inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 11 november 2016

Vorige week vrijdag hebben we hier in de buurt sjabbat gevierd met buren en vrienden; voor sommigen was het de eerste keer. De drempel was hoog, iemand mailde: ‘Ik ben zo bang dat ik door de mand zal vallen’. Ik mailde terug: ‘Er is geen mand’.

Maar wat hoor ik dat nog vaak om me heen, als ik meedoe aan ‘iets Joods’: mag dat wel zus, moet dat niet zo?

Die mag/moet-cultuur, waarbij je aan eeuwenoude wetten moet gehoorzamen, die ook nog van tijd tot tijd en van plaats tot plaats verschillen, ik voeg er gewoon mijn eigen interpretaties aan toe, zoals dat altijd is gedaan. Bij mij mag alles en moet niets. Ik zeg altijd: volgens de traditie doen we dit, maar het kan ook anders.

Wat hebben we een slechte pr opgebouwd in de loop der tijd, dat iemand zó angstig is om gewoon naar een feestelijk vrijdagavondetentje te komen! Ja, ik weet het, de oorlog werkt nog steeds door, deze angst heeft daar ook mee te maken, maar echt niet alleen. Er hangt nog steeds een geheimzinnig waas over het jodendom, met de vele verboden en geboden die afstand scheppen. Als er een bepaald soort dropje is ‘toegestaan’ en een ander ‘verboden’, dan doe je het al gauw ‘fout’.

Toen ik een keer in mijn onschuld (ik wist nog weinig) mijn ‘Dasberg’ naast me op de bank legde bij een lerngroepje, brak er paniek uit bij de gastvrouw, dat was verboden, dat mocht niet, hoe kon ik zo stom zijn? Een goede manier om geïnteresseerde nieuwkomers voorgoed weg te jagen.

Ik heb mij niet laten afschrikken en heb later gelukkig een prachtige lerngroep gevonden bij rabbijn Yehuda Aschkenasy z.l.. En het was voor mij een reden om iedereen die aarzelend en angstig iets ‘Joods’ wilde, van harte welkom te heten en alle initiatieven toe te juichen. Ik hoor zo vaak dat mensen iets willen proberen en dan worden afgeremd of tegengehouden door besturen of andere ‘bazen’. ‘Ga maar, doe maar’, zei rabbijn Elisa Klapheck altijd en dan kwamen er prachtige ideeën tot leven.

Er is zoveel mogelijk, als je maar fantasie en enthousiasme hebt. Dit jaar vierde ik weer Soekot, maar niemand had de gelegenheid gehad om een ‘echte’ loelav te kopen. De prijs ervan staat mij ook tegen, al begrijp ik dat het veel kost om ze speciaal en kosjer uit Israël te halen. Dan maar zonder loelav? Ik keek naar buiten en zag nog veel groen in mijn tuin. Dus heb ik mijn eigen loelav geplukt, bestaande uit lange bladeren van de crocosmia (de palmbladeren), wilgentakjes en buxus (de mirte).

Ook had ik nog een biologische citroen als etrog. We hebben de brooche uitgesproken en gesjokkeld en daarna lekker gegeten. Wel binnen, want het was regenachtig en kil. We hadden het warm en gezellig en we waren dankbaar voor alles wat we bezitten en kunnen delen. Voor ons was het zo écht Soekot, zonder kosjere loelav of etrog, maar met veel nesjomme. Is dat niet de essentie?

Delen |

Reacties

Frank Langeveld

zaterdag 26 november 2016
'Genoten' van "Ik ben bang, de wereld wantrouwt ons" in NRC Handelsblad van 20 november.
Mijn troost is dat zelfs als 'het volk' het establishment weet weg te werken, er vanzelf nieuw establishment zal ontstaan.

Nancy beij

zondag 22 juli 2018
Ik vier zelf ook de bijbels feesten ondanks ik helaas niet van joodse komaf ben maar ik geniet van de feesten die God me gegeven heeft. En ook ik moet soms creatief zijn met dingen en dit is er een van.
Alleen mn omgeving zijn het er niet mee eens dat ik de sabbat ben gaan vieren helaas maar het weerhoud mij niet

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
okt 2018De zionisten
sep 2018Kijken in de orthodoxe ziel
sep 2018Chesed we-emet
aug 2018Evelien
aug 2018De pijn van het er niet bij horen
jul 2018Nog een Rebbe
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland