inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Harry van den Bergh

Harry Jacob van den Bergh studeerde politieke en sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. In het verleden was hij onder andere lid van de Tweede Kamer, lid van de Raad van Europa, lid van de gemeenteraad van Amstelveen, voorzitter van de Raad van Toezicht van Joods Maatschappelijk Werk, bestuursvoorzitter van Vluchtelingenwerk Nederland, lid van het Netherlands Committee van Human Rights Watch en voorzitter van Humanity in Action Nederland. Tegenwoordig is hij zelfstandig ondernemer en bestuurder. Hij is lid van de Raad van Toezicht van de Hebreeuwse Universiteit, van het Truman Institute en de International Board van het Feuerstein Institute, alle in Jeruzalem. Sinds 2013 tot 2018 is Harry opnieuw lid geweest van de gemeenteraad van Amstelveen. Verder is hij voorzitter van de Stichting Hersenonderzoek Sport en van de Stichting Educatief Programma ANNE. In 2018 is hij teruggekeerd in het Nederlandse Committee van Human Rights Watch.

zondag 23 oktober 2011

Niet zo lang na de aanslag op een pizzabar in Jeruzalem, waarbij vijf leden van het gezin Schijveschuurder omkwamen, kreeg ik bezoek van een van de overgeblevenen van het gezin en een Nederlandse vriend van de familie. De grootvader van de jongen Schijveschuurder heb ik gekend, omdat mijn vriendin van toen - nu al vele jaren mijn echtgenote -, bij grootvader Schijveschuurder werkte. Wat precies het doel van dit bezoek was weet ik niet meer, maar ik herinner me de gebroken jongeman nog goed. Wij spraken langdurig over zijn grootvader, ook kan kon ik hem niet zo veel vertellen. Was hij die jongeman die het monument van Jitschak Rabin besmeurde? Een politiek motief voor die actie kan ik niet verzinnen, anders dan dat hij protesteerde tegen de voorgenomen vrijlating van moordenaars. Was zijn motief een niet te verwerken verdriet over wat hem zelf was overkomen? Dat zou ik kunnen begrijpen, maar een aanval op het monument voor Rabin bij het gemeentehuis in Tel Aviv kan ik niet zien als een zinvol protest.

Dat neemt niet weg dat over de vrijlating van Shalit, hoezeer ik die hem en zijn familie ook gun, toch een paar belangrijke vragen van ethische en morele aard kunnen worden gesteld.

In de eerste plaats rijst de vraag of bij een incident als het bovenvermelde en bij de onderhandelingen over de vrijlating van één Israëlische soldaat, die vrijlating binnen het onderhandelingsproces uitgangspunt, drijfveer en ijkpunt mag zijn. Met andere woorden: is (vrijwel) alles geoorloofd voor de vrijlating van Shalit (of een andere soldaat in zijn positie)?

Denkend vanuit het belang van al die Israëlische soldaten die de zekerheid willen hebben dat, in geval van gevangenneming, alles gedaan zal worden om hen, levend of dood, terug te krijgen naar Israël, kan ik zo'n standpunt goed begrijpen. Het is een uitgangspunt dat sinds het bestaan van de staat Israël en evenzeer in de toekomst, grote morele en psychologische waarde heeft.

Toch wil ik hierbij een cynische kanttekening maken. De familie Shalit heeft jarenlang een briljante campagne gevoerd om dit uitgangspunt ten volle te benutten en daarmee opeenvolgende regeringen in Jerusalem onder druk gezet. Ik vermoed dat, nu Shalits vrijlating een feit is, voorzichtig een debat op gang komt waarbinnen ook kritische vragen gesteld zullen worden. Daarom moest ik denken aan die jonge man die mij na de aanslag op Sbarro kwam opzoeken. Op dat moment personifieerde hij voor mij het verdriet van de familie, en dat is nooit veranderd.

Hoewel ik niet onderlegd ben in het strafrecht, heb ik de indruk dat er in toenemende mate aandacht is voor de belangen van de slachtoffers. Dat mag zeker niet het enige criterium zijn, maar het belang van de slachtoffers moet bij het bepalen van de strafmaat zeer zeker in aanmerking genomen worden. Ook in de zaak rondom de vrijlating van Gilad Shalit is dit van groot belang, mede omdat politieke motieven in de gehele affaire een uitermate belangrijke rol spelen. De vraag is dan ook onvermijdelijk of in de zaak-Shalit voldoende rekening gehouden is met de belangen van niet slechts één slachtoffer, maar van zeer vele. De ergste moordenaars worden niet vrijgelaten, maar enkele honderden anderen met bloed aan hun handen worden wél in vrijheid gesteld. Daardoor zijn er honderden Israëlische families wier rechtsgevoel door deze vrijlating tekortgedaan wordt. Zij betalen een aanzienlijke fysieke en psychische prijs. Is die prijs te hoog? Ik aarzel om te oordelen, ik leef immers buiten Israël en kan de gevoelens die meespelen niet goed inschatten, noch die in hun juiste context plaatsen. Laat ik het zo zeggen: ík vind die prijs erg hoog, en ik heb er gemengde gevoelens over of de genomen beslissing de juiste is.

Dan is er de kwestie van veiligheid. Valt het te vrezen dat de vrijgelaten lieden, of een aantal van hen, zullen terugkeren naar geweld en opnieuw de veiligheid in de staat Israël zullen bedreigen? Er zijn twee punten die daartegen pleiten. Ten eerste het feit dat de ergste moordenaars (kan je zo'n onderscheid maken?) naar andere landen overgebracht worden, en ten tweede dat de veiligheid op de Westbank door Israël én de Palestijnen goed gegarandeerd lijkt. Voor Gaza, waar de moordenaars als helden zullen worden ontvangen, geldt dat uiteraard niet. Anderszijds: het zal de moordenaars in het buitenland niet moeilijk vallen op enigerlei wijze hun oude stiel op te pakken.

Tenslotte is er de getalsverhouding. Is het een goede zaak dat Israël deze hoge prijs betaalt, of is het onverantwoord en onaanvaardbaar? In meerderheid is de Israëlische samenleving accoord gegaan, maar ik denk dat er wel degelijk iets wringt, en dat men wanhopig vertrouwt op de kracht van de veiligheidsdiensten.

En waar sta ik zelf? Vragen oproepen is niet moeilijk. Keuzes maken is dat wel. Ik denk dat ik niet vóór deze deal zou zijn geweest, hoe pijnlijk ook voor Gilad Shalit en zijn verwanten.

Delen |

Reacties

lex nathans

zondag 23 oktober 2011
Hoogstwaarschijnlijk heeft Harrie Jacob v d Bergh geen familieleden in het Israelische leger. Wij wel en hebben ook familieleden die door vijandige daden leed hebben geleden.
als, om GIlad Shalid terug bij zijn familie te krijgen, we 3000 terroristen vrij hadden moeten laten, was het ook goed geweest.

erica van beek

maandag 24 oktober 2011
Graag een compliment voor het onder woorden brengen van de angst en de twijfel bij de 'ruil' van één dienstplichtig soldaat tegen meer dan duizend anderen van wie een zo groot deel bloed aan de handen heeft en zo vol wraakgevoelens is gebleven. Niet vanwege hun behandeling, zij zagen er voor zover ik het kon zien, i.t.t.Gilad Shalit, weldoorvoed en gezond uit. Maar hun enige voornemens waren gebleven: teruggaan en doden en zo mogelijk gijzelaars maken om meer lieden vrij te krijgen. De ingehouden blijdschap van Israel staat in schrille tegenstelling tot de uitzinnigheid waarmee de vrijgelaten Palestijnen begroet werden en dat joeg me allen maar angst aan voor de toekomst. Dank u wel Mijnheer van de Bergh.

Karin

maandag 24 oktober 2011
Geachte heer Van den Bergh,
Uw column heb ik als schokkend ervaren. Vooral uw uitlatingen over de familie van de Shalit zijn denigrerend en eigenlijk ontoelaatbaar. U heeft het wel over zeer moedige mensen die er alles voor hun kind over hadden. Om te beginnen heeft deze zaak niets met strafrecht te maken, maar met politiek. Daarom heeft de rechter ook de claims van de families, terecht, afgewezen. Als er één land is dat er alles aan doet terroristen te straffen en families te helpen, is het Israel wel.
Het is helemaal niet de eerste keer dat Israel trouwens een dergelijke ruil doet. Het is een terechte deal geweest. Heel veel van die beesten, want zo noem ik die terroristen, zouden hoogst waarschijnlijk binnenkort toch vrijkomen. Er staat hen echt geen leuk leven te wachten. Vooral vrouwen in Gaza hebben een vreselijk leven, worden onderdrukt en mishandeld (hoor je trouwens ook nooit iemand over). Het leven in een Israelische gevangenis is verre te preferen boven een leven bij de Hamas in Ghaza. Als ze al held zijn, is het voor een dag. Daarna gaan ze echt weer over tot de orde van de dag. Ze vinden zichzelf daar namelijk allemaal een held. Ik ben het totaal niet eens met Lea Schijveschuurder die op deze manier Israel heeft neergezet in de media. Ik begrijp dat het allemaal afschuwelijk is wat ze heeft meegemaakt en dat dat nooit meer goedkomt, maar een politieke beslissling kan niet op basis van emoties genomen worden. Natuurlijk haten we die beesten allemaal. De opmerking of het gevaarlijk is, kunnen we rustig met ja beantwoorden. Maar in feite is de hele Hamas gevaarlijk en Israel kan ze moeilijk allemaal gevangen nemen. Vandaar ook dat er in Israel (misschien bent u er ooit geweest, ik ga 2x per jaar) er een zeer strenge controle is. Als laatste wil ik opmerken dat Shalit niet liep te avonturieren. Hij was daar op bevel van het israelische leger. Natuurlijk heeft de regering de plicht er alles aan toe doen, om hem weer terug te krijgen.
Hoogachtend,
Karin Hamme

E. van Sonderen

maandag 24 oktober 2011
Die jongeman uit het gezin Schijveschuurder heeft gereageerd uit verschrikkelijk en onverwerkt verdriet, dat is duidelijk. (Hij is daardoor ook uiterst rechts geworden.) Er is nog heel wat te doen aan slachtofferhulp en genezing van port-traumatische stress in Israel. En verder: vrijlating van meer dan 1000 gevangenen voor Gilad Shalit heeft hier ambivalente gevoelens opgewekt. Vreugde dat hij veilig terug is bij zijn ouders en geestelijk OK lijkt; angst en bitterheid vanwege de vrijlating van een groot aantal plegers van aanslagen die tientallen Israelische burgers het leven heeft gekost (de aanslag op de SBarro pizzabar, waar de mensen levend verbrand zijn; en de aanslag op een hotel in Netanya, waar gezinnen en alleenstaande bejaarden de Seideravond vierden.)

Ido Nathans

woensdag 26 oktober 2011
De veiligheid van Israël is geheel afhankelijk van de kwaliteit van het leger Het hoge moreel van de soldaten is daarvoor de belangrijkste factor.
Dit hoge peil komt vooral door het besef dat door de overheid alles in het werk zal worden gesteld om hen trachten te redden uit eventuele penibele situaties.
Door de redding van Shalith is dit weer eens voor allen aangetoond.
Daarom is dit van veel groter belang dan het langer gevangen houden van een vijfde deel van de gedetineerde misdadigers.

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
apr 2019Er is een diepe kloof in Israëlische samenleving
apr 2019Worden de verkiezingen in Israël weer het oude liedje?
mrt 2019Wordt de chaos steeds groter?
mrt 2019Zit Benny Morris er nu echt naast?
mrt 2019De beschamende vertoning die de VN-Mensenrechtenraad is
mrt 2019Hoe paranoïde is Een Ander Joods Geluid?
feb 2019Het drama van de arbeiderspartij in Israël (opnieuw)
feb 2019Het drama van de arbeiderspartij in Israël
feb 2019Ongerustheid over Amerika in het Midden-Oosten
feb 2019Staat de democratie op het spel in Israël?
jan 2019De perikelen gaan huizenhoog in en om Heilige Land
jan 2019Amos Oz: zijn woorden moeten wij koesteren
dec 2018Debat over antisemitisme zwelt zeker aan
dec 2018De minister-president aangeklaagd: hoe erg is dit?
nov 2018De verkiezingsstrijd is al begonnen
nov 2018Opnieuw rampspoed uit Gaza!
nov 2018Wat te denken van deze VS-verkiezingen?
nov 2018Staat de Joodse wereld op ontploffen?
okt 2018Bezoek Angela Merkel aan Israël
okt 2018Klimt het Nederlandse Jodendom uit het dal?
sep 2018Wie begrijpt wat van Syrië?
sep 2018Laat Corbyn nu vooral ophoepelen!
aug 2018Ronald Lauder heeft groot gelijk
aug 2018Nieuwe wet: bron van grote verdeeldheid
aug 2018Macht en moraal in het Saoedische koninkrijk
jul 2018Wordt het verwijt van apartheid nu vaker gehoord?
jul 2018Er is inderdaad reden tot zorg
jun 2018Opzettelijke versimpeling van de kwestie Gaza
jun 2018De wonderlijke wegen van onze Russische vrienden!
mei 2018Het voorspelbare drama in Gaza
mei 2018De wirwar van meningen over Iran
mei 2018De lastige knoop van de Iran-deal
apr 2018Na het feest terug naar de werkelijkheid
apr 2018De warmte van het Joodse ritueel
mrt 2018Verontrustend schouwspel in Rotterdam
mrt 2018Neemt Amsterdam eindelijk de Joodse gemeenschap in bescherming?
mrt 2018Hoe Israël omgaat met zijn vluchtelingen
feb 2018Nogmaals Jeruzalem
feb 2018Iran nadert Israël tijgerend door de woestijn
feb 2018De Polen, Israël en de Sjoa
jan 2018Afgeknapt op Mohammed Abbas en/of de Palestijnen
jan 2018De noodzaak van out of the box denken
jan 2018Wie is er nu bang voor BDS?
jan 2018Op het schaakbord van de grote wereld
dec 2017Chanoeka is weer voorbij en wat nu?
dec 2017Ik had graag meegelopen
dec 2017Wie zijn er nu dom: de Amerikanen of de Israëli’s?
nov 2017Moet Israël in zee gaan met Saoedi-Arabië?
nov 2017Waarom al die drukte over een vage verklaring?
nov 2017Hoe gaat het verder met de Palestijnen?
okt 2017Hoe goed gaat het met Israëls democratie?
okt 2017Wat te verwachten van de Palestijnen?
okt 2017De eenheidsstaat en de twee staten: de grote verwarring
okt 2017Amerikaanse gangsters vierden Jom Kipoer
sep 2017Geen wereld om vrolijk van te worden
sep 2017Corruptie ondermijnt Israël tot op het bot
sep 2017De generaal over het nieuwe Midden-Oosten
aug 2017Moeten wij weer bang zijn voor de antisemieten?
aug 2017De zomer van een angstige wereld
jul 2017Staat de democratie op het spel in het Heilige Land?
jun 2017Komt de grote klap nu toch echt?
jun 2017Wie wil er een orthodoxe maaltijd?
jun 2017In dezelfde week vijftig jaar later
mei 2017Jacques Senior Coronel z.l.
mei 2017Is Trump nu al verdwaald?
mei 2017Weer feest met de ultra-orthodoxie in Israël
mei 2017Israël na 69 jaar: meer welvaart en meer verdeeldheid
apr 2017Het ontbreekt de VN aan wijsheid!
apr 2017Marwan Bargoeti: terrorist en/of vredesstichter. Moreel dilemma
mrt 2017Mensenrechten doen ook pijn
mrt 2017Vreemdelingen in eigen land?
mrt 2017Israel en de verkiezingen in Nederland
mrt 2017Israël te midden van een nieuwe wereldorde
feb 2017De Sjoa en wat de herinnering waard is
jan 2017Amerikaans jodendom staat op scheuren
jan 2017Wat kan democratie in Israël nog aan?
jan 2017John Kerry, indrukwekkend en te laat
dec 2016Een wereld in verwarring
dec 2016Ontroerende onzin: vreugde en verdriet
dec 2016Is er ook een andere Arabische wereld?
nov 2016Trump, de Israëli's, de Palestijnen
nov 2016Toch Trump!
nov 2016De strijd om de democratie: waar of niet waar?
okt 2016Is er reden voor optimisme en/of pessimisme?
sep 2016Shimon Peres
sep 2016Goodbye Barack Obama!
sep 2016Kraakt de staat?
sep 2016Was Bibi echt hier?
aug 2016Veel dank aan Michel Waterman!
aug 2016De Balfour-verklaring van Mahmoud Abbas
aug 2016Open brief aan mevrouw Sima Vaknin
aug 2016Toch nog een keer Abou Jahjah
jul 2016De wereld zonder Elie Wiesel
jun 2016De AOW-ers van de Westbank
jun 2016Terug naar Sykes-Picot?
jun 2016Wat is er aan de hand in het land Israël?
mei 2016Antizionisme en antisemitisme
mei 2016Welk hart voor het leger van Israël?
apr 2016Pesach en de Joodse identiteit
apr 2016Hoe kapitalistisch is Israël?
mrt 2016Leven met terreur
mrt 2016Ontkerkelijking in de Joodse wereld?
mrt 2016Vliegen met El Al en naast mij …
feb 2016Strategische verandering in en rond Syrië
feb 2016Het drama Olmert
feb 2016Overwinning van grote betekenis
jan 2016Geweld en de rechtsstaat
jan 2016Verkettering van links Israël
jan 2016Wat kan ons nog optimistisch maken in 2016?
dec 2015Efraim Halevy: “Israël is onvernietigbaar”
dec 2015Bij de dood van Jossi Sarid
dec 2015De militairen zijn verstandiger dan de politici
nov 2015Schwarze dwang in het moderne Israël
nov 2015Israël is alweer boos
nov 2015Ja of nee tegen Mohammed Abbas?
okt 2015Twee of één: that's the question
okt 2015Opnieuw de vluchtelingen
okt 2015Het wordt steeds erger
okt 2015Het gevecht om Syrië is begonnen
sep 2015Opnieuw over de vluchtelingen
aug 2015Vluchtelingen, de morele uitdaging van deze tijd
aug 2015Een Namenwand en een Sjoamuseum
aug 2015Woede en verdriet
jul 2015Voor of tegen de Iran-deal?
jul 2015Wordt Israël omsingeld?
jun 2015Amsterdam en Tel Aviv
jun 2015Het Israël van vandaag
mei 2015Op weg naar Jeruzalem
mei 2015Hoe herboren is Duitsland?
mei 2015Welke toekomst voor Israël?
mei 2015Weer een schandaal aan de Klaagmuur
apr 2015Opnieuw Iran
apr 2015Ja of neen tegen Iran
mrt 2015Na het weekend een koude douche
mrt 2015Wanneer het stof optrekt, dan ...?
feb 2015Deze keer had Bibi gelijk
feb 2015Het verschijnsel Bibi
jan 2015Wat nu met onze islam?
jan 2015De dag na Parijs
jan 2015Ja, een echt verschrikkelijke dreun
jan 2015Lang leve Lieberman?
dec 2014Verkiezingen in Israël: kan het tot iets leiden?
nov 2014Crisis rond nieuwe wet
nov 2014Bezorgdheid alom
okt 2014Wij missen Jitschak Rabin
okt 2014Al weer de emigratie
okt 2014Wie stopt de Joodse extremisten?
okt 2014Dubbelhartig gepraat
sep 2014Intern zielsdebat II
sep 2014Nederland en de Islamitische Staat
sep 2014Gaza en de politiek van Israël
aug 2014Nederland is nu een ander land
aug 2014Keuzes doen pijn
jul 2014Wat de Gaza-oorlog niet allemaal oproept!
jul 2014Wanhoop over vrede
jun 2014Omsingeling van Israël?
jun 2014Is het echte eenheid?
jun 2014Dramatische clash met VS
mei 2014De moord, het antisemitisme en Bibi
mei 2014Vijftig jaar PLO
mei 2014Het Joodse gevecht in Amerika
mei 2014Abbas de bedrieger
apr 2014Anne Frank
apr 2014Crisis en politieke cultuur
mrt 2014Diplomaten die staken
mrt 2014Erkenning van de (Joodse) staat?
mrt 2014Het gevecht van de zeer vromen
feb 2014Ook ruzie met Duitsland
feb 2014Nogmaals het monument van het Auschwitz Comité
jan 2014Nog een Auschwitzmonument?
jan 2014Ariel Sharon
jan 2014Nederlandse regering: treed op!
jan 2014Roulette in 2014?
dec 2013Nederland, Israël, Palestina
nov 2013De uitdaging van de Liberalen
nov 2013Ari Shavit´s Mijn Beloofde Land: een boek om niet te missen
nov 2013Verwarring alom?
nov 2013Wat is anti-Israël?
okt 2013Religie in Israël
okt 2013Heeft het Amerikaanse jodendom toekomst?
okt 2013Peres versus Netanjahoe
sep 2013Shimon Peres
sep 2013Bezinning
aug 2013Syrië, drama en dilemma
aug 2013De vrede: tactiek of doel?
jul 2013Vanwaar de boycott?
jul 2013Frans Timmermans
jun 2013Shimon Peres 90 jaar
jun 2013Er verandert iets ten goede!
mei 2013Yair Lapid: nu al gevallen
mei 2013Advies van de AIV-wijzen
mei 20134 Mei
apr 2013Het geluk in Israël
apr 2013Waarom is Israël zo gelukkig?
mrt 2013Is het antisemitisme terug?
mrt 2013De sprong in het onzekere diepe
mrt 2013De Partij van de Arbeid: vergeten partij?
feb 2013Zijn er tekenen van hoop?
feb 2013Weg met de geestelijke dictatuur!
feb 2013De Joodse gemeente van de toekomst
jan 2013De brief van Eric Yoffie
jan 2013Somber en/of optimistisch?
dec 2012De Arabische wereld kookt
nov 2012Amsterdamse Joden en Moslims
nov 2012 Wie heeft gewonnen?
nov 2012Toekomst van onzekerheid
nov 2012Israël en de Apartheid
okt 2012Israël en de Mensenrechten
okt 2012Joodse identiteit: waar hebben we het over?
aug 2012Het onopvallende Levy-rapport
jul 2012Het gevecht om de dienstplicht
jun 2012Terug in Amsterdam
mei 2012De politieke kleur van de Tora
mei 2012Het debat begint nu pas
mei 2012Die wonderlijke Israëlische politiek
apr 2012De mensenrechten en Israël
apr 2012Hoe betrekkelijk vrijheid is
mrt 2012De Holocaust en Iran
mrt 2012De kunst van Tsedaka
feb 2012De moraal en de Joodse moraal
feb 2012Het geloof in de aanval
feb 2012Welke orthodoxie is aan de winnende hand?
jan 2012Süskindfilm benadert werkelijkheid
dec 2011Het recht heeft gezegevierd
dec 2011Een paar dagen in Israël
nov 2011Een antwoord aan Iran
nov 2011Een reactie
okt 2011Gilad Shalit: recht en onrecht
sep 2011Gemeenschap kraakt in zijn voegen
sep 2011Zionisme opnieuw uitgevonden?
sep 2011Het ‘feest’ kan beginnen
jul 2011Ter kennismaking