inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 18 augustus 2017

Toen ik van rabbijn Yehuda Aschkenasy z.l. leerde dat Joods denken associatief is en niet lineair, ging er een wereld voor mij open. Je mag van de hak op de tak springen, van het ene onderwerp zomaar afdwalen en ergens anders op een onverwachte plek terechtkomen. Zo dacht ik altijd al en mijn gesprekken met vriendinnen verlopen ook zo. En dan kom je op de mooiste invallen en ontdekkingen.

Natuurlijk kan dit niet altijd, om een Ikeakast in elkaar te zetten of een appeltaart te bakken heb je een gebruiksaanwijzing nodig die je van punt 1 tot het eind moet volgen. Maar zou het niet kunnen dat die manier van associatief denken is ontstaan, omdat je per week maar één parasja leest? Je valt altijd midden in het verhaal, al kenden onze voorouders de hele Tora natuurlijk uit hun hoofd.

Ook in ons leven van nu valt me op hoe associatief Internet eigenlijk is. Ik zoek iets op over de parasja en val van de ene verrassing in de andere. Ik kom terecht op onbekende websites (die van onze onvolprezen Raya uit de Crescas-nieuwsbrief staan al bij mijn favorieten) en ik lees steeds weer iets nieuws.

Afgelopen sjabbat was het rabbijn Berel Wein die mij op nieuwe ideeën bracht. De Hollandse zomer vind ik altijd een wat vreemde tijd. Het is maar heel kort mooi weer (en zelfs dat niet eens altijd), wat een opgejaagd gevoel geeft: nu moet ik ervan profiteren, straks zitten we weer binnen bij de kachel. Het is soms ook zwaar, het groen van de bomen is niet meer fris, de bloemen zijn over hun hoogtepunt heen en als het echt warm is, kost dat veel energie en kun je niet goed meer denken. Niet voor niets beginnen oorlogen vaak in de zomer, ook nu is er oorlogsdreiging, als 'ze' niet oppassen.
Tisja beAv is zo’n zware dag, middenin de zomer, die in Israël door de hitte natuurlijk nog zwaarder is. Wat schrijft Rabbi Wein: de zeven weken vanaf Tisja beAv tot aan Rosj Hasjana zijn de sjiva d'nechemta, de zeven weken van troost. Dat ik er nog nooit van had gehoord, ligt aan mij.

Gedurende die zeven weken worden de haftarot van de profeet Jesaja/Jehosjoea gelezen, die betere tijden voor het Volk Jisraeel én voor de hele mensheid voorspellen. In nechama’ (troost) zit ook menoecha, rust. Dat doe je dus in de zomer, je gaat met vakantie van de rouw.

Maar zegt rabbi Wein, dat betekent niet dat je het verdriet vergeet of wegstopt. Je moet het zo goed mogelijk verwerken om verder te gaan met je leven. We vergeten het verleden niet, maar willen niet worden verlamd door de herinnering eraan.

Dat kost tijd; het verwerken en helen doe je niet snel, daar heb je geduld voor nodig, een belangrijk onderdeel van de nechama. De zeven weken zijn ook een herinnering aan de periode tussen de Uittocht uit Mitsrajim en het ontvangen van de Tora bij de berg Sinai, dat duurde ook zeven weken, de tijd die nodig is om dingen in het juiste perspectief te zien en zo het Verbond te kunnen aangaan.

Daarna komt het nieuwe jaar er aan, met nieuwe hoop, nieuwe kansen. De zomer hebben we nodig om daar uitgerust en opgeruimd aan te kunnen beginnen.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
okt 2018De zionisten
sep 2018Kijken in de orthodoxe ziel
sep 2018Chesed we-emet
aug 2018Evelien
aug 2018De pijn van het er niet bij horen
jul 2018Nog een Rebbe
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland