inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Harry van den Bergh

Harry Jacob van den Bergh studeerde politieke en sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. In het verleden was hij onder andere lid van de Tweede Kamer, lid van de Raad van Europa, lid van de gemeenteraad van Amstelveen, voorzitter van de Raad van Toezicht van Joods Maatschappelijk Werk, bestuursvoorzitter van Vluchtelingenwerk Nederland, lid van het Netherlands Committee van Human Rights Watch en voorzitter van Humanity in Action Nederland. Tegenwoordig is hij zelfstandig ondernemer en bestuurder. Hij is lid van de Raad van Toezicht van de Hebreeuwse Universiteit, van het Truman Institute en de International Board van het Feuerstein Institute, alle in Jeruzalem. Sinds 2013 tot 2018 is Harry opnieuw lid geweest van de gemeenteraad van Amstelveen. Verder is hij voorzitter van de Stichting Hersenonderzoek Sport en van de Stichting Educatief Programma ANNE. In 2018 is hij teruggekeerd in het Nederlandse Committee van Human Rights Watch.

vrijdag 25 oktober 2013

Het blijft een fascinerend onderwerp, dat van het reilen en zeilen van de religie in Israël. Voor dit moment beperk ik mij tot het jodendom, in de wetenschap dat in het land ook aanzienlijke groepen mensen leven met een andere geloofsovertuiging dan het jodendom.

In de afgelopen dagen las ik in de Israëlische pers (voor de goede orde: de Engelstalige!) een aantal verschillende zaken. Een slimme mevrouw heeft haar business gemaakt van het regelen van huwelijkssluitingen voor Israëli’s op Cyprus. De inschatting is dat jaarlijks 3000 Israëlische echtparen hun heil om te huwen op het dichtstbijzijnde eiland zoeken. Winst voor de Cypriotische hotels. Een morele en financiële nederlaag voor Israël. Het zou niet zo mogen zijn dat Joodse Israëli’s zich genoodzaakt voelen naar Cyprus te reizen om het huwelijk te sluiten dat zij natuurlijk liefst in eigen land zouden sluiten. Terecht wordt er op gewezen dat het burgerlijk huwelijk als in rechte erkend huwelijk in Israël niet bestaat. De werkelijke reden is de dictatuur van de baardmannen, een woord dat ik van collega-columnist Salomon Bouman niet mag gebruiken en dat ik dus om hem genoegdoening te geven vandaag in deze column maar één keer zal gebruiken. (Voor de toekomst geef ik geen garantie!) Met andere woorden: de (ultra)-orthodoxie beschikt nog altijd over bovenmatig veel macht wanneer het gaat over belangrijke zaken in de privé-sfeer. Onaanvaardbaar!

De ultra-orthoxen hebben nog altijd voldoende macht om politieke besluitvorming te beïnvloeden. Een goed voorbeeld is de wijze waarop zij tekeer gaan tegen de invoering van de dienstplicht voor die jonge mannen die daar tot nu toe van gevrijwaard blijven en liever naar de religieuze rabbinale scholen gaan en zich met hun gezinnen door de staat laten onderhouden. Alle goeds overigens over het toenemend aantal jonge religieuze Joden dat wel het leger in gaat om hun nationale plichten te vervullen. De dwarsliggers schreeuwen moord en brand en dreigen zelfs met het dwarsbomen van orders door legercommandanten, iets wat niet tolereerbaar is en de bijl legt aan de wortels van de democratie. Onaanvaardbaar!

Van de wijze waarop in talloze steden de orthodoxen pogingen doen het openbare leven te beïnvloeden, word ik niet goed. De jongste pogingen zijn gericht om op tal van plaatsen de Sjabbatrust af te dwingen en openbaar vervoer op de Sjabbat te verbieden. Hetzelfde geldt natuurlijk voor de misplaatste pogingen vrouwen te dwingen in het openbaar vervoer achterin en gescheiden van het herenvolk te laten plaatsnemen. Nu is ook in het tolerante Beth Shemesh de oorlog uitgebroken tussen de orthodoxen en de niet-orthodoxe of niet-religieuze inwoners. Ik word er opnieuw niet goed van. Onaanvaardbaar!

Natuurlijk heb ik, op grote afstand, de gang van zaken gevolgd rond dood en begrafenis van Rabbijn Ovadia Josef, de leider van de Sefardische Joden en geestelijk leidsman van de politieke Shaspartij. De berichten melden, over het aantal bezoekers bij de begrafenis van de geliefde rabbijn, getallen van 100.000 tot 700.000. Wanneer wij het op 300.000 houden, voor het gemak, gaat het nog steeds om bar veel mensen. Ik probeer mij die overwegend zwart geklede massa in de straten van Jeruzalem voor te stellen en ik kan niet ontkennen dat ik ervan gruw. Niet omdat zó veel mensen kennelijk van de oude rabbijn gehouden hebben, hetgeen is toegestaan, maar omdat er een mate van verering uit blijkt die ongezonde en kritiekloze vormen heeft aangenomen. De rabbijn verheven tot een ayatollah met een macht die mij enigszins verontrust. Die macht en invloed passen niet in een moderne democratie die Israël wil en moet zijn. Wij weten genoeg van het functioneren van de Shaspartij en andere ultra-orthodoxe gezelschappen om te weten dat hier het woord van de rabbijn heilig is. Dat heeft niets te maken met de essentie van de democratie die immers over de betekenis van het individu gaat en het geloof, welk geloof dan ook, ondergeschikt ziet aan de verzamelde macht van de burgers. Het trieste is dat naar mijn inzicht deze ontwikkeling, die de macht van de democratie ondergeschikt maakt aan het geloof, sterker wordt. Niet alleen in Israël, waar gelukkig de democratische partijen in de meerderheid zijn. Zo zijn er meer voorbeelden. Onaanvaardbaar!

Tenslotte nog een positieve noot. Ik volg al een tijdje de activiteiten van het Israel Religious Action Center onder leiding van Anat Hoffman. Het gaat om een liberale beweging die in het front verkeert van de strijd voor gelijke rechten voor vrouwen in Israël en daarbuiten. Deze beweging is recentelijk zeer bekend geworden door de strijd voor gelijke rechten voor vrouwen aan de Klaagmuur in Jeruzalem. Hoewel niet helemaal voldoende in mijn ogen, hebben zij door hun strijd en vasthoudendheid vooruitgang geboekt. Ik hoop zeer dat zij nog veel meer vooruitgang boeken, bijvoorbeeld voor de positie van niet-orthodoxe rabbijnen in Israël. Ik zag recent een foto van een groep vrouwen uit deze beweging op het plein voor de Klaagmuur en ik zag vrolijk gekleurde gebedsmantels en kleurrijke gebedsriemen. Wennen moet het wel, maar ik wordt vrolijker van deze kleurrijke dames dan van die hele massa zwartgekleurde orthodoxen bij elkaar.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
apr 2019Er is een diepe kloof in Israëlische samenleving
apr 2019Worden de verkiezingen in Israël weer het oude liedje?
mrt 2019Wordt de chaos steeds groter?
mrt 2019Zit Benny Morris er nu echt naast?
mrt 2019De beschamende vertoning die de VN-Mensenrechtenraad is
mrt 2019Hoe paranoïde is Een Ander Joods Geluid?
feb 2019Het drama van de arbeiderspartij in Israël (opnieuw)
feb 2019Het drama van de arbeiderspartij in Israël
feb 2019Ongerustheid over Amerika in het Midden-Oosten
feb 2019Staat de democratie op het spel in Israël?
jan 2019De perikelen gaan huizenhoog in en om Heilige Land
jan 2019Amos Oz: zijn woorden moeten wij koesteren
dec 2018Debat over antisemitisme zwelt zeker aan
dec 2018De minister-president aangeklaagd: hoe erg is dit?
nov 2018De verkiezingsstrijd is al begonnen
nov 2018Opnieuw rampspoed uit Gaza!
nov 2018Wat te denken van deze VS-verkiezingen?
nov 2018Staat de Joodse wereld op ontploffen?
okt 2018Bezoek Angela Merkel aan Israël
okt 2018Klimt het Nederlandse Jodendom uit het dal?
sep 2018Wie begrijpt wat van Syrië?
sep 2018Laat Corbyn nu vooral ophoepelen!
aug 2018Ronald Lauder heeft groot gelijk
aug 2018Nieuwe wet: bron van grote verdeeldheid
aug 2018Macht en moraal in het Saoedische koninkrijk
jul 2018Wordt het verwijt van apartheid nu vaker gehoord?
jul 2018Er is inderdaad reden tot zorg
jun 2018Opzettelijke versimpeling van de kwestie Gaza
jun 2018De wonderlijke wegen van onze Russische vrienden!
mei 2018Het voorspelbare drama in Gaza
mei 2018De wirwar van meningen over Iran
mei 2018De lastige knoop van de Iran-deal
apr 2018Na het feest terug naar de werkelijkheid
apr 2018De warmte van het Joodse ritueel
mrt 2018Verontrustend schouwspel in Rotterdam
mrt 2018Neemt Amsterdam eindelijk de Joodse gemeenschap in bescherming?
mrt 2018Hoe Israël omgaat met zijn vluchtelingen
feb 2018Nogmaals Jeruzalem
feb 2018Iran nadert Israël tijgerend door de woestijn
feb 2018De Polen, Israël en de Sjoa
jan 2018Afgeknapt op Mohammed Abbas en/of de Palestijnen
jan 2018De noodzaak van out of the box denken
jan 2018Wie is er nu bang voor BDS?
jan 2018Op het schaakbord van de grote wereld
dec 2017Chanoeka is weer voorbij en wat nu?
dec 2017Ik had graag meegelopen
dec 2017Wie zijn er nu dom: de Amerikanen of de Israëli’s?
nov 2017Moet Israël in zee gaan met Saoedi-Arabië?
nov 2017Waarom al die drukte over een vage verklaring?
nov 2017Hoe gaat het verder met de Palestijnen?
okt 2017Hoe goed gaat het met Israëls democratie?
okt 2017Wat te verwachten van de Palestijnen?
okt 2017De eenheidsstaat en de twee staten: de grote verwarring
okt 2017Amerikaanse gangsters vierden Jom Kipoer
sep 2017Geen wereld om vrolijk van te worden
sep 2017Corruptie ondermijnt Israël tot op het bot
sep 2017De generaal over het nieuwe Midden-Oosten
aug 2017Moeten wij weer bang zijn voor de antisemieten?
aug 2017De zomer van een angstige wereld
jul 2017Staat de democratie op het spel in het Heilige Land?
jun 2017Komt de grote klap nu toch echt?
jun 2017Wie wil er een orthodoxe maaltijd?
jun 2017In dezelfde week vijftig jaar later
mei 2017Jacques Senior Coronel z.l.
mei 2017Is Trump nu al verdwaald?
mei 2017Weer feest met de ultra-orthodoxie in Israël
mei 2017Israël na 69 jaar: meer welvaart en meer verdeeldheid
apr 2017Het ontbreekt de VN aan wijsheid!
apr 2017Marwan Bargoeti: terrorist en/of vredesstichter. Moreel dilemma
mrt 2017Mensenrechten doen ook pijn
mrt 2017Vreemdelingen in eigen land?
mrt 2017Israel en de verkiezingen in Nederland
mrt 2017Israël te midden van een nieuwe wereldorde
feb 2017De Sjoa en wat de herinnering waard is
jan 2017Amerikaans jodendom staat op scheuren
jan 2017Wat kan democratie in Israël nog aan?
jan 2017John Kerry, indrukwekkend en te laat
dec 2016Een wereld in verwarring
dec 2016Ontroerende onzin: vreugde en verdriet
dec 2016Is er ook een andere Arabische wereld?
nov 2016Trump, de Israëli's, de Palestijnen
nov 2016Toch Trump!
nov 2016De strijd om de democratie: waar of niet waar?
okt 2016Is er reden voor optimisme en/of pessimisme?
sep 2016Shimon Peres
sep 2016Goodbye Barack Obama!
sep 2016Kraakt de staat?
sep 2016Was Bibi echt hier?
aug 2016Veel dank aan Michel Waterman!
aug 2016De Balfour-verklaring van Mahmoud Abbas
aug 2016Open brief aan mevrouw Sima Vaknin
aug 2016Toch nog een keer Abou Jahjah
jul 2016De wereld zonder Elie Wiesel
jun 2016De AOW-ers van de Westbank
jun 2016Terug naar Sykes-Picot?
jun 2016Wat is er aan de hand in het land Israël?
mei 2016Antizionisme en antisemitisme
mei 2016Welk hart voor het leger van Israël?
apr 2016Pesach en de Joodse identiteit
apr 2016Hoe kapitalistisch is Israël?
mrt 2016Leven met terreur
mrt 2016Ontkerkelijking in de Joodse wereld?
mrt 2016Vliegen met El Al en naast mij …
feb 2016Strategische verandering in en rond Syrië
feb 2016Het drama Olmert
feb 2016Overwinning van grote betekenis
jan 2016Geweld en de rechtsstaat
jan 2016Verkettering van links Israël
jan 2016Wat kan ons nog optimistisch maken in 2016?
dec 2015Efraim Halevy: “Israël is onvernietigbaar”
dec 2015Bij de dood van Jossi Sarid
dec 2015De militairen zijn verstandiger dan de politici
nov 2015Schwarze dwang in het moderne Israël
nov 2015Israël is alweer boos
nov 2015Ja of nee tegen Mohammed Abbas?
okt 2015Twee of één: that's the question
okt 2015Opnieuw de vluchtelingen
okt 2015Het wordt steeds erger
okt 2015Het gevecht om Syrië is begonnen
sep 2015Opnieuw over de vluchtelingen
aug 2015Vluchtelingen, de morele uitdaging van deze tijd
aug 2015Een Namenwand en een Sjoamuseum
aug 2015Woede en verdriet
jul 2015Voor of tegen de Iran-deal?
jul 2015Wordt Israël omsingeld?
jun 2015Amsterdam en Tel Aviv
jun 2015Het Israël van vandaag
mei 2015Op weg naar Jeruzalem
mei 2015Hoe herboren is Duitsland?
mei 2015Welke toekomst voor Israël?
mei 2015Weer een schandaal aan de Klaagmuur
apr 2015Opnieuw Iran
apr 2015Ja of neen tegen Iran
mrt 2015Na het weekend een koude douche
mrt 2015Wanneer het stof optrekt, dan ...?
feb 2015Deze keer had Bibi gelijk
feb 2015Het verschijnsel Bibi
jan 2015Wat nu met onze islam?
jan 2015De dag na Parijs
jan 2015Ja, een echt verschrikkelijke dreun
jan 2015Lang leve Lieberman?
dec 2014Verkiezingen in Israël: kan het tot iets leiden?
nov 2014Crisis rond nieuwe wet
nov 2014Bezorgdheid alom
okt 2014Wij missen Jitschak Rabin
okt 2014Al weer de emigratie
okt 2014Wie stopt de Joodse extremisten?
okt 2014Dubbelhartig gepraat
sep 2014Intern zielsdebat II
sep 2014Nederland en de Islamitische Staat
sep 2014Gaza en de politiek van Israël
aug 2014Nederland is nu een ander land
aug 2014Keuzes doen pijn
jul 2014Wat de Gaza-oorlog niet allemaal oproept!
jul 2014Wanhoop over vrede
jun 2014Omsingeling van Israël?
jun 2014Is het echte eenheid?
jun 2014Dramatische clash met VS
mei 2014De moord, het antisemitisme en Bibi
mei 2014Vijftig jaar PLO
mei 2014Het Joodse gevecht in Amerika
mei 2014Abbas de bedrieger
apr 2014Anne Frank
apr 2014Crisis en politieke cultuur
mrt 2014Diplomaten die staken
mrt 2014Erkenning van de (Joodse) staat?
mrt 2014Het gevecht van de zeer vromen
feb 2014Ook ruzie met Duitsland
feb 2014Nogmaals het monument van het Auschwitz Comité
jan 2014Nog een Auschwitzmonument?
jan 2014Ariel Sharon
jan 2014Nederlandse regering: treed op!
jan 2014Roulette in 2014?
dec 2013Nederland, Israël, Palestina
nov 2013De uitdaging van de Liberalen
nov 2013Ari Shavit´s Mijn Beloofde Land: een boek om niet te missen
nov 2013Verwarring alom?
nov 2013Wat is anti-Israël?
okt 2013Religie in Israël
okt 2013Heeft het Amerikaanse jodendom toekomst?
okt 2013Peres versus Netanjahoe
sep 2013Shimon Peres
sep 2013Bezinning
aug 2013Syrië, drama en dilemma
aug 2013De vrede: tactiek of doel?
jul 2013Vanwaar de boycott?
jul 2013Frans Timmermans
jun 2013Shimon Peres 90 jaar
jun 2013Er verandert iets ten goede!
mei 2013Yair Lapid: nu al gevallen
mei 2013Advies van de AIV-wijzen
mei 20134 Mei
apr 2013Het geluk in Israël
apr 2013Waarom is Israël zo gelukkig?
mrt 2013Is het antisemitisme terug?
mrt 2013De sprong in het onzekere diepe
mrt 2013De Partij van de Arbeid: vergeten partij?
feb 2013Zijn er tekenen van hoop?
feb 2013Weg met de geestelijke dictatuur!
feb 2013De Joodse gemeente van de toekomst
jan 2013De brief van Eric Yoffie
jan 2013Somber en/of optimistisch?
dec 2012De Arabische wereld kookt
nov 2012Amsterdamse Joden en Moslims
nov 2012 Wie heeft gewonnen?
nov 2012Toekomst van onzekerheid
nov 2012Israël en de Apartheid
okt 2012Israël en de Mensenrechten
okt 2012Joodse identiteit: waar hebben we het over?
aug 2012Het onopvallende Levy-rapport
jul 2012Het gevecht om de dienstplicht
jun 2012Terug in Amsterdam
mei 2012De politieke kleur van de Tora
mei 2012Het debat begint nu pas
mei 2012Die wonderlijke Israëlische politiek
apr 2012De mensenrechten en Israël
apr 2012Hoe betrekkelijk vrijheid is
mrt 2012De Holocaust en Iran
mrt 2012De kunst van Tsedaka
feb 2012De moraal en de Joodse moraal
feb 2012Het geloof in de aanval
feb 2012Welke orthodoxie is aan de winnende hand?
jan 2012Süskindfilm benadert werkelijkheid
dec 2011Het recht heeft gezegevierd
dec 2011Een paar dagen in Israël
nov 2011Een antwoord aan Iran
nov 2011Een reactie
okt 2011Gilad Shalit: recht en onrecht
sep 2011Gemeenschap kraakt in zijn voegen
sep 2011Zionisme opnieuw uitgevonden?
sep 2011Het ‘feest’ kan beginnen
jul 2011Ter kennismaking