sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 5 januari 2018

Aan het begin van het nieuwe jaar maak ik geen goede voornemens, dat heb ik al met Rosj Hasjana gedaan. Of ik me eraan houd, is een tweede, maar zegt het jodendom: je kunt altijd opnieuw beginnen …

Ik heb wel bedacht dat ik me minder druk ga maken over het gebrek aan vernieuwing binnen Joods Nederland. Het is trekken aan een dood paard, geen beweging in te krijgen. Ja, zegt men, er verandert wel wat, kijk naar AMOS. Maar daar zit ik nog altijd achter een vitrage en mag ik niet echt meedoen. Komt dat nu omdat de orthodoxie nog steeds een mannenzaak is, waarbij de rechten van de vrouw geen prioriteit hebben?

Zelfs Bloeme Evers z.l. conformeerde zich toch aan de beperkende gewoonten en bleef achter de mechitse. Als ik de worsteling zie van sjoeltje West om te overleven en minje te hebben, kan ik alleen maar denken: er ís al lang minje, tel gewoon tot tien zonder onderscheid! Zolang men daar nog mee bezig is, richt ik me maar op het Jodendom waar wel wat verandert. Bij de Jewish Renewal-beweging Aleph, opgericht door Reb Zalman Schachter-Shalomi, is men zich daarvan bewust. Ook daar zien ze dat na het overlijden van Reb Zalman het gevaar bestaat dat gewoonten vastroesten, dat de boel dus weer moet worden opgeschud. Ze roepen op daaraan mee te werken. Dus niet van bovenaf, maar van onderop moet de vernieuwing komen.

Heb je dan geen leider (m/v/e.a.) nodig, iemand die knopen doorhakt en de boel bij elkaar houdt? Ja, maar dan natuurlijk wel democratisch gekozen.

Ik begrijp dat het gemakkelijker lijkt je aan één set vaste regels te houden, dan ben je klaar voor altijd. Helaas werkt het zo niet, ook de halacha veranderde in de loop der eeuwen en verandert nog steeds.

Moet alles dan anders? Nou nee, dan gooi je het kind met het badwater weg. Ik herhaal maar weer eens de stelregel van rabbijn Yehuda Aschkenasy z.l.: we moeten een andere vertaling vinden voor de oude woorden. Dat betekent de traditie behouden, maar aan de eigen tijd aanpassen, heel eenvoudig eigenlijk. Als je de rituelen en diensten begrijpelijk en aantrekkelijk maakt voor iedereen, heb je al vernieuwing. Ook moeten de letterlijke vertalingen op de schop, want die zijn niet met hun tijd meegegaan en behoorlijk ouderwets.

Elke vertaling veroudert. Zelfs sommige van mijn eigen vertalingen in de Siddur Ha'Chidush van Beit Ha'Chidush uit 2007 vind ik alweer achterhaald, ze zouden nu nog vrijer en moderner zijn. God is niet meer 'Hij' en zelfs niet meer God in de gebeden, maar bijvoorbeeld alleen de vier letters YHVH, of YAH, de meer vrouwelijke vorm. Maar ook dat is niet meer voldoende, de teksten zouden nog inclusiever moeten zijn voor iedereen, net als bij de spoorwegen: Beste reizigers, op weg door het leven, voel je vrij om je eigen interpretatie te geven van de oude verhalen, zing je eigen lied, maar betrek iedereen erbij en sluit niemand uit.

Dat is mijn wens voor 2018. Gelukkig nieuwjaar!

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland