ontspannend: zingen over troost geeft troost.

Van Psalm 2, die nogal gewelddadig is en waar het vooral over ”de zoon van God” gaat, en die dus alleen door christenen wordt gezongen (hoewel de zoon hier heus koning David is) hoorden we de compositie van Händel uit de Messiah.

Natuurlijk ging het vooral over Psalm 23, dé psalm die iedereen kent. Ik zag op YouTube een uitleg van Reb Zalman Schachter-Shalomi z.l., waarin hij concludeerde dat als Adonai onze herder is, wij allemaal zijn schapen zijn. Er zijn vele versies van deze psalm, Joodse en christelijke. In het Jodendom gaat het niet speciaal om de woorden, het gaat om het samen zingen, wat een gemeenschapsgevoel oproept; het maakt de gemeenschap.

Toch, elke keer dat ik de woorden lees, zie ik er nieuwe dingen in. Behalve de schapen van Reb Zalman, viel me vooral de tafel op, waar je mag aanschuiven in het zicht van je vijanden. Dat is niet “lekker puh”, zegt Reb Zalman. Het is de gedekte tafel van alledag, waarvoor je dankbaar mag zijn, met de beker die je altijd voldoende te drinken geeft.

Maar ook dacht ik aan de situatie nu. Wij hebben eten en drinken in overvloed, maar er zijn onder ons – zoals altijd – mensen die van kwade wil zijn. Aanslagen volgen elkaar op, maar gelijk de Engelsen zegt de psalm: “Keep calm and carry on”.

Als je maar vertrouwen hebt, dan komt het goed; troostrijker woorden zijn er haast niet.

De laatste regel zegt niet le'olam va'ed, de vaste uitdrukking voor “tot in de eeuwigheid van tijd en ruimte”, maar: tot in de lengte van (je) dagen mag je in het huis van de Eeuwige wonen. Is dat altijd?

Nee, het gaat hier niet alleen over je eigen leven; ik bedacht dat het is totdat de Messias komt, het symbool van de hoop op betere tijden. Dat hebben we wel nodig en dat wist de psalmdichter (koning David of een onbekende?) ook en hij verwoordde het zo dat we er nu na zoveel eeuwen nog steeds van kunnen genieten.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
okt 2018De zionisten
sep 2018Kijken in de orthodoxe ziel
sep 2018Chesed we-emet
aug 2018Evelien
aug 2018De pijn van het er niet bij horen
jul 2018Nog een Rebbe
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland