inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Harry van den Bergh

Harry Jacob van den Bergh studeerde politieke en sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. In het verleden was hij onder andere lid van de Tweede Kamer, lid van de Raad van Europa, lid van de gemeenteraad van Amstelveen, voorzitter van de Raad van Toezicht van Joods Maatschappelijk Werk, bestuursvoorzitter van Vluchtelingenwerk Nederland, lid van het Netherlands Committee van Human Rights Watch en voorzitter van Humanity in Action Nederland. Tegenwoordig is hij zelfstandig ondernemer en bestuurder. Hij is lid van de Raad van Toezicht van de Hebreeuwse Universiteit, van het Truman Institute en de International Board van het Feuerstein Institute, alle in Jeruzalem. Sinds 2013 tot 2018 is Harry opnieuw lid geweest van de gemeenteraad van Amstelveen. Verder is hij voorzitter van de Stichting Hersenonderzoek Sport en van de Stichting Educatief Programma ANNE. In 2018 is hij teruggekeerd in het Nederlandse Committee van Human Rights Watch.

vrijdag 15 maart 2019

Een aardige en oplettende lezeres wees uw columnist op een lang interview met de historicus Benny Morris, op 22 januari in Haaretz, die zich nu op zeventigjarige leeftijd terugtrekt in een klein dorp en het academische leven achter zich laat. Van dat laatste geloof ik niet veel, want Morris was zonder twijfel een van de actiefste Israëlische historici van de laatste dertig jaar. Samen met een paar andere jonge historici hoorde hij tot wat de “nieuwe historici” werden genoemd. Samen hebben die heren behoorlijk wat stenen in de vijver gegooid en flink wat rumoer in het Israëlische politieke leven veroorzaakt. Benny Morris werd bekend om en gevreesd voor de gevoeligheid van de thema’s die hij aan de orde stelde. Daar was in de eerste plaats zijn strijd tegen de Turkse opvattingen over wat er al of niet in de genocide van de Armenen gebeurde. Hij bewees de omvang van de genocide door eindeloos onderzoek in talloze archieven. Hii toonde ook aan dat de Turken in Armenië vrijwel de gehele christelijke bevolking hebben uitgemoord. De traditie van uitroeiing en moordpartijen zou zelfs tot in de tijd van Kemal Ataturk, in de twintigste eeuw, zijn voortgezet, terwijl Ataturk toch werd en wordt beschouwd als een verlichte leider die in Turkije bijvoorbeeld de scheiding van kerk en staat tot stand bracht.

Een belangrijke en omstreden verdienste van Morris was de wijze waarop hij eigenlijk de geschiedenis van het zionisme en de stichting van de staat Israël beschreef. Dat alles zéker op basis van een heel omvangrijk historisch onderzoek van een eindeloze reeks archieven van zeer verschillende aard. Laten we eerlijk zijn: het valt te vrezen dat die genuanceerde benadering van de stichting van de staat Israël toch dichter bij de waarheid is en was dan alleen de beschrijving van het heroïsche karakter van de Joodse bevrijdingsstrijd, welke het zionisme in Palestina voortbracht. Dat leidde ook tot opvallende ‘inzichten’ bij Morris: het ware beter geweest de ethnic cleansing, het opschonen van gebieden van bepaalde bevolkingsgroepen, veel drastischer te hebben aangepakt, om een echte scheiding tussen Joden en Palestijnen tot stand te brengen. Het huidige conflict lijdt nog altijd onder die fout.

Zo heeft Morris nog een ander inzicht: er zal nooit vrede komen tussen Joden en Palestijnen, omdat de Palestijnen, ondanks mooie woorden, niet bereid zijn ook maar een centimeter land op te geven ten gunste van de Joden. De stelling is niet nieuw. Bij heel wat Israëli’s komt het wereldbeeld dat zij van de Palestijnen hebben inderdaad neer op een onwrikbaar geloof dat geen enkele Palestijn te vertrouwen is en dat zij er allen uiteindelijk op uit zijn de Joden uit Palestina te verdrijven. Inderdaad zijn er talloze Palestijnse teksten die deze stelling onderbouwen.

Benny Morris blijkt nu een historicus te zijn die niet alleen het verleden analyseert en beschrijft, maar ook pretenties heeft met betrekking tot het voorspellen van de toekomst. Nu sta ik uiterst sceptisch tegenover wetenschappers die menen dat ook de toekomst voorspeld kan worden en wel op grond van waargenomen ontwikkelingen in het heden. Ik heb wel eens de indruk gehad dat bijvoorbeeld economen op dit punt krachtig voorop lopen en met enige precisie menen te weten welke economische ontwikkelingen zich zullen voordoen. Het is maar goed dat de meeste van deze ‘voorspellingen’ in een kast terecht komen en geen aandacht meer krijgen.

Voor wat betreft Benny Morris luidt die voorspelling: het einde van de staat Israël, die overigens wordt bestreden door de raspessimist Gideon Levy, journalist bij Haaretz. Eigenlijk vind ik zelf deze voorspelling te gek en te gevaarlijk voor woorden, maar zeker de moeite waard om nader te beschouwen. Morris kijkt naar de demografische ontwikkelingen in Israël en de bezette gebieden en zegt dat er een Arabische meerderheid zal komen die geen genoegen neemt met een Joodse aanwezigheid. Deze Arabieren zouden op het moment wachten dat zij, gesteund door de hele Arabische wereld, de macht kunnen overnemen, zodanig dat de Joden naar Amerika zullen vluchten.

De stelling is op veel goede gronden zeer betwistbaar, hetgeen ik in een volgende column wil aantonen. Helaas heb ik wel al gemerkt dat deze betwistbare stelling van Morris heel wat mensen de stuipen op het lijf jaagt. De invloed en meningen van historici van het type Morris mogen in dit geval best met aardig wat korrels zout worden genomen!!

Delen |

vrijdag 8 maart 2019

Deze Crescas-columnist genoot zijn politieke opvoeding in de jaren zestig en zeventig. Zoals voor zovelen gold ook voor mij dat het ideaal van de Verenigde Naties een van de belangrijkste politieke doelen moest zijn van de Nieuwe Wereld die na de vernietigingen van de Tweede Wereldoorlog zou ontstaan. Een nieuwe wereldorde die zou verrijzen op de puinhopen van oorlogen in Europa en het verre Azië, met een onnoemlijk aantal slachtoffers. Miljoenen stierven in strafkampen en op oorlogsslagvelden. Miljoenen werden vernietigd in gaskamers om slechts één reden: hun Joodse afkomst.

Zeker, onder leiding van de regering van president Truman van Amerika werd het zogenoemde multilaterale concept van de Verenigde Naties ontwikkeld. Kerngedachte was dat alle soevereine staten lid zouden zijn van een orgaan dat met vreedzame middelen de vrede zou handhaven en de welvaart zou bevorderen. Het concept van de Rechten van de Mens werd ontwikkeld, welke een centrale plaats moest innemen bij het bevorderen van vrede en veiligheid in de wereld. Een heel groot aantal toen bestaande landen committeerde zich en de wereld zou er anders uit gaan zien. Dat hoopten velen en naar mijn mening terecht. De decennia van dictatuur en verwoesting konden geen enkel perspectief meer bieden aan de bestaande politieke orde, terwijl een belangrijk deel van de dekolonisering nog moest plaats vinden. Daarbij kwam ook dat met de hoop op een nieuwe wereldorde bestaande concepten bleven bestaan. Het nationalisme, toch een bron van veel wapengeweld, werd geenszins afgezworen. Over de democratie werden natuurlijk, zoals vandaag, mooie woorden gesproken. De praktijk was, zoals ook heden ten dage, dat lippendienst werd bewezen aan de democratie, zelfs door de grootste dictatoren, maar dat de werkelijkheid anders was.

Toch zou het verkeerd zijn het huidige kind dat de VN is, met het badwater weg te gooien. Hoewel er op kan worden gewezen dat de VN-Mensenrechtenraad een onzinnig orgaan is, waar ik met afschuw naar kijk, is de VN op zichzelf geen mislukking. Natuurlijk weet ik van de mateloze bureaucratie, het gevecht om de posities door de lidstaten in de verschillende organen van de VN, de grote politieke en culturele tegenstellingen, de machteloosheid van de VN wanneer de leden van de Veiligheidsraad het niet eens zijn en er veto’s worden uitgesproken (soms tot mijn tevredenheid), de onmacht van de VN-agentschappen bij grote rampen et cetera. Toch ben ik van mening dat de VN, bij al haar beperkingen, een bijdrage heeft geleverd aan meer stabiliteit dan er geweest zou zijn zónder de vaak gebrekkig functionerende VN.

Ik kan mijn woede en afschuw niet of nauwelijks bedwingen wanneer de zogenaamde VN-Mensenrechtenraad het podium betreedt. Dat was ook dezer dagen weer het geval, toen de raad zijn plannen bekend maakte. Nu moet men weten dat deze raad momenteel functioneert onder het voorzitterschap van Saoedi Arabië, dat tenslotte toch bekend staat om zijn voortreffelijke mensenrechtenrecord: verkrachting van zo ongeveer elk mensenrecht en van beroep slachter toen het onlangs in zijn consulaat-generaal in Istanboel een “geslachte” Saoedische journalist in stukken het gebouw uit transporteerde. Onder leiding van dit land, bijgestaan door nog andere frisse regimes, heeft men natuurlijk de pijlen gericht op Israël om duidelijk te maken hoe rechtschapen de Mensenrechtenraad functioneert, want Israël is zijn voorkeursslachtoffer. De raad heeft zelfs een creatief idee gehad en besloten dat 18 maart de dag is dat deze raad de hele dag – op zo ongeveer elk denkbaar onderwerp, Israël aan de schandpaal zal nagelen vanwege diens naleving van de mensenrechten. Aangaande Israël staan die dag vijf concept-resoluties op de agenda: over de mensenrechten in de bezette gebieden, het Palestijnse recht op zelfbeschikking, de Israëlische nederzettingen in de bezette gebieden, de bezette Golan, en schendingen van het internationale recht in de bezette gebieden en Jeruzalem.

Ik behoor tot degenen die zielsgelukkig zouden zijn met een beter beleid van Israël in alle genoemde gebieden. Ik ben zelfs bang dat het niet geheel onwaar is dat mensenrechten worden geschonden. Onverdraaglijk is echter dat Israël vrijwel het enige land is dat in de Mensenrechtenraad een dergelijke schandelijke en vooringenomen behandeling krijgt, terwijl de ernstigste grote schenders van de mensenrechten buiten schot blijven. Zouden ze daar in Genève niet hebben gehoord van Syrië, China, Zimbabwe, Pakistan, Turkije en vele anderen met grove schendingen, inclusief die door de Palestijnen bij de behandeling van hun eigen mensen?

Het gedrag van de Mensenrechtenraad is om misselijk van te worden. In deze vorm zou de raad moeten verdwijnen of moeten worden geboycot door andere leden van de VN, zoals de Verenigde Staten al doen. Ik heb niet de illusie dat dit zal gebeuren. Onthoud de naam van Hillel Neuer, de leider van UN Watch in Genève en de leider van een grote Joodse coalitie die strijdt tegen het onrecht dat de Mensenrechtenraad vertegenwoordigt.

Delen |

vrijdag 1 maart 2019

Uw columnist wordt wel eens aangesproken op de vermeende anti-Israël houding van NRC (overigens niet alleen op de houding van NRC!). Nu ga ik daar natuurlijk niet over, maar ik geloof ook niet dat er in Nederland echte anti-Israëlische media bestaan noch dat er sprake is van antisemitische opvattingen in de media. Ik begrijp zo af en toe dat wij een uitzondering moeten maken voor uitingen op de sociale media, waar regelmatig door individuen antisemitische teksten worden neergeklad. Die wereld ken ik niet, maar wellicht is het zinvol mijzelf ertoe over te halen dit soort bocht op de sociale media te gaan volgen.

Zeker in de Joodse wereld worden kritische uitlatingen over Israël en zijn beleid, meer dan wenselijk is, als anti-Israëlische opstellingen gezien. Wat mij betreft is kritiek op allerlei ontwikkelingen in het land dat mij zo ter harte gaat, noodzakelijk en wenselijk. Het kan toch bijna niet anders dat een vurige supporter van de staat Israël wordt geraakt en verontrust is door bijvoorbeeld de gebeurtenissen tijdens de lopende verkiezingscampagne.

Ik vind die negatieve uitlatingen over NRC en de houding van de krant tegenover Israël onjuist en zeer rijkelijk overdreven. Dat neemt niet weg dat ik het plaatsen van een aanzienlijk artikel in de krant van de hand van Jaap Hamburger, voorzitter van Een Ander Joods Geluid, gewoonweg belachelijk vind, omdat de heer Hamburger een uitgekauwde en weerlegde opinie propageert over de internationaal aanvaarde definitie omtrent antisemitisme en de Holocaust, die nu ook door de grote meerderheid van de Tweede Kamer is aangenomen. Ik ben daar blij mee, omdat een krachtige en duidelijke houding tegen antisemitisme en alles wat ermee samenhangt het begin is van de strijd tegen het antisemitisme zelf.

NRC geeft Een Ander Joods Geluid de gelegenheid zich te uiten over wat al eerder, óók in de Tweede Kamer, aan de orde was, namelijk de stelling dat deze definitie van antisemitisme eigenlijk is bedoeld om elke kritiek op Israël in de kiem te smoren. Ik zei het al: kritiek die volkomen normaal en terecht is.

Wat mij nu zo verbaast, naast de naïeve houding van de krant, is dat in die definitie geen aanknopingspunt is te vinden voor het weren van kritiek. De definitie is naar mijn smaak wat warrig en slecht geschreven, maar staat recht overeind wanneer het gaat om het bestrijden van het antisemitisme. Het verbazingwekkende bij Een Ander Joods Geluid – bij monde van zijn voorzitter – is dat deze aan de marge van de Joodse gemeenschap opererende groep, de strijd tegen het antisemitisme niet omarmt en zich niet voegt in de rijen van de activisten tegen het verwerpelijke antisemitisme, maar begint te zeuren over iets wat in de definitie helemaal niet voorkomt.

Bij Een Ander Joods Geluid is het kennelijk zo dat alles wordt aangegrepen om Israël maar te kritiseren, zelfs wanneer het op dat moment niet ter zake doet. Strijd tegen antisemitisme vereist de eenheid van vele maatschappelijke groeperingen, en Jaap Hamburger en zijn medestanders onttrekken zich daaraan. Een Ander Joods Geluid en haar leiders zijn langzamerhand paranoïde geworden: alles wordt aangegrepen, ook wanneer het niet relevant is, om steeds maar weer tekeer te kunnen gaan. Nu was de aanleiding dat de Tweede Kamerfractie van de PvdA zich bij nader inzien alsnog heeft aangesloten bij de groeperingen die de definitie ondersteunen. Het moge duidelijk zijn dat ik daar zeer over te spreken was!

Het is treurig dat NRC dit soort droosjes alsnog een kans geeft. Maar het bewijst ook dat Hamburger en kompanen bij de uitoefening van kritiek toch niet serieus kunnen worden genomen. Nu nog bij NRC dit inzicht!

Delen |

vrijdag 22 februari 2019

NB: Omdat de column van vorige week niet compleet bleek te zijn, plaatsen wij de volledige tekst deze week nog een keer.


Deze columnist verraadt geen groot geheim wanneer ik laat weten mijn leven lang sympathie te hebben gehad voor de sociaal-democratische zionisten in Israël, zoals ik ook in Nederland met zekere ups en down heb gestemd heb op de klassieke sociaal-democratische partij die de PvdA is. Deze Israëlische politieke partij heeft de laatste jaren zoveel namen gehad dat ik niet meer zeker weet wat de meest recente naam is. Is het Avoda of Zionistische Unie? Natuurlijk weet ik wat de meest recente naam is, maar de vraag stellen, bij wijze van ironie, is ook tekenend voor de situatie waarin de Zionistische Unie zich bevindt. Tenslotte is een ding zeker: het gaat heel slecht met de opvolger van de Mapai, waarvan toch mag worden gezegd dat deze partij de belangrijkste politieke Founding Father was van wat nu de staat Israël is. Daarmee wil ik overigens niets ten nadele zeggen van andere politieke stromingen in Israël.

Het is al jaren een soort van puinhoop in de Israëlische arbeiderspartij. De Israëlische politiek heeft in het algemeen weliswaar een reputatie van opwinding, lawaai en politieke manoeuvres. Dat geldt ook voor de Zionistische Unie, voorheen de Avoda, maar ik heb de indruk dat het er de laatste jaren wel heel grof aan toegaat. Niet om daarmee te bagatelliseren wat wij bij de sociaal-democraten zien, maar ook andere Israëlische politieke partijen weten raad met wanorde en opgewondenheid. Ik geloof dat men met recht over de Israëlische politiek mag zeggen dat er vrijwel niets van een gemeenschappelijke koers te onderscheiden is, uitgezonderd wanneer het om het veiligheidsbeleid gaat. Veel van het gebrek aan eenheid voor een land dat nog steeds goeddeels door vijanden wordt omringd, is te wijten aan diametraal tegenovergestelde meningen over de plaats van de Palestijnen in wat naast Israël rest van Palestina. Er zijn meer fundamentele tegenstellingen, zoals de rol van de godsdienst, maar die laat ik nu terzijde.

De treurige beschouwing die de Israëlische arbeiderspartij treft, kan met veel gemak ook worden gewijd aan sociaal-democratische partijen in Europa. Zeker treurig voor iemand die van zeer nabij kon zien hoe de electorale positie van tal van sociaal-democratische partijen zich vertaalde in politieke macht. Naast het andere traditionele machtsblok in Europa, dat van de christen-democraten.

De vraag dringt zich op of het verval van de Israëlische kameraden is terug te voeren tot dezelfde oorzaken als die wij de laatste jaren in Europa zien. Kort gezegd denk ik dat de terugval van de sociaal-democratie in veel Europese landen vooral te maken heeft met het feit dat het ‘traditionele proletariaat’ door de groei van de economie, de welvaartsstaat en de mateloze verbetering van de kansen op een beter leven – in het bijzonder door de beslissende invloed van het onderwijs – veel kenmerken ging vertonen van de welgestelde middenklasse. De traditionele keuzes lagen niet meer voor de hand en de nieuwe aantrekkelijkheid van groene partijen en sommige middenpartijen werd door de sociaal-democraten niet gezien of te laat beantwoord. Daarom denk ik dat een revival van de sociaal-democraten lang op zich zal laten wachten. Als die er al inzit! Ik ken het cynisme op de flanken van de politiek waarmee er naar dit proces wordt gekeken. Ik geloof echter niet dat een evenwichtige samenleving zonder een adequate bundeling van links kan. En wellicht dat er daarom, zegt uw columnist, nog enige hoop is!

Een belangwekkende vraag is of het verval van de Israëlische sociaal-democraten – in Israël spreekt men liever van de socialisten – kan worden teruggevoerd tot de analyse zoals ik die voor Europa beschreef. Ik denk dat deels dezelfde analyse van toepassing is, maar dat ook de betekenis van het moderne zionisme uiteraard een rol; in Europa is die niet aan de orde. Ook in Israël is de beklemming van de sociale achterstand voor een deel van de maatschappij dat agressief streefde naar welvaart en rijkdom, verdwenen. Het in het land aanwezige enorme talent op allerlei gebieden heeft explosies van vooruitgang en creativiteit bewerkstelligd. Het land van de getalenteerde spelers op het terrein van de start ups bevorderde het einde van het denken in termen van de klassenmaatschappij ten gunste van de individuele vrijheid en de vruchten daarvan. Behalve in tijden van spanning heeft Israël de cohesie verloren die van zulk een grote betekenis was in de decennia na de Tweede Wereldoorlog.

Er lijken mij nog enkele andere oorzaken voor het verval van de Avoda. Een belangrijke is dat de Arbeid zich al lange tijd niet meer kan beroemen op leiders die als de grote leiders van het land worden beschouwd. Shimon Peres was waarschijnlijk de laatste, maar ook hij was al omstreden. De jonge leiders van de partij die nu naar voren treden, lijken voorlopig niet en wellicht nooit het gezag te hebben dat nodig is voor het herstel van de plaats van de sociaal-democratie in het land. Sommigen, zoals de huidige partijvoorzitter Gabbay, zijn politieke amateurs zonder het noodzakelijke talent voor leiderschap.

Een laatste oorzaak is het feit dat het huidige radicale zionisme, zoals dat toch bij een zeer groot deel van de bevolking leeft, van geen compromis met de Palestijnen wil weten. Feitelijke annexatie van de Westbank, noch het moderne zionisme, zijn deel geworden van de ideologie van de Israëlische socialisten. Deze hedendaagse invulling van het zionisme is verreweg de sterkste politieke stroming in het land en het alternatief daarvoor schijnt niet aantrekkelijk genoeg te zijn voor grote delen van de bevolking. Het is interessant te zien hoe de voormalige bevelhebber van de Israëlische strijdkrachten Benny Gantz compromisloosheid heeft omarmd om een alternatief voor Netanjahoe te kunnen zijn. Waar het dus gaat om de vraagstukken van vrede, compromisbereidheid en de betekenis van het zionisme ziet de toekomst voor de sociaal-democraten er niet goed uit. Over de sociaal-democraten hoeft Bibi zich derhalve (helaas!) geen zorgen te maken.

Delen |

vrijdag 15 februari 2019

Deze columnist verraadt geen groot geheim wanneer ik laat weten mijn leven lang sympathie te hebben gehad voor de sociaal-democratische zionisten in Israël, zoals ik ook in Nederland met zekere ups en down heb gestemd heb op de klassieke sociaal-democratische partij die de PvdA is. Deze Israëlische politieke partij heeft de laatste jaren zoveel namen gehad dat ik niet meer zeker weet wat de meest recente naam is. Is het Avoda of Zionistische Unie? Natuurlijk weet ik wat de meest recente naam is, maar de vraag stellen, bij wijze van ironie, is ook tekenend voor de situatie waarin de Zionistische Unie zich bevindt. Tenslotte is een ding zeker: het gaat heel slecht met de opvolger van de Mapai, waarvan toch mag worden gezegd dat deze partij de belangrijkste politieke Founding Father was van wat nu de staat Israël is. Daarmee wil ik overigens niets ten nadele zeggen van andere politieke stromingen in Israël.

Het is al jaren een soort van puinhoop in de Israëlische arbeiderspartij. De Israëlische politiek heeft in het algemeen weliswaar een reputatie van opwinding, lawaai en politieke manoeuvres. Dat geldt ook voor de Zionistische Unie, voorheen de Avoda, maar ik heb de indruk dat het er de laatste jaren wel heel grof aan toegaat. Niet om daarmee te bagatelliseren wat wij bij de sociaal-democraten zien, maar ook andere Israëlische politieke partijen weten raad met wanorde en opgewondenheid. Ik geloof dat men met recht over de Israëlische politiek mag zeggen dat er vrijwel niets van een gemeenschappelijke koers te onderscheiden is, uitgezonderd wanneer het om het veiligheidsbeleid gaat. Veel van het gebrek aan eenheid voor een land dat nog steeds goeddeels door vijanden wordt omringd, is te wijten aan diametraal tegenovergestelde meningen over de plaats van de Palestijnen in wat naast Israël rest van Palestina. Er zijn meer fundamentele tegenstellingen, zoals de rol van de godsdienst, maar die laat ik nu terzijde.

De treurige beschouwing die de Israëlische arbeiderspartij treft, kan met veel gemak ook worden gewijd aan sociaal-democratische partijen in Europa. Zeker treurig voor iemand die van zeer nabij kon zien hoe de electorale positie van tal van sociaal-democratische partijen zich vertaalde in politieke macht. Naast het andere traditionele machtsblok in Europa, dat van de christen-democraten.

De vraag dringt zich op of het verval van de Israëlische kameraden is terug te voeren tot dezelfde oorzaken als die wij de laatste jaren in Europa zien.

Delen |
mrt 2019Zit Benny Morris er nu echt naast?
mrt 2019De beschamende vertoning die de VN-Mensenrechtenraad is
mrt 2019Hoe paranoïde is Een Ander Joods Geluid?
feb 2019Het drama van de arbeiderspartij in Israël (opnieuw)
feb 2019Het drama van de arbeiderspartij in Israël
feb 2019Ongerustheid over Amerika in het Midden-Oosten
feb 2019Staat de democratie op het spel in Israël?
jan 2019De perikelen gaan huizenhoog in en om Heilige Land
jan 2019Amos Oz: zijn woorden moeten wij koesteren
dec 2018Debat over antisemitisme zwelt zeker aan
dec 2018De minister-president aangeklaagd: hoe erg is dit?
nov 2018De verkiezingsstrijd is al begonnen
nov 2018Opnieuw rampspoed uit Gaza!
nov 2018Wat te denken van deze VS-verkiezingen?
nov 2018Staat de Joodse wereld op ontploffen?
okt 2018Bezoek Angela Merkel aan Israël
okt 2018Klimt het Nederlandse Jodendom uit het dal?
sep 2018Wie begrijpt wat van Syrië?
sep 2018Laat Corbyn nu vooral ophoepelen!
aug 2018Ronald Lauder heeft groot gelijk
aug 2018Nieuwe wet: bron van grote verdeeldheid
aug 2018Macht en moraal in het Saoedische koninkrijk
jul 2018Wordt het verwijt van apartheid nu vaker gehoord?
jul 2018Er is inderdaad reden tot zorg
jun 2018Opzettelijke versimpeling van de kwestie Gaza
jun 2018De wonderlijke wegen van onze Russische vrienden!
mei 2018Het voorspelbare drama in Gaza
mei 2018De wirwar van meningen over Iran
mei 2018De lastige knoop van de Iran-deal
apr 2018Na het feest terug naar de werkelijkheid
apr 2018De warmte van het Joodse ritueel
mrt 2018Verontrustend schouwspel in Rotterdam
mrt 2018Neemt Amsterdam eindelijk de Joodse gemeenschap in bescherming?
mrt 2018Hoe Israël omgaat met zijn vluchtelingen
feb 2018Nogmaals Jeruzalem
feb 2018Iran nadert Israël tijgerend door de woestijn
feb 2018De Polen, Israël en de Sjoa
jan 2018Afgeknapt op Mohammed Abbas en/of de Palestijnen
jan 2018De noodzaak van out of the box denken
jan 2018Wie is er nu bang voor BDS?
jan 2018Op het schaakbord van de grote wereld
dec 2017Chanoeka is weer voorbij en wat nu?
dec 2017Ik had graag meegelopen
dec 2017Wie zijn er nu dom: de Amerikanen of de Israëli’s?
nov 2017Moet Israël in zee gaan met Saoedi-Arabië?
nov 2017Waarom al die drukte over een vage verklaring?
nov 2017Hoe gaat het verder met de Palestijnen?
okt 2017Hoe goed gaat het met Israëls democratie?
okt 2017Wat te verwachten van de Palestijnen?
okt 2017De eenheidsstaat en de twee staten: de grote verwarring
okt 2017Amerikaanse gangsters vierden Jom Kipoer
sep 2017Geen wereld om vrolijk van te worden
sep 2017Corruptie ondermijnt Israël tot op het bot
sep 2017De generaal over het nieuwe Midden-Oosten
aug 2017Moeten wij weer bang zijn voor de antisemieten?
aug 2017De zomer van een angstige wereld
jul 2017Staat de democratie op het spel in het Heilige Land?
jun 2017Komt de grote klap nu toch echt?
jun 2017Wie wil er een orthodoxe maaltijd?
jun 2017In dezelfde week vijftig jaar later
mei 2017Jacques Senior Coronel z.l.
mei 2017Is Trump nu al verdwaald?
mei 2017Weer feest met de ultra-orthodoxie in Israël
mei 2017Israël na 69 jaar: meer welvaart en meer verdeeldheid
apr 2017Het ontbreekt de VN aan wijsheid!
apr 2017Marwan Bargoeti: terrorist en/of vredesstichter. Moreel dilemma
mrt 2017Mensenrechten doen ook pijn
mrt 2017Vreemdelingen in eigen land?
mrt 2017Israel en de verkiezingen in Nederland
mrt 2017Israël te midden van een nieuwe wereldorde
feb 2017De Sjoa en wat de herinnering waard is
jan 2017Amerikaans jodendom staat op scheuren
jan 2017Wat kan democratie in Israël nog aan?
jan 2017John Kerry, indrukwekkend en te laat
dec 2016Een wereld in verwarring
dec 2016Ontroerende onzin: vreugde en verdriet
dec 2016Is er ook een andere Arabische wereld?
nov 2016Trump, de Israëli's, de Palestijnen
nov 2016Toch Trump!
nov 2016De strijd om de democratie: waar of niet waar?
okt 2016Is er reden voor optimisme en/of pessimisme?
sep 2016Shimon Peres
sep 2016Goodbye Barack Obama!
sep 2016Kraakt de staat?
sep 2016Was Bibi echt hier?
aug 2016Veel dank aan Michel Waterman!
aug 2016De Balfour-verklaring van Mahmoud Abbas
aug 2016Open brief aan mevrouw Sima Vaknin
aug 2016Toch nog een keer Abou Jahjah
jul 2016De wereld zonder Elie Wiesel
jun 2016De AOW-ers van de Westbank
jun 2016Terug naar Sykes-Picot?
jun 2016Wat is er aan de hand in het land Israël?
mei 2016Antizionisme en antisemitisme
mei 2016Welk hart voor het leger van Israël?
apr 2016Pesach en de Joodse identiteit
apr 2016Hoe kapitalistisch is Israël?
mrt 2016Leven met terreur
mrt 2016Ontkerkelijking in de Joodse wereld?
mrt 2016Vliegen met El Al en naast mij …
feb 2016Strategische verandering in en rond Syrië
feb 2016Het drama Olmert
feb 2016Overwinning van grote betekenis
jan 2016Geweld en de rechtsstaat
jan 2016Verkettering van links Israël
jan 2016Wat kan ons nog optimistisch maken in 2016?
dec 2015Efraim Halevy: “Israël is onvernietigbaar”
dec 2015Bij de dood van Jossi Sarid
dec 2015De militairen zijn verstandiger dan de politici
nov 2015Schwarze dwang in het moderne Israël
nov 2015Israël is alweer boos
nov 2015Ja of nee tegen Mohammed Abbas?
okt 2015Twee of één: that's the question
okt 2015Opnieuw de vluchtelingen
okt 2015Het wordt steeds erger
okt 2015Het gevecht om Syrië is begonnen
sep 2015Opnieuw over de vluchtelingen
aug 2015Vluchtelingen, de morele uitdaging van deze tijd
aug 2015Een Namenwand en een Sjoamuseum
aug 2015Woede en verdriet
jul 2015Voor of tegen de Iran-deal?
jul 2015Wordt Israël omsingeld?
jun 2015Amsterdam en Tel Aviv
jun 2015Het Israël van vandaag
mei 2015Op weg naar Jeruzalem
mei 2015Hoe herboren is Duitsland?
mei 2015Welke toekomst voor Israël?
mei 2015Weer een schandaal aan de Klaagmuur
apr 2015Opnieuw Iran
apr 2015Ja of neen tegen Iran
mrt 2015Na het weekend een koude douche
mrt 2015Wanneer het stof optrekt, dan ...?
feb 2015Deze keer had Bibi gelijk
feb 2015Het verschijnsel Bibi
jan 2015Wat nu met onze islam?
jan 2015De dag na Parijs
jan 2015Ja, een echt verschrikkelijke dreun
jan 2015Lang leve Lieberman?
dec 2014Verkiezingen in Israël: kan het tot iets leiden?
nov 2014Crisis rond nieuwe wet
nov 2014Bezorgdheid alom
okt 2014Wij missen Jitschak Rabin
okt 2014Al weer de emigratie
okt 2014Wie stopt de Joodse extremisten?
okt 2014Dubbelhartig gepraat
sep 2014Intern zielsdebat II
sep 2014Nederland en de Islamitische Staat
sep 2014Gaza en de politiek van Israël
aug 2014Nederland is nu een ander land
aug 2014Keuzes doen pijn
jul 2014Wat de Gaza-oorlog niet allemaal oproept!
jul 2014Wanhoop over vrede
jun 2014Omsingeling van Israël?
jun 2014Is het echte eenheid?
jun 2014Dramatische clash met VS
mei 2014De moord, het antisemitisme en Bibi
mei 2014Vijftig jaar PLO
mei 2014Het Joodse gevecht in Amerika
mei 2014Abbas de bedrieger
apr 2014Anne Frank
apr 2014Crisis en politieke cultuur
mrt 2014Diplomaten die staken
mrt 2014Erkenning van de (Joodse) staat?
mrt 2014Het gevecht van de zeer vromen
feb 2014Ook ruzie met Duitsland
feb 2014Nogmaals het monument van het Auschwitz Comité
jan 2014Nog een Auschwitzmonument?
jan 2014Ariel Sharon
jan 2014Nederlandse regering: treed op!
jan 2014Roulette in 2014?
dec 2013Nederland, Israël, Palestina
nov 2013De uitdaging van de Liberalen
nov 2013Ari Shavit´s Mijn Beloofde Land: een boek om niet te missen
nov 2013Verwarring alom?
nov 2013Wat is anti-Israël?
okt 2013Religie in Israël
okt 2013Heeft het Amerikaanse jodendom toekomst?
okt 2013Peres versus Netanjahoe
sep 2013Shimon Peres
sep 2013Bezinning
aug 2013Syrië, drama en dilemma
aug 2013De vrede: tactiek of doel?
jul 2013Vanwaar de boycott?
jul 2013Frans Timmermans
jun 2013Shimon Peres 90 jaar
jun 2013Er verandert iets ten goede!
mei 2013Yair Lapid: nu al gevallen
mei 2013Advies van de AIV-wijzen
mei 20134 Mei
apr 2013Het geluk in Israël
apr 2013Waarom is Israël zo gelukkig?
mrt 2013Is het antisemitisme terug?
mrt 2013De sprong in het onzekere diepe
mrt 2013De Partij van de Arbeid: vergeten partij?
feb 2013Zijn er tekenen van hoop?
feb 2013Weg met de geestelijke dictatuur!
feb 2013De Joodse gemeente van de toekomst
jan 2013De brief van Eric Yoffie
jan 2013Somber en/of optimistisch?
dec 2012De Arabische wereld kookt
nov 2012Amsterdamse Joden en Moslims
nov 2012 Wie heeft gewonnen?
nov 2012Toekomst van onzekerheid
nov 2012Israël en de Apartheid
okt 2012Israël en de Mensenrechten
okt 2012Joodse identiteit: waar hebben we het over?
aug 2012Het onopvallende Levy-rapport
jul 2012Het gevecht om de dienstplicht
jun 2012Terug in Amsterdam
mei 2012De politieke kleur van de Tora
mei 2012Het debat begint nu pas
mei 2012Die wonderlijke Israëlische politiek
apr 2012De mensenrechten en Israël
apr 2012Hoe betrekkelijk vrijheid is
mrt 2012De Holocaust en Iran
mrt 2012De kunst van Tsedaka
feb 2012De moraal en de Joodse moraal
feb 2012Het geloof in de aanval
feb 2012Welke orthodoxie is aan de winnende hand?
jan 2012Süskindfilm benadert werkelijkheid
dec 2011Het recht heeft gezegevierd
dec 2011Een paar dagen in Israël
nov 2011Een antwoord aan Iran
nov 2011Een reactie
okt 2011Gilad Shalit: recht en onrecht
sep 2011Gemeenschap kraakt in zijn voegen
sep 2011Zionisme opnieuw uitgevonden?
sep 2011Het ‘feest’ kan beginnen
jul 2011Ter kennismaking