sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

zondag 24 september 2017

“Dit is de sjoel waar we niet heengaan”, zegt de witz over het onbewoonde eiland waar drie sjoels staan. De ene, de andere en dus die derde. We hebben allemaal ons eigen idee over hoe een ideale sjoel moet zijn. Die bestaat niet, dus passen we ons aan. Maar dat aanpassen gaat maar tot op zekere hoogte. We zien dingen die we niet goed vinden. Dan proberen we die te veranderen. Dat lukt niet. Dus vertrekken we. En richten een nieuwe sjoel op.

Tenminste in Nederland, waar een lange traditie van kerksplitsing bestaat. Vooral bij de protestanten, maar die zijn niet de enigen die koppig en eigenwijs zijn.

Het zou niet zo erg zijn, als de vertrekkenden niet zo werden verketterd. Maar verzoening is vaak onmogelijk. Het woord van God, wordt precies zo uitgelegd dat het onmogelijk wordt gevonden ook maar een beetje toe te geven en een compromis te zoeken. Wie zijn er nu hardnekkig, degenen die weggaan of de starre blijvers?

Kijk naar de Kotel, het samen bidden van mannen en vrouwen (om maar niet te spreken van de lgbt-gemeenschap) is verboden en blijft verboden. Maar het Jodendom zegt ook dat je een ander niet mag beschamen. Nou, dan kun je als moderne Jood wel aan de gang blijven, wat dat beschaamd worden betreft. Het beste is om je er niets van aan te trekken en je eigen pad te volgen.

“Van jou mag alles”, zei laatst iemand tegen mij. Ja, als het om onredelijke en onlogische ‘verboden’ gaat, doe ik wat mij redelijk lijkt. Ik vind het verbieden en ‘ongeoorloofd’ zijn van zaken, op het pietluttige af, vaak beschamend. Want hoe vaak heb ik niet iemand moeten geruststellen: zeg nou niet: dit mag niet en dat moet, zeg gewoon: volgens de traditie gaat het zo, maar het kan ook anders. Wat zijn mensen dan opgelucht, ze voelen zich meteen niet meer dom, want dat ben je als je dingen ‘fout’ doet. Fout? We zitten toch niet meer op school sommen te maken, waar je een rode streep doorheen krijgt als het antwoord niet klopt?

Met Rosj Hasjana hebben we weer brood in het water kunnen gooien, als symbool voor het wegwerpen van onze ‘zonden’. Waren dat geen fouten?

Ja, wel als we iemand hebben beschaamd, geen aandacht hebben gegeven, gekwetst of genegeerd, kortom als we de relatie met de ander hebben geschaad. Dat moeten we proberen goed te maken.

Van mij mag iedereen naar elke eigen sjoel blijven gaan, maar wat meer liefdevolle vriendelijkheid tegenover elkaar is toch een mooie wens voor het nieuwe jaar. En dat geldt niet alleen voor ons Joden, maar voor iedereen. Verder hoop ik dat er nou eens een echt Joods homohuwelijk kan worden gesloten en natuurlijk, dat vaderJoden meer erkenning krijgen.

En soms, heel soms, hoef je geen nieuwe sjoel op te richten, maar verandert er wat ten goede in je oude sjoel. Dat is pas echt tesjoewa, terugkeren op het pad van vernieuwing.
Zo keren we terug naar elkaar.

Dan klinkt de sjofar zoals in de versie van psalm 27 van Havi Mandell.

I will sound the shofar
Waking me from the slumber of confusion, of fear, of illusion.
Hear me as I sing out to You.
Hear me even in my whispers.
Show me the way home when I wander in the darkness.
I turn and return to You.

Sjana tova!

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland