inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Harry van den Bergh

Harry Jacob van den Bergh studeerde politieke en sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. In het verleden was hij onder andere lid van de Tweede Kamer, lid van de Raad van Europa, lid van de gemeenteraad van Amstelveen, voorzitter van de Raad van Toezicht van Joods Maatschappelijk Werk, bestuursvoorzitter van Vluchtelingenwerk Nederland, lid van het Netherlands Committee van Human Rights Watch en voorzitter van Humanity in Action Nederland. Tegenwoordig is hij zelfstandig ondernemer en bestuurder. Hij is lid van de Raad van Toezicht van de Hebreeuwse Universiteit, van het Truman Institute en de International Board van het Feuerstein Institute, alle in Jeruzalem. Sinds 2013 tot 2018 is Harry opnieuw lid geweest van de gemeenteraad van Amstelveen. Verder is hij voorzitter van de Stichting Hersenonderzoek Sport en van de Stichting Educatief Programma ANNE. In 2018 is hij teruggekeerd in het Nederlandse Committee van Human Rights Watch.

vrijdag 29 januari 2016

In de theorie over de natievorming komt altijd weer de vraag naar voren over de toelaatbaarheid van het gebruik van geweld en de vraag wie het recht van geweld mag uitoefenen. Het is duidelijk dat in de democratische rechtsstaat bijna altijd het gebruik van zogenaamd staatsgeweld is gemonopoliseerd bij de staat zelf of het daartoe aangewezen instrument. In een enkel geval is het ook het individu op zeer beperkte basis toegestaan een wapen te bezitten, maar het gebruik daarvan is onderhevig aan zeer strikte richtlijnen. De V.S. is een democratische rechtsstaat waar het gebruik van geweld ook aan een individu is toegestaan op grond van het ultieme recht op zelfverdediging. In Europa is een dergelijk uitgangspunt vrijwel ondenkbaar en er wordt daar meestal met een groot gevoel van verbazing gekeken naar landen waar het bezit van wapens door individuele burgers een soort van gemeengoed is geworden.

Ik weet dat mensen met weinig kennis van de Israëlische samenleving, of die het land voor het eerst bezochten, nogal eens verbaasd, soms ook geschokt waren door de zichtbare aanwezigheid van (hand)wapens in het Israëlische straatbeeld. Geroutineerde bezoekers zijn eraan gewend en weten en begrijpen dat deze zichtbare aanwezigheid van wapens er toe dient de veiligheid te vergroten of een beter gevoel van veiligheid te geven. Ik denk dat men met gemak kan betogen dat de aanwezigheid van soldaten of andere gewapende burgers in tal van situaties van onveiligheid een belangrijke functie hebben gehad. Zo men wil ook een preventieve, hoewel de bewijsbaarheid van deze stelling naar mijn mening doorgaans twijfelachtig is.

Hoewel ik niet naar mijn mening ben gevraagd, aanvaard ik ten volle de vele extra veiligheidsmaatregelen die om tal van bekende en onbekende redenen in de Israëlische samenleving worden genomen. De ‘vesting Israël’ moet helaas tot de dag van vandaag naar binnen en naar buiten worden verdedigd. Dat betekent niet dat de aanwezigheid en het gebruik van wapens zonder enige kritische zin moet worden beschouwd. Sterker nog: de vraag naar wat toelaatbaar is binnen de rechtsstaat moet elke keer opnieuw worden gesteld, door de democratische instellingen worden beantwoord, en zo nodig ook worden gelegitimeerd door de onafhankelijke rechter.

Ik heb deze lange ‘inleiding’ nodig om met voorzichtigheid en ook zorg iets te zeggen over de wijze waarop nu in Israël zelf en de bezette gebieden met wapens wordt omgegaan in de strijd tegen al die Palestijnen die geheel onverwacht en uit de onmogelijkste hoeken individuele Israëliërs proberen aan te vallen en te doden. Het is simpel: Israël heeft het volste recht zich tegen deze afschuwelijke praktijk te verdedigen en daar geweldsmiddelen bij te gebruiken, met in principe een monopolie van de staat, maar ook door individuen die daartoe gemachtigd zijn.

Echter, met deze vaststelling zijn wij niet klaar met de vraag of die geweldsmiddelen ook in redelijke mate en proportie worden toegepast. Ik herhaal met nadruk om elk misverstand te voorkomen: Israël heeft de plicht en het recht haar burgers in Israël en op de Westbank te beschermen tegen terreur. De vraag hoe deze nieuwe vorm van terreur tot stand is gekomen, is een belangrijke en gecompliceerde vraag, maar niet relevant voor wat wij nu zien gebeuren.

Hoewel ik mij niet kan beroepen op officiële Israëlische stellingnames, is mijn indruk op grond van gesprekken en berichten in de internationale media dat het Israëlische leger en de politie opdracht hebben, ongeacht de situatie, Palestijnse aanvallers danwel terroristen te doden. Dat blijkt ook uit talloze berichten waarin men kan lezen dat ook vluchtende Palestijnen, na hun aanval, worden gedood. Dat kan ook blijken uit de aantallen aanvallers en gedode Palestijnen. Het aantal in de laatste categorie nadert nu de 150. De vraag die onvermijdelijk opkomt, is deze: is het inderdaad zo dat de Israëlische regering opdracht heeft gegeven Palestijnen rücksichtlos te doden? Ik vrees dat dit het geval is en daarmee wordt tegelijkertijd de vraag gesteld of dit in een rechtsstaat, zoals Israël, een toegestane praktijk is.

Ik denk dat in de rechtsstaat de toepassing van geweld ook proportioneel moet zijn, hoe ingewikkeld het soms is daarvoor een maatstaf aan te geven. Op dit ogenblik worden naar mijn indruk in Israël en op de Westbank vrijwel altijd ook vluchtende terroristen gedood en wordt de mogelijkheid van arrestatie en rechtsgang niet of nauwelijks toegepast.

Het is riskant wanneer men zich mengt in een debat over de behandeling van afzichtelijke terroristen omdat het doden van weerloze burgers inderdaad weerzinwekkend is. Toch durf ik te zeggen dat ook in deze omstandigheden de principes van de rechtsstaat gehandhaafd moeten worden, hoe aantrekkelijk het ook moge zijn terroristen alleen maar te doden.

Delen |

Reacties

Frits Cohen

vrijdag 29 januari 2016
In de meeste gevallen is het een "gut-reaction": jij probeert mij of een omstander te doden, dan zal ik jou eens wat laten zien. Volgens mij moet in het geval van een messentrekker of een vluchtende terrorist het standaard bevel zijn om op de benen te schieten, zodat de misdadiger uitgeschakeld wordt en voor het gerecht kan worden gebracht. Indien de aanvaller echter schiet om te doden dan mag hij volgens mij ter plaatse dood geschoten worden, net als in een oorlog soldaten op elkaar schieten om elkaar te doden. Maar ik heb het niet voor het zeggen...

salomon bouman

zaterdag 30 januari 2016
Harry.....de spijker op de kogel Je hebt groot gelijk zoals ik eerder ook al aangaf in een van mijn minder structureel opgezette bijdragen. shalom chawer

M.E. Grooters Ubas

dinsdag 2 februari 2016
Volgens mij is het geen vraag of je jezelf mag verdedigen maar dat ben je verplicht. Een andere vraag is,als je iemand meteen dood,kun je dan nog voldoende uitzoeken waarom deze extremist werd. Volgens mij kunnen daar verschillende redenen voor zijn en dan is de vraag bij meteen doden en niet weten ,hoe kun je dan ooit er wat aan doen . Het is dus zo als er tien redenen voor zijn om dat te worden en he kunt er een weg nemen je al heel wat van deze laffe daden wegneemt. Wie bewust dood verdient ook om gedood te worden volgens mij maar niet zomaar,je moet ook wel zeker weten dat het de echte dader is,iemand kan ook uit angst vluchten. Een dader verdiend het gewoon om ook gedood te worden maar op zo'n afstand dingen te beoordelen vind ik eigenlijk koffiedik kijken,als je daar bent is het anders

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
apr 2019Er is een diepe kloof in Israëlische samenleving
apr 2019Worden de verkiezingen in Israël weer het oude liedje?
mrt 2019Wordt de chaos steeds groter?
mrt 2019Zit Benny Morris er nu echt naast?
mrt 2019De beschamende vertoning die de VN-Mensenrechtenraad is
mrt 2019Hoe paranoïde is Een Ander Joods Geluid?
feb 2019Het drama van de arbeiderspartij in Israël (opnieuw)
feb 2019Het drama van de arbeiderspartij in Israël
feb 2019Ongerustheid over Amerika in het Midden-Oosten
feb 2019Staat de democratie op het spel in Israël?
jan 2019De perikelen gaan huizenhoog in en om Heilige Land
jan 2019Amos Oz: zijn woorden moeten wij koesteren
dec 2018Debat over antisemitisme zwelt zeker aan
dec 2018De minister-president aangeklaagd: hoe erg is dit?
nov 2018De verkiezingsstrijd is al begonnen
nov 2018Opnieuw rampspoed uit Gaza!
nov 2018Wat te denken van deze VS-verkiezingen?
nov 2018Staat de Joodse wereld op ontploffen?
okt 2018Bezoek Angela Merkel aan Israël
okt 2018Klimt het Nederlandse Jodendom uit het dal?
sep 2018Wie begrijpt wat van Syrië?
sep 2018Laat Corbyn nu vooral ophoepelen!
aug 2018Ronald Lauder heeft groot gelijk
aug 2018Nieuwe wet: bron van grote verdeeldheid
aug 2018Macht en moraal in het Saoedische koninkrijk
jul 2018Wordt het verwijt van apartheid nu vaker gehoord?
jul 2018Er is inderdaad reden tot zorg
jun 2018Opzettelijke versimpeling van de kwestie Gaza
jun 2018De wonderlijke wegen van onze Russische vrienden!
mei 2018Het voorspelbare drama in Gaza
mei 2018De wirwar van meningen over Iran
mei 2018De lastige knoop van de Iran-deal
apr 2018Na het feest terug naar de werkelijkheid
apr 2018De warmte van het Joodse ritueel
mrt 2018Verontrustend schouwspel in Rotterdam
mrt 2018Neemt Amsterdam eindelijk de Joodse gemeenschap in bescherming?
mrt 2018Hoe Israël omgaat met zijn vluchtelingen
feb 2018Nogmaals Jeruzalem
feb 2018Iran nadert Israël tijgerend door de woestijn
feb 2018De Polen, Israël en de Sjoa
jan 2018Afgeknapt op Mohammed Abbas en/of de Palestijnen
jan 2018De noodzaak van out of the box denken
jan 2018Wie is er nu bang voor BDS?
jan 2018Op het schaakbord van de grote wereld
dec 2017Chanoeka is weer voorbij en wat nu?
dec 2017Ik had graag meegelopen
dec 2017Wie zijn er nu dom: de Amerikanen of de Israëli’s?
nov 2017Moet Israël in zee gaan met Saoedi-Arabië?
nov 2017Waarom al die drukte over een vage verklaring?
nov 2017Hoe gaat het verder met de Palestijnen?
okt 2017Hoe goed gaat het met Israëls democratie?
okt 2017Wat te verwachten van de Palestijnen?
okt 2017De eenheidsstaat en de twee staten: de grote verwarring
okt 2017Amerikaanse gangsters vierden Jom Kipoer
sep 2017Geen wereld om vrolijk van te worden
sep 2017Corruptie ondermijnt Israël tot op het bot
sep 2017De generaal over het nieuwe Midden-Oosten
aug 2017Moeten wij weer bang zijn voor de antisemieten?
aug 2017De zomer van een angstige wereld
jul 2017Staat de democratie op het spel in het Heilige Land?
jun 2017Komt de grote klap nu toch echt?
jun 2017Wie wil er een orthodoxe maaltijd?
jun 2017In dezelfde week vijftig jaar later
mei 2017Jacques Senior Coronel z.l.
mei 2017Is Trump nu al verdwaald?
mei 2017Weer feest met de ultra-orthodoxie in Israël
mei 2017Israël na 69 jaar: meer welvaart en meer verdeeldheid
apr 2017Het ontbreekt de VN aan wijsheid!
apr 2017Marwan Bargoeti: terrorist en/of vredesstichter. Moreel dilemma
mrt 2017Mensenrechten doen ook pijn
mrt 2017Vreemdelingen in eigen land?
mrt 2017Israel en de verkiezingen in Nederland
mrt 2017Israël te midden van een nieuwe wereldorde
feb 2017De Sjoa en wat de herinnering waard is
jan 2017Amerikaans jodendom staat op scheuren
jan 2017Wat kan democratie in Israël nog aan?
jan 2017John Kerry, indrukwekkend en te laat
dec 2016Een wereld in verwarring
dec 2016Ontroerende onzin: vreugde en verdriet
dec 2016Is er ook een andere Arabische wereld?
nov 2016Trump, de Israëli's, de Palestijnen
nov 2016Toch Trump!
nov 2016De strijd om de democratie: waar of niet waar?
okt 2016Is er reden voor optimisme en/of pessimisme?
sep 2016Shimon Peres
sep 2016Goodbye Barack Obama!
sep 2016Kraakt de staat?
sep 2016Was Bibi echt hier?
aug 2016Veel dank aan Michel Waterman!
aug 2016De Balfour-verklaring van Mahmoud Abbas
aug 2016Open brief aan mevrouw Sima Vaknin
aug 2016Toch nog een keer Abou Jahjah
jul 2016De wereld zonder Elie Wiesel
jun 2016De AOW-ers van de Westbank
jun 2016Terug naar Sykes-Picot?
jun 2016Wat is er aan de hand in het land Israël?
mei 2016Antizionisme en antisemitisme
mei 2016Welk hart voor het leger van Israël?
apr 2016Pesach en de Joodse identiteit
apr 2016Hoe kapitalistisch is Israël?
mrt 2016Leven met terreur
mrt 2016Ontkerkelijking in de Joodse wereld?
mrt 2016Vliegen met El Al en naast mij …
feb 2016Strategische verandering in en rond Syrië
feb 2016Het drama Olmert
feb 2016Overwinning van grote betekenis
jan 2016Geweld en de rechtsstaat
jan 2016Verkettering van links Israël
jan 2016Wat kan ons nog optimistisch maken in 2016?
dec 2015Efraim Halevy: “Israël is onvernietigbaar”
dec 2015Bij de dood van Jossi Sarid
dec 2015De militairen zijn verstandiger dan de politici
nov 2015Schwarze dwang in het moderne Israël
nov 2015Israël is alweer boos
nov 2015Ja of nee tegen Mohammed Abbas?
okt 2015Twee of één: that's the question
okt 2015Opnieuw de vluchtelingen
okt 2015Het wordt steeds erger
okt 2015Het gevecht om Syrië is begonnen
sep 2015Opnieuw over de vluchtelingen
aug 2015Vluchtelingen, de morele uitdaging van deze tijd
aug 2015Een Namenwand en een Sjoamuseum
aug 2015Woede en verdriet
jul 2015Voor of tegen de Iran-deal?
jul 2015Wordt Israël omsingeld?
jun 2015Amsterdam en Tel Aviv
jun 2015Het Israël van vandaag
mei 2015Op weg naar Jeruzalem
mei 2015Hoe herboren is Duitsland?
mei 2015Welke toekomst voor Israël?
mei 2015Weer een schandaal aan de Klaagmuur
apr 2015Opnieuw Iran
apr 2015Ja of neen tegen Iran
mrt 2015Na het weekend een koude douche
mrt 2015Wanneer het stof optrekt, dan ...?
feb 2015Deze keer had Bibi gelijk
feb 2015Het verschijnsel Bibi
jan 2015Wat nu met onze islam?
jan 2015De dag na Parijs
jan 2015Ja, een echt verschrikkelijke dreun
jan 2015Lang leve Lieberman?
dec 2014Verkiezingen in Israël: kan het tot iets leiden?
nov 2014Crisis rond nieuwe wet
nov 2014Bezorgdheid alom
okt 2014Wij missen Jitschak Rabin
okt 2014Al weer de emigratie
okt 2014Wie stopt de Joodse extremisten?
okt 2014Dubbelhartig gepraat
sep 2014Intern zielsdebat II
sep 2014Nederland en de Islamitische Staat
sep 2014Gaza en de politiek van Israël
aug 2014Nederland is nu een ander land
aug 2014Keuzes doen pijn
jul 2014Wat de Gaza-oorlog niet allemaal oproept!
jul 2014Wanhoop over vrede
jun 2014Omsingeling van Israël?
jun 2014Is het echte eenheid?
jun 2014Dramatische clash met VS
mei 2014De moord, het antisemitisme en Bibi
mei 2014Vijftig jaar PLO
mei 2014Het Joodse gevecht in Amerika
mei 2014Abbas de bedrieger
apr 2014Anne Frank
apr 2014Crisis en politieke cultuur
mrt 2014Diplomaten die staken
mrt 2014Erkenning van de (Joodse) staat?
mrt 2014Het gevecht van de zeer vromen
feb 2014Ook ruzie met Duitsland
feb 2014Nogmaals het monument van het Auschwitz Comité
jan 2014Nog een Auschwitzmonument?
jan 2014Ariel Sharon
jan 2014Nederlandse regering: treed op!
jan 2014Roulette in 2014?
dec 2013Nederland, Israël, Palestina
nov 2013De uitdaging van de Liberalen
nov 2013Ari Shavit´s Mijn Beloofde Land: een boek om niet te missen
nov 2013Verwarring alom?
nov 2013Wat is anti-Israël?
okt 2013Religie in Israël
okt 2013Heeft het Amerikaanse jodendom toekomst?
okt 2013Peres versus Netanjahoe
sep 2013Shimon Peres
sep 2013Bezinning
aug 2013Syrië, drama en dilemma
aug 2013De vrede: tactiek of doel?
jul 2013Vanwaar de boycott?
jul 2013Frans Timmermans
jun 2013Shimon Peres 90 jaar
jun 2013Er verandert iets ten goede!
mei 2013Yair Lapid: nu al gevallen
mei 2013Advies van de AIV-wijzen
mei 20134 Mei
apr 2013Het geluk in Israël
apr 2013Waarom is Israël zo gelukkig?
mrt 2013Is het antisemitisme terug?
mrt 2013De sprong in het onzekere diepe
mrt 2013De Partij van de Arbeid: vergeten partij?
feb 2013Zijn er tekenen van hoop?
feb 2013Weg met de geestelijke dictatuur!
feb 2013De Joodse gemeente van de toekomst
jan 2013De brief van Eric Yoffie
jan 2013Somber en/of optimistisch?
dec 2012De Arabische wereld kookt
nov 2012Amsterdamse Joden en Moslims
nov 2012 Wie heeft gewonnen?
nov 2012Toekomst van onzekerheid
nov 2012Israël en de Apartheid
okt 2012Israël en de Mensenrechten
okt 2012Joodse identiteit: waar hebben we het over?
aug 2012Het onopvallende Levy-rapport
jul 2012Het gevecht om de dienstplicht
jun 2012Terug in Amsterdam
mei 2012De politieke kleur van de Tora
mei 2012Het debat begint nu pas
mei 2012Die wonderlijke Israëlische politiek
apr 2012De mensenrechten en Israël
apr 2012Hoe betrekkelijk vrijheid is
mrt 2012De Holocaust en Iran
mrt 2012De kunst van Tsedaka
feb 2012De moraal en de Joodse moraal
feb 2012Het geloof in de aanval
feb 2012Welke orthodoxie is aan de winnende hand?
jan 2012Süskindfilm benadert werkelijkheid
dec 2011Het recht heeft gezegevierd
dec 2011Een paar dagen in Israël
nov 2011Een antwoord aan Iran
nov 2011Een reactie
okt 2011Gilad Shalit: recht en onrecht
sep 2011Gemeenschap kraakt in zijn voegen
sep 2011Zionisme opnieuw uitgevonden?
sep 2011Het ‘feest’ kan beginnen
jul 2011Ter kennismaking