sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 10 juni 2016

Mijn ouders hadden in de jaren '70 een boerderijtje op de Veluwe. Mijn moeder was altijd erg goed in het volgen en zelfs verzinnen van trends - hypes, zeggen we nu. Zo deed zij al in de jaren '60 aan brocante, waardoor ik een aardige antiekverzameling heb geërfd.

De buren naast het boerderijtje waren Christelijk, erg Christelijk, en nog echte boeren. Ze gingen zondags twee keer naar de kerk en reden de melk pas zondag na middernacht naar de weg. Eerder was verstoring van de sabbat.

Je zou denken dat het stijve, strenge mensen waren, maar het tegendeel was waar. We konden altijd langs komen voor verse eitjes, een maaltje boontjes en een praatje met koffie met warme melk en vellen. We hadden er zo kunnen onderduiken, als dat weer nodig zou zijn.

Mijn ouders pasten zich aan de gewoontes van het dorp aan, de was werd niet op zondag buiten gehangen en de auto ook niet gewassen. De buren wisten dat mijn vader van 'het oude volk' was en deden geen pogingen om ons te bekeren. Ze waarschuwden dat verderop iemand woonde die fout was geweest in de oorlog. Maar ze namen de bijbel letterlijk en waren voor de doodstraf, die boer Maas desgevraagd eigenhandig zou uitvoeren. Hij slachtte ook varkens, dus dat was geen probleem.

Ze bekeerden ons niet, maar toen wij een keer bij hen een boterham kwamen eten en er voor de maaltijd zoals gewoonlijk uit de bijbel werd voorgelezen, was het géén toeval dat Maas psalm 81 voorlas. Daarin wordt het volk Israël gemaand naar God te luisteren, wat het niet doet. Zo krijgt het geen honing uit de rots.

Bij zijn begrafenis werd door de dominee met hel en verdoemenis gedreigd. Die brave Maas, die nooit iemand kwaad had gedaan, moest maar afwachten of hij wel in de hemel kwam. Hij was en bleef een zondaar.

Nee, mijn soort godsdienst is het niet, net zo min als alle fundamentalistische religies die woorden van eeuwen geleden letterlijk nemen en niets ter discussie stellen.
Maar ik probeer niet alle gelovigen over één kam te scheren, sommige mensen zijn aardiger dan hun godsdienst.

Delen |

Reacties

R.Boot

vrijdag 10 juni 2016
Zo is het René ,ik geloof niet in G'd,(zie je de eeuwigheid tussen deletters?) maar ik leef wel.

Rob

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland