inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Harry van den Bergh

Harry Jacob van den Bergh studeerde politieke en sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. In het verleden was hij onder andere lid van de Tweede Kamer, lid van de Raad van Europa, lid van de gemeenteraad van Amstelveen, voorzitter van de Raad van Toezicht van Joods Maatschappelijk Werk, bestuursvoorzitter van Vluchtelingenwerk Nederland, lid van het Netherlands Committee van Human Rights Watch en voorzitter van Humanity in Action Nederland. Tegenwoordig is hij zelfstandig ondernemer en bestuurder. Hij is lid van de Raad van Toezicht van de Hebreeuwse Universiteit, van het Truman Institute en de International Board van het Feuerstein Institute, alle in Jeruzalem. Sinds 2013 tot 2018 is Harry opnieuw lid geweest van de gemeenteraad van Amstelveen. Verder is hij voorzitter van de Stichting Hersenonderzoek Sport en van de Stichting Educatief Programma ANNE. In 2018 is hij teruggekeerd in het Nederlandse Committee van Human Rights Watch.

vrijdag 31 januari 2014

In de afgelopen dagen las ik over het plan van het gerespecteerde Auschwitz Comité een monument te bouwen voor de 102.000 Joden die niet terugkeerden uit de kampen of anderszins omkwamen. Men kondigde aan dat het monument in het Wertheimpark in Amsterdam zou komen (waar anders dan in Amsterdam!), dat het geheel 5 miljoen euro zou gaan kosten en dat de kunstenaar de beroemde Amerikaanse architect Daniel Libeskind zou zijn, de architect die onder andere het Joods Museum in Berlijn bouwde en het gedenkmonument ontworpen heeft voor de 9/11 aanslagen bij het World Trade Center in New York. Voorwaar, een groots aangepakt plan dat alleen een nauwkeurig en afgewogen oordeel verdient. Ik doe deze poging.

Allereerst dit: in dit geval dekt de naam de lading niet, want de 102.000 die niet terugkeerden, kwamen lang niet allemaal om in Auschwitz. Wanneer het dus om een Auschwitzmonument gaat, gaat het natuurlijk veeleer om een algemeen Joods monument waar die vreselijke naam van het kamp Auschwitz aan gegeven is. Ik denk om de impact scherper en dieper te maken. Ik kan dat billijken, maar enigszins opportunistisch is het wel. Hier kan ik vrede mee hebben.

Een veel belangrijker vraag is of dit nieuwe monument iets toevoegt aan de bestaande praktijk van herdenken en voorlichten in Nederland met prachtige en authentieke monumenten als het Anne Frank Huis en de Hollandsche Schouwburg. Dat alles voor een bedrag van 5 miljoen euro. U leest het goed :5 miljoen euro!

Het Auschwitz Comité heeft in een reeks van jaren, tot afgelopen zondag toe, prachtig en belangrijk werk verricht om de herinnering levend te houden. De reizen naar Auschwitz met allerlei groepen en deelnemers uit onze maatschappij hebben en hadden een grote betekenis. Dat belangrijke werk heeft het comité niet alleen gedaan, want de overtuiging dat de herinnering levend moet blijven, is wijd verspreid en wordt gesteund door een eindeloos aantal organisaties, groepen en personen. Zo moest ik enkele jaren geleden spreken in een van de zaaltjes van de Hollandsche Schouwburg, die plek van verdriet en herinnering, toen bij het weggaan een groep Marokkaanse jongens de namen stonden te lezen van hen die niet terugkeerden. De meisjes met hoofddoekjes stonden buiten op hun (gescheiden) beurt te wachten tot de jongens buiten waren. Het ontroerde mij, want ik zag hoe het monument van de Hollandsche Schouwburg functioneel was bij het overbrengen van de herinnering aan een nieuwe generatie. Het Anne Frankhuis vervult die functie van overbrenging van de herinnering zo mogelijk nog pregnanter: jaarlijks meer dan een miljoen bezoekers en rijen op de onmogelijkste momenten van de dag. Daarnaast is er in het hele land gelukkig, op verspreide plekken, een eindeloos aantal plaatsen van herinnering, waarbij ik geenszins de verzetsmusea wil vergeten. Wanneer het Auschwitz Comité zou vinden dat de herinnering (en het voorkomen van nieuwe genociden) onvoldoende plek heeft gekregen in de Nederlandse samenleving, dan zou ik dat graag eens willen horen. Ik kan mij geen andere verklaring indenken bij het initiatief om een groots monument op te zetten dan dat de herinnering in Nederland onvoldoende is neergedaald in de Nederlandse ziel en het historisch besef.

De vraag is of dit waar is en of een groots monument dan functioneel is. Of zijn de vele initiatieven op kleine schaal niet ingrijpender in de samenleving; denk daarbij onder andere aan de duidingen in Amsterdam bij de huizen waar vroeger Joden woonden die niet terugkeerden.

Ik weet natuurlijk dat wellicht het belangrijkste argument voor het monument is een plek te vinden waar de namen van de 102.000 Joden die niet terugkeerden, in een monument voor altijd gegrift staan. Ik begrijp ten volle de emotie, maar ik zou niet weten waarom de namenlijst in de hal van de Hollandsche Schouwburg, die daar al is, niet uitgebreid kan worden ter herinnering aan allen die niet terugkeerden, bijvoorbeeld in de zijbalkons van de schouwburg zelf.

Ditzelfde plan van het Auschwitz Comité kwam zeker al een jaar of vijf geleden ter sprake in het Bestuur van het Centraal Joods Overleg, omdat het comité om ondersteuning vroeg. Ik weet niet meer of tot een vorm van formele steun gekomen is. Ik dacht van niet. Wel herinner ik mij dat een hoofdargument tegen een misschien wat al te groots opgezet monument het argument van het geld was. Te groot en te duur en in zekere zin te veel van het bestaande, en dat voor 5 miljoen euro.

Ik zou hopen dat een dergelijk groot bedrag beschikbaar zou komen om de herleving van de Joodse gemeenschap in Nederland te steunen en te verstevigen, omdat dit het mooiste monument is om de herinnering aan de 102.000 levend te houden.

Delen |

Reacties

L. Andriesse

vrijdag 31 januari 2014
Een mening die ik onderschrijf. Ik lees met gemengde gevoelens alle berichtgeving rond de plannen van het Ausschwitz Comite. Zelf ervaar ik ook de ruime mate van herdenkingsmogelijkheden en de diversiteit ervan. Een namenwand zoals in Hollandsche Schouwburg geeft naar mijn mening voldoende en op sobere wijze eer aan allen die zijn vermoord. Dit ook nog in een beschermde omgeving. Harry van den Bergh stipt mijn gevoel van onbehagen op de juiste wijze aan.

Eva van Sonderen

vrijdag 31 januari 2014
Helemaal mee eens! Die kleinschalige initiatieven die er zijn, hebben veel meer invloed.De Hollandsche Schouwburg heeft al moeite open te blijven en wordt vnl. gerund door vrijwilligers - als er geld over is(?) laat dat dan daar naartoe gaan. Het is een waardige herdenkingsplek met genoeg muren om alle namen van alle vermoorde Nederlandse Joden in te beitelen, (wat ik op zich een mooi idee vind.)

Marcel Mock

vrijdag 31 januari 2014
Harry verwoordt hetgeen ook vele anderen al dachten correct. Er is geen goede reden om 'concurrentie' aan te gaan met de reeds jaren als indringende herinnering bestaande lange lijst familienamen in de Hollandsche Schouwburg (nauwelijks 200m van het Wertheimpark), het in 1995 uitgegeven boek In Memoriam met eveneens alle namen, en het Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland http://www.joodsmonument.nl met eveneens alle namen en verdere bijzonderheden. De herinnering aan de ruim 33.000 Nederlandse joden die in Sobibor omkwamen is evenmin gediend met nog een Auschwitzmonument.
Het appèl zoals verwoord op https://www.holocaustnamenmonument.nl/nl/home/ is derhalve helaas misplaatst, misleidend en een overbodige actie voor een buitengewoon kostbaar monument.

Ruth Stranders

vrijdag 31 januari 2014
Dank voor dit uitstekende artikel, waar ik het helemaal mee eens ben

rolf kat

vrijdag 31 januari 2014
volkomen met harry en de reacties hierboven eens. de familienamenwand in de hollandsche schouwburg is een prachtig gedenkteken. samen met het digitaal monument en \"in memoriam\" is dat een afgewogen monumentaal gedenkteken.
ooit vond ik een auschwitzmonument een goed idee, maar bij nader inzien vind ik het al lang een megalomaan en onnodig project. met alle respect voor diegenen die zich er voor inzetten en zich er in hebben vastgebeten. durf er alsnog mee op te houden, alsjeblieft.

wie gaat de naam van een vermoord familielid op het monument opzoeken? we hebben de nagedachtenis, we hebben het monument in het wertheimpark, we hebben de informatiebronnen met namen, het IS er. dajenoe.

de drijvende krachten van dit project zouden er goed aan doen, nee moeten, eerst laten onderzoeken of er draagvlak voor de uitvoering is. wie vindt dit een goed plan en wie niet? niet doordenderen. job cohen was in zijn tijd tegenstander van een monument, ook andere joodse organisaties waren tegen of hadden bedenkingen.

als er 5 miljoen kan worden opgehaald zijn er bestedingen die een positief effect kunnen sorteren voor de toekomst. we moeten VERDER.

drs.W

vrijdag 31 januari 2014
Inderdaad, niet weer Amsterdam. Meer aandacht (sponsorgelden) voor herdenken in de mediene ,graag. Mooi initiatief: het digitale joodse monument bij het JHM. Het is tevens de basis/bron voor de herdenking 'aan de voordeur'. Ik ken de 'stuikelsteentjes' van Maastricht en zal 6 april a.s bij de legging van de eerste Stolpersteine in Zwolle zijn.

Harry Hes

vrijdag 31 januari 2014
Woord voor woord mee eens; brooche op je kop.

Harry Hes

rolf kat

zaterdag 1 februari 2014
overigens zou een uitbreiding met individuele namen IN de hollandsche schouwburg een mooi alternatief/compromis zijn.

Danielle van Hilten

zondag 2 februari 2014
Ik ben het ook in grote lijnen eens met Harry en (deels) de reacties.
Groot risico dat een monument in het Wertheimparkje een Nederlandse Madurodam-versie wordt van het monument in Berlijn (hoewel; Libeskind zou er nog wel iets moois van kunnen maken). Maar ik begrijp ook het verlangen om iets te laten maken door een prestigieus architect als Libeskind.
Waarom geen combinatie gemaakt; De Hollandsche Schouwburg en Libeskind? Dwz. Libeskind vragen/opdracht geven om in De Hollandsche Schouwburg de aanvulling of nieuwe invulling te ontwerpen van een namenmonument?

Menno Paktor

dinsdag 4 februari 2014
Mijn vrouw en ik hebben het niet zo met al die monumenten. Wij gedenken en herinneren op onze eigen manier en er gaat echt geen dag voorbij, dat wij niet denken aan wat onze families is overkomen in de oorlog.
Toen in 1995 het boek “In memoriam” verscheen met de namen van de Joodse slachtoffers, die geen graf hebben, dachten we, wat moeten we daarmee ? Maar we ontkwamen er natuurlijk niet aan, om te zien of onze grootouders er ook in stonden. Daar stonden ze, Fischl Jäger, Malka Hamer, Mendel Paktor en Fanny Sacolsky, onze 4 orthodoxe grootouders , alle vier vermoord op dezelfde dag, 21 mei 1943 in Sobibor, hoe cynisch !
Toen begrepen we waar dat boek voor diende. Het is een tastbare herinnering die je thuis een plaats geeft en toegankelijk is op momenten dat je daar behoefte aan hebt ……….
Alle omgekomen Joden staan erin, de 4-Sobibor grootouders en ook de 2 grootouders die in Auschwitz zijn vermoord, en een grootmoeder die in Tröbitz – nota bene na de bevrijding - aan tyfus is bezweken. Een tweede grootvader was al voor de oorlog overleden.
Dat was de geschiedenis van onze grootouders, 6 vermoord, 1 bezweken en 1 die de oorlog niet mee heeft hoeven maken.
Onze vraag aan het Auschwitz-comité, dat beslist veel en goed werk doet, is, of wij niet zelf mogen bepalen hoe onze grootouders worden herdacht. Ons antwoord daarop is een zeer beslist ja en daar hebben we dan ook naar gehandeld.
De familie heeft bepaald dat de 4 Sobibor-grootouders worden herdacht door stenen aan de Gedenklaan, mede mogelijk gemaakt door de Stichting Sobibor. Mijn Tröbitz-grootmoeder wordt in Tröbitz herdacht op een namenwand. We zijn er naar toe geweest, hebben het monument gezien en ook het veld, waar zij samen met vele anderen begraven is. Voor de Auschwitz-grootouders is in den Haag een plaquette aangebracht. Voor ons is dat in materiële zin voldoende.
Wat rest zijn onze gevoelens…………en het boek “In memoriam”.
Ik ben het enige Paktor-kleinkind, en mijn echtgenote één van de twee nog levende Jäger-kleinkinderen, dus ook zij heeft wel het nodige recht van spreken, als je je de vraag stelt of je wilt dat de namen van de grootouders op de geplande namenwand van het Auschwitz-comité worden vermeld.
Wij willen dat dus niet ! Het Auschwitz-comité moet de individuele herinnering aan de Nederlandse slachtoffers van de tweede Wereldoorlog niet willen monopoliseren. Het Auschwitz-monument is mooi en heeft een plaats verworven. Het geeft uiting aan de overtuiging dat zo een misdaad nooit meer mag plaatsvinden. En wie van ons kan het daar niet mee eens zijn ? Maar laat het comité respecteren, dat nabestaanden zelf bepalen waar individueel herdacht kan worden.
Wij verzoeken het Comité onze wens te eerbiedigen.
Als er al behoefte zou zijn aan meer individuele herdenking, met als doel de Nazi-misdaden te tonen aan toekomstige generaties, dan is de Hollandsche Schouwburg bij uitstek de plaats waar de namen thuishoren. Ons aller Hollandsche Schouwburg, waar al een familienamenwand is aangebracht. Als onze joodse gemeenschap – dus niet het Auschwitz-comité – vindt dat dat onvoldoende recht aan de slachtoffers doet, dan sluit ik mij aan bij de al eerder geopperde gedachte daar de individuele namenwand aan toe te voegen.
Daar zullen we dan de namen van onze vermoorde grootouders adopteren, en ook van al die ooms en tantes, neefjes en nichtjes, die niet terugkeerden en geen nakomelingen hebben gehad. Hoeft ook geen 5 miljoen te kosten. En wat dan overblijft, kan dan gebruikt worden voor het tot stand brengen van een Holocaust-museum in en om de Hollandsche Schouwburg.
Dat wordt dan een indrukwekkend monument annex educatiecentrum, rechtstreeks verbonden met de tragiek van het Nederlandse jodendom.





David Gaillard

vrijdag 7 februari 2014

Helemaal mee eens! Er zijn meer dan genoeg herdenkingen en monumenten en met nog een monument wordt helaas geen enkele dode weer tot leven gewekt. Bovendien is het park veel te klein, staat er al een prachtig monument en kunnen we dat geld beter gebruiken om al die noodlijdende Joodse organisaties te steunen! David Gaillard.

betty radema

vrijdag 7 februari 2014
in de Hollandsche Schouwburg voel ik mij het meest betrokken bij mijn ouders die in Sobibor vermoord werden. Als er brede behoefte bestaat aan nog meer gedenken dan is de enige plaats in de HS.


""

Leon Vieyra

zondag 9 februari 2014
Volkomen mee eens, NIET NOG EEN MONUMENT ! Bovendien heb ik vaak het gevoel dat onze " gevoelens en verdriet " ( Gekaapt ) wordt door groepjes met initiatieven waar ik niet bij wil horen .

Eva.M.Kellerman

dinsdag 11 februari 2014
Harry, heeft volkomen gelijk. Mijn Familie en duizenden Nederlandse Joden zijn vermoord in Sobibor en werden weggevoerd via de Hollandse Schouwburg. Waar is hun monument?

Gershom Awraham

woensdag 19 februari 2014
Auschwitzcomite is volstrekt megalomaan

edwin black

woensdag 12 maart 2014
Ik vind dat het 6 miljoen euro moet kosten, dat zou het draagvlak ervoor namelijk verbreden...

Frans Lavell

maandag 5 januari 2015
Wanneer het geld beschikbaar is geef ik ter overweging om het te besteden aan de restauratie van Beth haim en de Begraafplaats Zeeburg, om het onderhoud over te nemen van de nabestaanden die er niet meer zijn en de Amsterdamse bevolking te confronteren met gemis van zoveel medeburgers. Beide begraafplaatsen kampen met financiële problemen. Uiteraard mag duidelijk zijn dat dit een gebaar is van het Auschwitz comite.

ted van thein

dinsdag 23 februari 2016
Vind het nogal belegen worden cq de orgelman rammelt met zijn centenbak nog meer inkomsten bij elkaar now a days dus mogelijk een idee om deze uitgemolken koe te vervangen door iets nieuws.

Michel Waterman

dinsdag 23 februari 2016
U reageert dan ook op een column die Harry van den Bergh ruim twee jaar geleden, in januari 2014, schreef. Dan is iets al snel 'belegen'.

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
apr 2019Er is een diepe kloof in Israëlische samenleving
apr 2019Worden de verkiezingen in Israël weer het oude liedje?
mrt 2019Wordt de chaos steeds groter?
mrt 2019Zit Benny Morris er nu echt naast?
mrt 2019De beschamende vertoning die de VN-Mensenrechtenraad is
mrt 2019Hoe paranoïde is Een Ander Joods Geluid?
feb 2019Het drama van de arbeiderspartij in Israël (opnieuw)
feb 2019Het drama van de arbeiderspartij in Israël
feb 2019Ongerustheid over Amerika in het Midden-Oosten
feb 2019Staat de democratie op het spel in Israël?
jan 2019De perikelen gaan huizenhoog in en om Heilige Land
jan 2019Amos Oz: zijn woorden moeten wij koesteren
dec 2018Debat over antisemitisme zwelt zeker aan
dec 2018De minister-president aangeklaagd: hoe erg is dit?
nov 2018De verkiezingsstrijd is al begonnen
nov 2018Opnieuw rampspoed uit Gaza!
nov 2018Wat te denken van deze VS-verkiezingen?
nov 2018Staat de Joodse wereld op ontploffen?
okt 2018Bezoek Angela Merkel aan Israël
okt 2018Klimt het Nederlandse Jodendom uit het dal?
sep 2018Wie begrijpt wat van Syrië?
sep 2018Laat Corbyn nu vooral ophoepelen!
aug 2018Ronald Lauder heeft groot gelijk
aug 2018Nieuwe wet: bron van grote verdeeldheid
aug 2018Macht en moraal in het Saoedische koninkrijk
jul 2018Wordt het verwijt van apartheid nu vaker gehoord?
jul 2018Er is inderdaad reden tot zorg
jun 2018Opzettelijke versimpeling van de kwestie Gaza
jun 2018De wonderlijke wegen van onze Russische vrienden!
mei 2018Het voorspelbare drama in Gaza
mei 2018De wirwar van meningen over Iran
mei 2018De lastige knoop van de Iran-deal
apr 2018Na het feest terug naar de werkelijkheid
apr 2018De warmte van het Joodse ritueel
mrt 2018Verontrustend schouwspel in Rotterdam
mrt 2018Neemt Amsterdam eindelijk de Joodse gemeenschap in bescherming?
mrt 2018Hoe Israël omgaat met zijn vluchtelingen
feb 2018Nogmaals Jeruzalem
feb 2018Iran nadert Israël tijgerend door de woestijn
feb 2018De Polen, Israël en de Sjoa
jan 2018Afgeknapt op Mohammed Abbas en/of de Palestijnen
jan 2018De noodzaak van out of the box denken
jan 2018Wie is er nu bang voor BDS?
jan 2018Op het schaakbord van de grote wereld
dec 2017Chanoeka is weer voorbij en wat nu?
dec 2017Ik had graag meegelopen
dec 2017Wie zijn er nu dom: de Amerikanen of de Israëli’s?
nov 2017Moet Israël in zee gaan met Saoedi-Arabië?
nov 2017Waarom al die drukte over een vage verklaring?
nov 2017Hoe gaat het verder met de Palestijnen?
okt 2017Hoe goed gaat het met Israëls democratie?
okt 2017Wat te verwachten van de Palestijnen?
okt 2017De eenheidsstaat en de twee staten: de grote verwarring
okt 2017Amerikaanse gangsters vierden Jom Kipoer
sep 2017Geen wereld om vrolijk van te worden
sep 2017Corruptie ondermijnt Israël tot op het bot
sep 2017De generaal over het nieuwe Midden-Oosten
aug 2017Moeten wij weer bang zijn voor de antisemieten?
aug 2017De zomer van een angstige wereld
jul 2017Staat de democratie op het spel in het Heilige Land?
jun 2017Komt de grote klap nu toch echt?
jun 2017Wie wil er een orthodoxe maaltijd?
jun 2017In dezelfde week vijftig jaar later
mei 2017Jacques Senior Coronel z.l.
mei 2017Is Trump nu al verdwaald?
mei 2017Weer feest met de ultra-orthodoxie in Israël
mei 2017Israël na 69 jaar: meer welvaart en meer verdeeldheid
apr 2017Het ontbreekt de VN aan wijsheid!
apr 2017Marwan Bargoeti: terrorist en/of vredesstichter. Moreel dilemma
mrt 2017Mensenrechten doen ook pijn
mrt 2017Vreemdelingen in eigen land?
mrt 2017Israel en de verkiezingen in Nederland
mrt 2017Israël te midden van een nieuwe wereldorde
feb 2017De Sjoa en wat de herinnering waard is
jan 2017Amerikaans jodendom staat op scheuren
jan 2017Wat kan democratie in Israël nog aan?
jan 2017John Kerry, indrukwekkend en te laat
dec 2016Een wereld in verwarring
dec 2016Ontroerende onzin: vreugde en verdriet
dec 2016Is er ook een andere Arabische wereld?
nov 2016Trump, de Israëli's, de Palestijnen
nov 2016Toch Trump!
nov 2016De strijd om de democratie: waar of niet waar?
okt 2016Is er reden voor optimisme en/of pessimisme?
sep 2016Shimon Peres
sep 2016Goodbye Barack Obama!
sep 2016Kraakt de staat?
sep 2016Was Bibi echt hier?
aug 2016Veel dank aan Michel Waterman!
aug 2016De Balfour-verklaring van Mahmoud Abbas
aug 2016Open brief aan mevrouw Sima Vaknin
aug 2016Toch nog een keer Abou Jahjah
jul 2016De wereld zonder Elie Wiesel
jun 2016De AOW-ers van de Westbank
jun 2016Terug naar Sykes-Picot?
jun 2016Wat is er aan de hand in het land Israël?
mei 2016Antizionisme en antisemitisme
mei 2016Welk hart voor het leger van Israël?
apr 2016Pesach en de Joodse identiteit
apr 2016Hoe kapitalistisch is Israël?
mrt 2016Leven met terreur
mrt 2016Ontkerkelijking in de Joodse wereld?
mrt 2016Vliegen met El Al en naast mij …
feb 2016Strategische verandering in en rond Syrië
feb 2016Het drama Olmert
feb 2016Overwinning van grote betekenis
jan 2016Geweld en de rechtsstaat
jan 2016Verkettering van links Israël
jan 2016Wat kan ons nog optimistisch maken in 2016?
dec 2015Efraim Halevy: “Israël is onvernietigbaar”
dec 2015Bij de dood van Jossi Sarid
dec 2015De militairen zijn verstandiger dan de politici
nov 2015Schwarze dwang in het moderne Israël
nov 2015Israël is alweer boos
nov 2015Ja of nee tegen Mohammed Abbas?
okt 2015Twee of één: that's the question
okt 2015Opnieuw de vluchtelingen
okt 2015Het wordt steeds erger
okt 2015Het gevecht om Syrië is begonnen
sep 2015Opnieuw over de vluchtelingen
aug 2015Vluchtelingen, de morele uitdaging van deze tijd
aug 2015Een Namenwand en een Sjoamuseum
aug 2015Woede en verdriet
jul 2015Voor of tegen de Iran-deal?
jul 2015Wordt Israël omsingeld?
jun 2015Amsterdam en Tel Aviv
jun 2015Het Israël van vandaag
mei 2015Op weg naar Jeruzalem
mei 2015Hoe herboren is Duitsland?
mei 2015Welke toekomst voor Israël?
mei 2015Weer een schandaal aan de Klaagmuur
apr 2015Opnieuw Iran
apr 2015Ja of neen tegen Iran
mrt 2015Na het weekend een koude douche
mrt 2015Wanneer het stof optrekt, dan ...?
feb 2015Deze keer had Bibi gelijk
feb 2015Het verschijnsel Bibi
jan 2015Wat nu met onze islam?
jan 2015De dag na Parijs
jan 2015Ja, een echt verschrikkelijke dreun
jan 2015Lang leve Lieberman?
dec 2014Verkiezingen in Israël: kan het tot iets leiden?
nov 2014Crisis rond nieuwe wet
nov 2014Bezorgdheid alom
okt 2014Wij missen Jitschak Rabin
okt 2014Al weer de emigratie
okt 2014Wie stopt de Joodse extremisten?
okt 2014Dubbelhartig gepraat
sep 2014Intern zielsdebat II
sep 2014Nederland en de Islamitische Staat
sep 2014Gaza en de politiek van Israël
aug 2014Nederland is nu een ander land
aug 2014Keuzes doen pijn
jul 2014Wat de Gaza-oorlog niet allemaal oproept!
jul 2014Wanhoop over vrede
jun 2014Omsingeling van Israël?
jun 2014Is het echte eenheid?
jun 2014Dramatische clash met VS
mei 2014De moord, het antisemitisme en Bibi
mei 2014Vijftig jaar PLO
mei 2014Het Joodse gevecht in Amerika
mei 2014Abbas de bedrieger
apr 2014Anne Frank
apr 2014Crisis en politieke cultuur
mrt 2014Diplomaten die staken
mrt 2014Erkenning van de (Joodse) staat?
mrt 2014Het gevecht van de zeer vromen
feb 2014Ook ruzie met Duitsland
feb 2014Nogmaals het monument van het Auschwitz Comité
jan 2014Nog een Auschwitzmonument?
jan 2014Ariel Sharon
jan 2014Nederlandse regering: treed op!
jan 2014Roulette in 2014?
dec 2013Nederland, Israël, Palestina
nov 2013De uitdaging van de Liberalen
nov 2013Ari Shavit´s Mijn Beloofde Land: een boek om niet te missen
nov 2013Verwarring alom?
nov 2013Wat is anti-Israël?
okt 2013Religie in Israël
okt 2013Heeft het Amerikaanse jodendom toekomst?
okt 2013Peres versus Netanjahoe
sep 2013Shimon Peres
sep 2013Bezinning
aug 2013Syrië, drama en dilemma
aug 2013De vrede: tactiek of doel?
jul 2013Vanwaar de boycott?
jul 2013Frans Timmermans
jun 2013Shimon Peres 90 jaar
jun 2013Er verandert iets ten goede!
mei 2013Yair Lapid: nu al gevallen
mei 2013Advies van de AIV-wijzen
mei 20134 Mei
apr 2013Het geluk in Israël
apr 2013Waarom is Israël zo gelukkig?
mrt 2013Is het antisemitisme terug?
mrt 2013De sprong in het onzekere diepe
mrt 2013De Partij van de Arbeid: vergeten partij?
feb 2013Zijn er tekenen van hoop?
feb 2013Weg met de geestelijke dictatuur!
feb 2013De Joodse gemeente van de toekomst
jan 2013De brief van Eric Yoffie
jan 2013Somber en/of optimistisch?
dec 2012De Arabische wereld kookt
nov 2012Amsterdamse Joden en Moslims
nov 2012 Wie heeft gewonnen?
nov 2012Toekomst van onzekerheid
nov 2012Israël en de Apartheid
okt 2012Israël en de Mensenrechten
okt 2012Joodse identiteit: waar hebben we het over?
aug 2012Het onopvallende Levy-rapport
jul 2012Het gevecht om de dienstplicht
jun 2012Terug in Amsterdam
mei 2012De politieke kleur van de Tora
mei 2012Het debat begint nu pas
mei 2012Die wonderlijke Israëlische politiek
apr 2012De mensenrechten en Israël
apr 2012Hoe betrekkelijk vrijheid is
mrt 2012De Holocaust en Iran
mrt 2012De kunst van Tsedaka
feb 2012De moraal en de Joodse moraal
feb 2012Het geloof in de aanval
feb 2012Welke orthodoxie is aan de winnende hand?
jan 2012Süskindfilm benadert werkelijkheid
dec 2011Het recht heeft gezegevierd
dec 2011Een paar dagen in Israël
nov 2011Een antwoord aan Iran
nov 2011Een reactie
okt 2011Gilad Shalit: recht en onrecht
sep 2011Gemeenschap kraakt in zijn voegen
sep 2011Zionisme opnieuw uitgevonden?
sep 2011Het ‘feest’ kan beginnen
jul 2011Ter kennismaking