sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Harry van den Bergh

Harry Jacob van den Bergh studeerde politieke en sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. In het verleden was hij onder andere lid van de Tweede Kamer, lid van de Raad van Europa, lid van de gemeenteraad van Amstelveen, voorzitter van de Raad van Toezicht van Joods Maatschappelijk Werk, bestuursvoorzitter van Vluchtelingenwerk Nederland, lid van het Netherlands Committee van Human Rights Watch en voorzitter van Humanity in Action Nederland. Tegenwoordig is hij zelfstandig ondernemer en bestuurder. Hij is lid van de Raad van Toezicht van de Hebreeuwse Universiteit, van het Truman Institute en de International Board van het Feuerstein Institute, alle in Jeruzalem. Sinds 2013 is Harry opnieuw lid van de gemeenteraad van Amstelveen. Verder is hij voorzitter van de Stichting Hersenonderzoek Sport en van de Stichting Educatief Programma ANNE.

vrijdag 23 februari 2018

Hoewel ik dacht toch aardig op de hoogte te zijn hoe en waar in Israël op wetenschappelijke wijze wordt nagedacht over politieke en geostrategische vraagstukken in het Midden-Oosten liep ik een aantal maanden geleden aan tegen een instituut dat ik – wellicht tot mijn schande – niet kende, zelfs niet van naam. Deze instelling heet BESA: the Begin-Sadat Centre for Strategic Studies in Tel Aviv. In eigen publicaties zegt het centrum ideologisch gezien conservatief-zionistisch te zijn, hetgeen ik enigszins voor zoete koek neem. Niet uitgelegd wordt wat dit precies betekent, maar het neemt geenszins weg dat ik in de afgelopen maanden vele boeiende artikelen van het centrum heb gelezen. Laat ik het zo zeggen: artikelen en schrijvers zijn vergelijkbaar met de behoudende groep intellectuelen en wetenschappers, zoals men die altijd weer tegenkomt in kringen waar de Atlantische verhoudingen en de geostrategische ontwikkelingen, vanuit Washington gezien, de kern vormen van de wetenschappelijk-conservatieve analyse.

In de wekelijkse publicatie van BESA stuitte ik op een toch wel interessant artikel van Mordechai Kedar naar aanleiding van de erkening van Jeruzalem als hoofdstad van Israël door de regering Trump. Het artikel betoogt ten principale dat Arabieren en/of moslims nooit de staat Israël zullen aanvaarden en dat de principes van de islam de grondslag zijn voor die gedachte. Met andere woorden: een ontwikkeling naar erkenning van Israël is uitgesloten. De vernietiging van de staat Israël is en blijft een einddoel.

Nu is het zeker zo dat men op talloze uitspraken en verklaringen kan wijzen die het tegendeel bewijzen. Ik heb zelf in de loop der jaren talloze Arabieren en moslims ontmoet die meer en meer gematigd zijn gaan denken en uiteindelijk een Palestijnse staat naast Israël voor zich zagen. De tegenstelling tussen wat Mordechai Kedar schrijft en vele Arabische uitspraken, laat zich niet verzoenen. De ene partij verguist en verwerpt de mening van de andere partij. Desondanks lijkt het mij de moeite waard de redenering van het BESA Centre, in een soort van parafrase van het artikel, nog eens te laten passeren. Eigenlijk wil ik niet geloven in de juistheid van de opvattingen van Kedar, omdat ik geloof in politieke verandering, maar ook omdat ik niet kan geloven dat de totale Arabische en islamitische wereld collectief de rest van de wereld voor gek zet.

De kern van het betoog komt neer op het volgende. Volgens Kedar is de essentie van de islam dat een functionerende Joodse staat een existentiële bedreiging vormt voor de islam zelf. Om die reden zullen de Arabieren en de moslims nooit het bestaan van de Joodse staat accepteren. De erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël, met in achtneming van het feit dat over de grenzen nog moet worden gesproken, leidde tot veel beroering in de Arabische en de islamitische wereld, om een religieuze en nationalistische reden. Zo zegt Kedar dat die religieuze reden ligt in de perceptie van de islam door de moslims zelf: het zou de opdracht van de islam zijn zowel het Jodendom als het christendom te beëindigen en alles te erven dat ooit Joods of christelijk was: volk, heilige plaatsen en het land. In de visie van de islam behoort Palestina in zijn geheel aan de islam, omdat de Joden Allah hebben beledigd en hebben geweigerd tot de Islam over te gaan. Voor de Joden is de straf dat zij van het land Palestina worden verdreven en dat hun rechten hen worden ontnomen. Wel is het zo dat de Joden dienaren van de islam kunnen worden door de zogenoemde dhimmi-status te verkrijgen. In de visie van de islam zijn de Joden geen volk, maar een verzameling religieuze gemeenschappen, onderhevig aan de macht van de islam. Het zal duidelijk zijn dat het om deze redenen ondenkbaar is dat de staat Israël zou kunnen blijven bestaan.

President Trump nu zou met zijn erkenning van Jeruzalem duidelijk hebben willen maken dat de Arabieren en moslims maar moeten wennen aan het feit dat hun ideologie nooit werkelijkheid zal worden en dat zij zich maar moeten aanpassen.

Het betoog van Kedar, in een verantwoorde publicatie, brengt mij enigszins in verwarring. Enerzijds zou het artikel ons tot de werkelijkheid terug kunnen brengen, welke dan inhoudt dat wij ons door gematigde taal laten beduvelen. Die overigens dan wel heel ver gaat! Anderzijds kan men zeggen dat Kedar de plank volslagen misslaat door de ontwikkelingen in tenminste een deel van de Arabische wereld niet op juiste waarde te schatten en niet te begrijpen dat het gematigde deel van de Arabische wereld óók wordt bedreigd door de radicale broeders.

De stellingen van Mordechai Kedar zijn nuttig om te lezen en te bestuderen, alleen al vanwege de vraag of wij onszelf in de maling laten nemen of in slaap laten sussen. Voorlopig houd ik het erop dat het BESA Centre achter de werkelijkheid aansjokt. Zou deze conclusie ook een gevaar inhouden voor alles wat ons dierbaar Is?

Delen |

vrijdag 16 februari 2018

De titel van deze column is iets te flamboyant voor het onderwerp van deze week. Dat is het feit dat het ernaar uitziet dat de strategische positie van Iran bezig is wezenlijk te veranderen. Dat daar mogelijkerwijs de veiligheid van Israël mee is gemoeid, is zeker geen bijzaak, maar ook weer niet de hoofdzaak. Wanneer de strategische positie van Iran verandert, is dat zorgwekkend, maar ook weer niet uniek. Het gehele Midden-Oosten is in beweging en mocht het ooit tot enige rust komen, dan aanschouwen wij een gebied waar in betrekkelijk korte tijd grote verschuivingen hebben plaatsgevonden. Verschuivingen die soms ongunstig voor Israël zijn, maar ook verschuivingen die op het oog in het voordeel van Israël kunnen uitpakken.

Eigenlijk spreken wij over een grote pan, waarin meerdere partijen roeren om een groter stuk van de koek in handen te krijgen. Waar beginnen nu deze verschuivingen, zou mijn eerste vraag zijn. Ik denk dat zij beginnen bij een ontwikkeling in het gebied waarbij de traditionele grenzen onder druk komen te staan. Ik zou niet precies een moment kunnen aanwijzen dat het allemaal begon, maar het zou mij niet verbazen indien historici in de nabije jaren de langdurige oorlog tussen Iran en Irak in de jaren tachtig van de vorige eeuw gaan benoemen als het begin van de ellende. Een tweede ontwikkeling lijkt mij het feit dat de component religie en de interpretatie daarvan (hoewel allemaal door moslims) een grote rol ging spelen. Ik denk inderdaad dat de vecht- en slachtpartijen tussen soennieten en sji’ ieten de verhoudingen compliceerden. Het feit dat zij allemaal vredelievende moslims waren, weerhield diezelfde moslims er niet van deel te nemen aan verschillende grote oorlogen, niet om moslims te beschermen voor een boze buitenwereld, maar om elkaar vanuit een onbegrijpelijke ambitie het leven zo zuur mogelijk te maken.

De recente oorlog in en rondom Syrië heeft dat voor de zoveelste keer bewezen. Extremisten van Isis hielden er zo hun eigen ambities op na, die erop neer kwamen dat zij met extreme gewelddadigheid, dwars door alle bestaande verhoudingen, de droom van hun kalifaat meenden te moeten realiseren. Het feit dat zij dit – vanuit hun gezichtspunt – aanvankelijk vrij succesvol deden, was de belangrijkste reden dat de Russen hun intrede deden in het gebied, als redder van vriend Syrië. De vrienden uit Moskou werden bij hun interventies naar mijn mening geholpen door het feit dat president Obama eerder besloot een beslissende rol van Amerika ter plekke op te geven. Hoewel de Amerikanen deze situatie enigszins terugdraaiden, is het resultaat toch eigenlijk dat de Russen vrij spel hebben en dat de machtsverhoudingen in het Midden-Oosten wezenlijk zijn veranderd.

Dan hebben wij het overigens nog niet eens gehad over onze Navo-vrienden in Turkije, welke worden geacht solidair te zijn met de westerse bondgenoten. Ik weet niet of het al zo ver is om deze droom op te geven. Het lijkt mij zeker dat het bondgenootschappelijke ideaal van verbondenheid en solidariteit in Turkije een geheel andere inhoud heeft gekregen.

Is het juist dat Iran, los van de aanwezigheid rond Israël van Hamas en Hezbollah, Israël al tijgerend nadert en er mogelijkerwijs op uit is het land ernstig in de problemen te brengen door de aanwezigheid van Iraanse militaire bases in Syrië en de toepassing van de zogenaamde dronetechnologie? Het leidt daarbij geen twijfel dat de militaire macht van Hezbollah veel groter is geworden doordat Hezbollah de beschikking heeft over vele duizenden (Iraanse) raketten. Het juiste getal is niet bekend en de schattingen zijn zeer variabel. Eén ding is zeker: het rakettenarsenaal is een groot risico voor Israël en de vraag is of afweermiddelen effectief zijn. Zelf vrees ik dat wanneer Iran en Hezbollah zouden besluiten Israël aan te vallen, Israël geen andere keuze heeft dan grootscheeps militaire middelen in te zetten.

De Verenigde Staten hebben tegenwoordig een klein aantal militairen in Israël als een soort van veiligheidsgarantie. Dat is zeker niet zonder betekenis, maar in het Amerikaanse strategische denken – zoals onlangs bleek uit een analyse van het Pentagon – heeft Amerika zijn belangstelling nu vooral oostwaarts gericht, op het gehele oost-Aziatische gebied. Ook om deze reden is het van heel groot belang dat de kwakkelende verhoudingen tussen Israël en de Amerikaanse Joden worden gerepareerd. Deze Joden in de VS zijn het eerste schild dat Israël in geval van conflict kan optrekken.

Mijn gedachte is dat in het Midden-Oosten heel veel in beweging is en lang niet altijd ten gunste van de veiligheid van Israël. Het is geruststellend, in zekere zin, dat Israël een heel sterke bevolking heeft, die bereid is voor de veiligheid grote offers te brengen. Het stelt mij echter niet gerust dat de Iraniërs in al deze verwikkelingen, ondanks de ‘vriendschap’ tussen Poetin en Netanjahoe, in Syrië zitten en van Moskou tot op veertig kilometer van de Golanhoogten mogen komen. Geruststellend? Ik dacht van niet!

Delen |

vrijdag 9 februari 2018

Er brak naar mijn smaak een beschamende rel uit tussen Polen en Israël met de Sjoa als middelpunt van een misselijke discussie. Niet alleen de toon waarop wordt ‘gedebatteerd’ leek mij beneden elk peil, maar ook de manier waarop wordt gesproken en geschreeuwd over de verantwoordelijkheid voor de doden van de Sjoa. De Israëlische minister van Onderwijs Naftali Bennett zegde een reis naar Polen af, waar hij studenten, politici en journalisten zou voorlichten over de Poolse verantwoordelijkheid voor ongeveer 200.000 omgekomen Joodse Polen. Hij was niet uitgenodigd door de Poolse regering en deze liet Bennett weten dat hij niet welkom was. Hij bleek uitgenodigd te zijn door de Brits-Joodse ondernemer Daniel, die afwisselend in Israël of Polen verblijft. Deze mijnheer Daniel maakt zich sterk voor de Pools-Israëlische betrekkingen, waaraan wellicht nog heel wat te verbeteren valt.

Polen is natuurlijk een kwetsbaar land als het gaat om de Sjoa. De ‘uitvoering’ van de Sjoa vond grotendeels in Polen plaats. Van de enorme Joodse gemeenschap in Polen van voor de Tweede Wereldoorlog werden 2.3 miljoen mannen, vrouwen en kinderen in vernietigingskampen in Polen vermoord. De wijze waarop eeuwenlang Poolse Joden in hun eigen land werden behandeld, lijkt in Polen uitgevonden. Er is geen twijfel over dat het katholieke Polen zwaar boter op het hoofd heeft als het gaat om antisemitisme en discriminatie. Daarbij moet worden gezegd dat ook Polen aanzienlijke inspanning heeft gedaan om een vorm van spijt te laten zien en de kleine Joodse gemeenschap in staat heeft gesteld zich te ‘herstellen’, wanneer dat al mogelijk zou zijn geweest na wat er is gebeurd. Ook zijn de betrekkingen met Israël na de val van het communisme sterk verbeterd. Naar mijn indruk lijkt het natuurlijk niet op de wijze waarop de Duitsers aan Wiedergutmachung hebben gedaan, maar de Polen zijn zich ervan bewust dat de grote Duitse kampen zich op hun grondgebied bevonden.

In de beschamende rel die is uitgebroken, gaat het volgens mij niet over de vraag of er in Polen is gemoord is, maar over de vraag wie verantwoordelijk waren, en in welke mate de Polen zelf. Er is ook geen twijfel dat Polen zich verzet hebben. De mate waarin is een kwestie van waardering, zoals dat ook in Nederland het geval was, maar feit is dat Yad Vashem een aantal Polen tot “rechtvaardige” heeft uitgeroepen.

De rel gaat over een belangrijk en kwetsbaar aspect van het gesprek over de verantwoordelijkheid van de Polen voor de Sjoa. Daarbij gaat het ook over de vraag hoe en wanneer de volle verantwoordelijkheid al dan niet uitsluitend bij de Duitsers terecht zou moeten komen en in welke mate bij de Polen. Een dergelijke vraag vereist afgewogen studies, zonder een vooropgezet eindoordeel, en een moedig gesprek over medeverantwoordelijkheid van de Polen zelf.

In de huidige situatie in Polen komt daar zeer zeker ook het vraagstuk bij van krachtig Pools nationalisme en de betekenis daarvan voor het historische debat over de Sjoa. Het lijkt erop dat na de val van het communisme en de aansluiting van Polen bij het Westers bondgenootschap en bij de Europse Unie Polen gaat voor een revival van de Poolse eigenheid, nationalisme genoemd. Ik begrijp heel goed dat mede door dit nieuwe nationalisme de rol van het land in de Sjoa van immense betekenis is: schuldig of niet, en zo ja, in welke mate.

De Polen menen een oplossing te hebben gevonden voor de pijnlijkheid van het debat door bij wet te bepalen dat eenieder die niet over de feiten spreekt en dus ten onrechte zou beschuldigen, strafbaar is. Dat is een heel gevaarlijke weg. Wetgeving over de vraag wat de waarheid is, is een foute en onmogelijke weg. Het is aan de historici om de historische waarheid zo nauwkeurig mogelijk te bepalen. En dan nog, want het eens worden over de waarheid is zeer hachelijke zaak. Zelfs wanneer men het niet eens blijkt te zijn, is het van belang met voorzichtigheid te spreken. Wat heel onverstandig is, is het introduceren van dwingende wetgeving. Wat voor een minister van het Israëlische kabinet ook heel onverstandig is, is om met de bravoure en het gebrek aan wellevendheid die Naftali Bennett eigen zijn, een reis naar Polen aan te kondigen, zonder medeweten van de Poolse regering, om tal van mensen en instellingen de waarheid over de Sjoa in Polen te komen verkondigen. Geen regering zou dat pikken, zoals de Nederlandse regering enkele maanden geleden de komst van Turkse bewindslieden niet pikte vanwege een verkiezingscampagne in Turkije. In de verhouding tussen staten is bij voorkeur en bijna altijd diplomatie het beste middel.

De verhouding tussen Polen en Israël is nu op een heel gevoelig punt vertroebeld, hetgeen bij een verstandige aanpak nooit had horen gebeuren. Beide regeringen hadden zich nooit mogen laten leiden door riskant nationalisme, met nog riskantere claims over de waarheid. De historici moeten nu eerst aan tafel!

Delen |

vrijdag 26 januari 2018

Ik doe bij deze een politieke bekentenis. Dat is deze: ik zwoeg (een tikje overdreven) al jaren met de vraag wat ik eigenlijk van de Palestijnse leiders en hun onderdanen denk. Het is natuurlijk geheel verkeerd de Palestijnen als een politieke eenheid te zien, want dat zijn zij nog nooit geweest en ik denk niet dat er veel kans is dat dit in de nabije toekomst gebeurt. Zie nu bijvoorbeeld de toestand in Gaza en alweer de strijd over de vraag wie de baas is in het Palestijnse kamp. Zoals zo vaak: hoe radicaler, hoe gewelddadiger en hoe gematigder, hoe meer uitgesloten van de politieke macht.

Mijn gezwoeg concentreert zich uiteraard op het vredesproces, want dat is toch het centrale thema in de verhouding tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit. Ook daar is de vertrouwensvraag van de allergrootste betekenis. Ik kan mij heel goed voorstellen dat de Israëli’s de Palestijnen niet vertrouwen, terwijl er van de andere kant ook niet veel reden is de Israëli’s te vertrouwen. Zo is helaas de werkelijkheid!

Jaren geleden heb ik in Beiroet en in Damascus prominente politieke leiders van de Palestijnen mogen ontmoeten, onder wie enkele keren Jasser Arafat. Damascus placht de grootste moordenaars te huisvesten en te financieren, terwijl ik mij nog schaam dat ik deze mannen een hand heb gegeven. Niet uit vriendschap, maar uit opportunisme, zo hoort dat nu eenmaal in het internationale diplomatieke verkeer. Ik herinner mij ontmoetingen op andere locaties in Libanon en elke keer vroeg ik mij af hoe al die vriendelijkheid en gematigdheid te plaatsen. Mohammed Abbas was twee jaar geleden in Den Haag met een hele stoet goed geklede Palestijnse officials. Ik heb het ook op deze plaats geschreven, want ik was oprecht onder de indruk van Mohammed Abbas, die op mij als gematigd, verstandig en oprecht overkwam. Met deze man, zo dacht ik, moet het toch mogelijk zijn een vredesovereenkomst te bereiken!

Over deze man is al vaak geschreven dat hij in zijn jonge academische jaren in Moskou aan de Lumumba Universiteit een Holocaustontkenner was. Omdat hij het heeft opgeschreven in een ‘academisch’ proefschrift, moet je wel geloven dat hij het meende. Omdat zelfs zo iemand recht heeft op zijn ontwikkeling, ben ik er maar van uitgegaan dat hij tot beter inzicht was gekomen.

En nu dan, na de toespraak van Donald Trump over Jeruzalem? Zoals zo vaak is gebleken bij de Palestijnen, is hun strategisch inzicht heel slecht ontwikkeld. Ik begrijp heel wel dat de Palestijnen boos waren op Trump, maar Trumps boodschap dat er over de grenzen van oost- en west-Jeruzalem moest worden onderhandeld, was zeker ook een uitnodiging tot enige kalmte en redelijkheid. Neen, zegt Abbas tegen de grootste mogendheid van de wereld, wij aanvaarden Amerika niet meer als onderhandelaar. Dat zijn vanaf nu de onmachtige Verenigde Naties en het verdeelde Europa, alsof de Palestijnen met hun paar miljoen over de hele wereld ooit een machtsfactor van betekenis kunnen zijn, die bovendien in belangrijke mate afhankelijk zijn van Amerikaanse dollars. In plaats van nu aan tafel te gaan voor onderhandelingen, gedragen de Palestijnse leiders zich als zichzelf overschattende internationale leiders. Wees er zeker van: in Israël lacht elke annexionist zich een ongeluk over zoveel tactische domheid.

Het verhaal wordt nog ernstiger en droeviger. Deze columnist had zeker enig vertrouwen in de gematigdheid van Mohammed Abbas. Sommige van mijn Israëlische vrienden lieten mij soms weten dat ik enigszins naïef was en mij in de maling liet nemen. Anderen deelden mijn optimisme, ook al omdat ik vertelde van de samenwerking van de Hebreeuwse Universiteit met Palestijnse collega’s.

Diezelfde Mohammed Abbas hield in reactie op het besluit van Donald Trump over Jeruzalem op 13 januari in Ramallah een toespraak waar de honden geen brood van lusten: historisch onjuist en vervormd; leugenachtig over de Palestijnse geschiedenis (“de Kanaänieten waren de eerste Palestijnen”); Israël wordt opgevoerd als de uitvoering van een westers koloniaal product; de vergiftiging van de Palestijnse jongeren door Israëlische drugs en nog meer antisemitische onzin. Het lijkt wel of de Palestijnse president zo uit zijn dak is gegaan dat hij alle verborgen wrok, haat en onzin heeft uitgekraamd.

Dat alles is zeker geen reden om blij te zijn of er vrolijk over te doen. Hebben de Likoedniks dan toch meer gelijk dan de optimisten van het vredeskamp waartoe ik mijzelf reken? De tijd zal het uitwijzen, zoals het cliché luidt. Optimistischer en vrolijker ben ik er niet van geworden!

Delen |

vrijdag 19 januari 2018

Deze columnist van de Crescas-nieuwsbrief is een groot bewonderaar van de Israëlische krant Haaretz. Ik ben een tikje verslaafd aan de Engelse uitgave, omdat de meeste Israëlische kranten vanwege de taal voor mij helaas niet toegankelijk zijn. De Jeruzalem Post is wel toegankelijk, omdat die een Engelse editie kent. Mijn probleem met de JP is dat de als boeiend bedoelde artikelen vrijwel nooit bondige en zakelijk geformuleerde stukken zijn; elk artikel heeft een lengte van, bij wijze van spreken, een klein boekje. Te lang en vaak moeilijk te doorgronden! Al te vaak heb ik niet het geduld de lange stukken te lezen, zoals ook geldt voor de bijlages van Nederlandse kranten in het weekeinde.

Ik moet dus oppassen dat de selectie van artikelen die ik lees, niet leidt tot een riskante vervorming van wat je denkt dat de werkelijkheid is. Dat risico is zeker reëel, want mijn belangstelling voor de linkse krant Haaretz is nadrukkelijk aanwezig. Nu probeert in Nederland een mij verder onbekende Likoed outlet het Nederlandse volk te wijzen op de vruchten van het Likoed-beleid en vooral ook aan te tonen dat Likoed voortdurend verkeerd wordt begrepen. Op een pittige manier controleert deze Likoed-club de Nederlandse media op hun voorlichting over Israël en regelmatig schiet de Likoed-aanhang raak. Laat zij daar vooral mee doorgaan!

Ik heb ook een paar kritische lezers die mij regelmatig wijzen op in hun ogen vanuit een rechts georiënteerde optiek genuanceerde artikelen, waarin vooral het beeld van Bibi Netanjahoe wordt bijgesteld. Dat is in mijn ogen niet gemakkelijk, maar waard om goed te volgen en te overwegen. Ik hoop zeer dat mijn goede bekende, de in Israël wonende Zvi Markuszover doorgaat mij lastig te vallen met andere opinies dan die doorgaans uit mijn pen komen.

Waarom deze inleiding, om wat te beweren? De aanleiding is eigenlijk een artikel dat (ja zeker!) in Haaretz verscheen van de hand van de mij onbekende dr. Doron Matza, medewerker van het Forum Regionaal Denken en een voormalig senior staflid van de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst. Dit soort diensten levert vaak intelligente geesten en Matza is een van hen. Het artikel dat hij schrijft, gaat over twee belangrijke zaken: waarom is Benjamin Netanjahoe zo’n succesvol politiek leider en waarom is de oppositie in Israël niet in staat een aantrekkelijk alternatief te bieden?

Op zijn minst deel ik met Matza zijn afkeer van de persoon Netanjahoe, die hij verwijt corrupt te zijn en een te groot ego te hebben. Daar kan men nog een paar zaken aan toevoegen. Toch beschouwt Matza Bibi als de grootste minister-president van Israël sinds Ben-Goerion, met wie hij hem ook vergelijkt. Dat is nogal wat en het ‘gerucht’ gaat dat Bibi er bij het lezen van de bijdrage van Matza met rode wangetjes bij zat.

Doron Matza schrijft Netanjahoe een politieke visie toe van een grootsheid die vergelijkbaar is met Ben-Goerion, omdat hij op dezelfde wijze een liberaal sociaal-economisch plan heeft getrokken als Ben-Goerion dat in zijn tijd deed met een sociaal-democratische zienswijze. Hij meent zelfs dat de strategische visie van Bibi op de veiligheid van de staat niet ver zou af staan van Ben-Goerion. Dat begrijp ik niet helemaal, tenzij wordt bedoeld dat het inderdaad om omvattende visies gaat die beogen de veiligheid van de staat in al haar aspecten te garanderen. Ik vermoed dat Matza daarmee ook doelt op de toekomst van de bezette gebieden, omdat het mij niet verbaasd zou hebben dat ook Ben-Goerion dacht in termen van het Groot-Israel, zoals ook zijn Mapai-partij pas heel laat, ten tijde van de Oslo-akkoorden, de gedachte van een Palestijnse staat heeft aanvaard.

Indien ik het goed begrijp zit de kracht en de kwaliteit van Netanjahoe in het feit dat hij zeker in verschillende posities een belangrijk architect was van een liberaal-kapitalistische samenleving, zoals wij geheel of ten dele in bijna alle naoorlogse staten van Europa en elders hebben leren kennen: grote economische groei, grote welvaart en grote inkomensverschillen met meestal een aanzienlijke onderklasse. Deze visie zou beter aansluiten bij de opvattingen van een meerderheid van de Israëlische bevolking, welke zoals in Europa een hoge ontwikkelingsgraad laat zien en zich niet of bijna niet meer thuis voelt in het collectieve gedachtegoed. Inderdaad, deze ontwikkeling is zichtbaar niet alleen in Israël maar evenzeer in tal van Europese landen, waar de betekenis van de sociaal-democratie, welke ook haar maatschappelijke bijdrage geweest is, in elk geval van ondergeschikt belang is geworden. Matza werkt het niet verder uit, maar stelt het niet tegen te spreken feit vast dat de links oppositie in Israël, zoals elders, wellicht nog weinig perspectief te bieden zou hebben.

Mijn afkeer van Bibi Netanjahoe heeft alles te maken met zijn catastrofale beleid van sluipende annexatie van de Westbank en de behandeling van de Palestijnen, hoe dom en kortzichtig die ook mogen zijn. Het is de moeite waard de reactie van president Abbas op het besluit van president Trump over Jeruzalem nog eens na te lezen! In elk geval schreef Doron Matza een artikel dat ik op mijn werktafel even apart heb gelegd.

Delen |
feb 2018Nogmaals Jeruzalem
feb 2018Iran nadert Israël tijgerend door de woestijn
feb 2018De Polen, Israël en de Sjoa
jan 2018Afgeknapt op Mohammed Abbas en/of de Palestijnen
jan 2018De noodzaak van out of the box denken
jan 2018Wie is er nu bang voor BDS?
jan 2018Op het schaakbord van de grote wereld
dec 2017Chanoeka is weer voorbij en wat nu?
dec 2017Ik had graag meegelopen
dec 2017Wie zijn er nu dom: de Amerikanen of de Israëli’s?
nov 2017Moet Israël in zee gaan met Saoedi-Arabië?
nov 2017Waarom al die drukte over een vage verklaring?
nov 2017Hoe gaat het verder met de Palestijnen?
okt 2017Hoe goed gaat het met Israëls democratie?
okt 2017Wat te verwachten van de Palestijnen?
okt 2017De eenheidsstaat en de twee staten: de grote verwarring
okt 2017Amerikaanse gangsters vierden Jom Kipoer
sep 2017Geen wereld om vrolijk van te worden
sep 2017Corruptie ondermijnt Israël tot op het bot
sep 2017De generaal over het nieuwe Midden-Oosten
aug 2017Moeten wij weer bang zijn voor de antisemieten?
aug 2017De zomer van een angstige wereld
jul 2017Staat de democratie op het spel in het Heilige Land?
jun 2017Komt de grote klap nu toch echt?
jun 2017Wie wil er een orthodoxe maaltijd?
jun 2017In dezelfde week vijftig jaar later
mei 2017Jacques Senior Coronel z.l.
mei 2017Is Trump nu al verdwaald?
mei 2017Weer feest met de ultra-orthodoxie in Israël
mei 2017Israël na 69 jaar: meer welvaart en meer verdeeldheid
apr 2017Het ontbreekt de VN aan wijsheid!
apr 2017Marwan Bargoeti: terrorist en/of vredesstichter. Moreel dilemma
mrt 2017Mensenrechten doen ook pijn
mrt 2017Vreemdelingen in eigen land?
mrt 2017Israel en de verkiezingen in Nederland
mrt 2017Israël te midden van een nieuwe wereldorde
feb 2017De Sjoa en wat de herinnering waard is
jan 2017Amerikaans jodendom staat op scheuren
jan 2017Wat kan democratie in Israël nog aan?
jan 2017John Kerry, indrukwekkend en te laat
dec 2016Een wereld in verwarring
dec 2016Ontroerende onzin: vreugde en verdriet
dec 2016Is er ook een andere Arabische wereld?
nov 2016Trump, de Israëli's, de Palestijnen
nov 2016Toch Trump!
nov 2016De strijd om de democratie: waar of niet waar?
okt 2016Is er reden voor optimisme en/of pessimisme?
sep 2016Shimon Peres
sep 2016Goodbye Barack Obama!
sep 2016Kraakt de staat?
sep 2016Was Bibi echt hier?
aug 2016Veel dank aan Michel Waterman!
aug 2016De Balfour-verklaring van Mahmoud Abbas
aug 2016Open brief aan mevrouw Sima Vaknin
aug 2016Toch nog een keer Abou Jahjah
jul 2016De wereld zonder Elie Wiesel
jun 2016De AOW-ers van de Westbank
jun 2016Terug naar Sykes-Picot?
jun 2016Wat is er aan de hand in het land Israël?
mei 2016Antizionisme en antisemitisme
mei 2016Welk hart voor het leger van Israël?
apr 2016Pesach en de Joodse identiteit
apr 2016Hoe kapitalistisch is Israël?
mrt 2016Leven met terreur
mrt 2016Ontkerkelijking in de Joodse wereld?
mrt 2016Vliegen met El Al en naast mij …
feb 2016Strategische verandering in en rond Syrië
feb 2016Het drama Olmert
feb 2016Overwinning van grote betekenis
jan 2016Geweld en de rechtsstaat
jan 2016Verkettering van links Israël
jan 2016Wat kan ons nog optimistisch maken in 2016?
dec 2015Efraim Halevy: “Israël is onvernietigbaar”
dec 2015Bij de dood van Jossi Sarid
dec 2015De militairen zijn verstandiger dan de politici
nov 2015Schwarze dwang in het moderne Israël
nov 2015Israël is alweer boos
nov 2015Ja of nee tegen Mohammed Abbas?
okt 2015Twee of één: that's the question
okt 2015Opnieuw de vluchtelingen
okt 2015Het wordt steeds erger
okt 2015Het gevecht om Syrië is begonnen
sep 2015Opnieuw over de vluchtelingen
aug 2015Vluchtelingen, de morele uitdaging van deze tijd
aug 2015Een Namenwand en een Sjoamuseum
aug 2015Woede en verdriet
jul 2015Voor of tegen de Iran-deal?
jul 2015Wordt Israël omsingeld?
jun 2015Amsterdam en Tel Aviv
jun 2015Het Israël van vandaag
mei 2015Op weg naar Jeruzalem
mei 2015Hoe herboren is Duitsland?
mei 2015Welke toekomst voor Israël?
mei 2015Weer een schandaal aan de Klaagmuur
apr 2015Opnieuw Iran
apr 2015Ja of neen tegen Iran
mrt 2015Na het weekend een koude douche
mrt 2015Wanneer het stof optrekt, dan ...?
feb 2015Deze keer had Bibi gelijk
feb 2015Het verschijnsel Bibi
jan 2015Wat nu met onze islam?
jan 2015De dag na Parijs
jan 2015Ja, een echt verschrikkelijke dreun
jan 2015Lang leve Lieberman?
dec 2014Verkiezingen in Israël: kan het tot iets leiden?
nov 2014Crisis rond nieuwe wet
nov 2014Bezorgdheid alom
okt 2014Wij missen Jitschak Rabin
okt 2014Al weer de emigratie
okt 2014Wie stopt de Joodse extremisten?
okt 2014Dubbelhartig gepraat
sep 2014Intern zielsdebat II
sep 2014Nederland en de Islamitische Staat
sep 2014Gaza en de politiek van Israël
aug 2014Nederland is nu een ander land
aug 2014Keuzes doen pijn
jul 2014Wat de Gaza-oorlog niet allemaal oproept!
jul 2014Wanhoop over vrede
jun 2014Omsingeling van Israël?
jun 2014Is het echte eenheid?
jun 2014Dramatische clash met VS
mei 2014De moord, het antisemitisme en Bibi
mei 2014Vijftig jaar PLO
mei 2014Het Joodse gevecht in Amerika
mei 2014Abbas de bedrieger
apr 2014Anne Frank
apr 2014Crisis en politieke cultuur
mrt 2014Diplomaten die staken
mrt 2014Erkenning van de (Joodse) staat?
mrt 2014Het gevecht van de zeer vromen
feb 2014Ook ruzie met Duitsland
feb 2014Nogmaals het monument van het Auschwitz Comité
jan 2014Nog een Auschwitzmonument?
jan 2014Ariel Sharon
jan 2014Nederlandse regering: treed op!
jan 2014Roulette in 2014?
dec 2013Nederland, Israël, Palestina
nov 2013De uitdaging van de Liberalen
nov 2013Ari Shavit´s Mijn Beloofde Land: een boek om niet te missen
nov 2013Verwarring alom?
nov 2013Wat is anti-Israël?
okt 2013Religie in Israël
okt 2013Heeft het Amerikaanse jodendom toekomst?
okt 2013Peres versus Netanjahoe
sep 2013Shimon Peres
sep 2013Bezinning
aug 2013Syrië, drama en dilemma
aug 2013De vrede: tactiek of doel?
jul 2013Vanwaar de boycott?
jul 2013Frans Timmermans
jun 2013Shimon Peres 90 jaar
jun 2013Er verandert iets ten goede!
mei 2013Yair Lapid: nu al gevallen
mei 2013Advies van de AIV-wijzen
mei 20134 Mei
apr 2013Het geluk in Israël
apr 2013Waarom is Israël zo gelukkig?
mrt 2013Is het antisemitisme terug?
mrt 2013De sprong in het onzekere diepe
mrt 2013De Partij van de Arbeid: vergeten partij?
feb 2013Zijn er tekenen van hoop?
feb 2013Weg met de geestelijke dictatuur!
feb 2013De Joodse gemeente van de toekomst
jan 2013De brief van Eric Yoffie
jan 2013Somber en/of optimistisch?
dec 2012De Arabische wereld kookt
nov 2012Amsterdamse Joden en Moslims
nov 2012 Wie heeft gewonnen?
nov 2012Toekomst van onzekerheid
nov 2012Israël en de Apartheid
okt 2012Israël en de Mensenrechten
okt 2012Joodse identiteit: waar hebben we het over?
aug 2012Het onopvallende Levy-rapport
jul 2012Het gevecht om de dienstplicht
jun 2012Terug in Amsterdam
mei 2012De politieke kleur van de Tora
mei 2012Het debat begint nu pas
mei 2012Die wonderlijke Israëlische politiek
apr 2012De mensenrechten en Israël
apr 2012Hoe betrekkelijk vrijheid is
mrt 2012De Holocaust en Iran
mrt 2012De kunst van Tsedaka
feb 2012De moraal en de Joodse moraal
feb 2012Het geloof in de aanval
feb 2012Welke orthodoxie is aan de winnende hand?
jan 2012Süskindfilm benadert werkelijkheid
dec 2011Het recht heeft gezegevierd
dec 2011Een paar dagen in Israël
nov 2011Een antwoord aan Iran
nov 2011Een reactie
okt 2011Gilad Shalit: recht en onrecht
sep 2011Gemeenschap kraakt in zijn voegen
sep 2011Zionisme opnieuw uitgevonden?
sep 2011Het ‘feest’ kan beginnen
jul 2011Ter kennismaking