inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Anne Maria van Hilst

Anne-Maria van Hilst (1988), geboren in Amsterdam, studeerde geschiedenis en Hebreeuws aan de Universiteit van Amsterdam. Zij specialiseerde zich in 'tznioet en seksualiteit bij Joodse vrouwen'. Tijdens en na haar studie werd ze actief in het interreligieuze veld. Zij geeft lezingen en gastlessen bij diverse geloofsgemeenschappen en ze organiseert interreligieuze bijeenkomsten. Sinds 2017 is Anne-Maria co-hoofd onderwijs bij de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam.

vrijdag 25 oktober 2019

Al enkele jaren ben ik actief in de interreligieuze dialoog. Onbekend maakt onbemind, is een van mijn lijfspreuken. Door kennis met elkaar te maken en van elkaar te leren, begrijp je elkaar beter. Zo zie je dat degene tegenover je niet alleen 'de ander' is, maar ook iemand met gevoelens, gedachten en wensen.

Het fundament voor deze interesse is al gelegd in mijn basisschooltijd op de 16e Montessorischool in Amsterdam Zuidoost. Op mijn school zaten mensen van tientallen nationaliteiten. Van Hongarije tot Sint Eustasius, van Equador tot Rusland. Omdat geen enkele groep een meerderheid vormde, praatten we allemaal Nederlands met elkaar. De school vond het belangrijk dat we begrip hadden voor elkaars achtergrond. Zo mocht iedereen een spreekbeurt geven over zijn of haar cultuur en werden er op feestdagen traditionele gerechten uitgedeeld. Hoogtepunt was altijd de werelddag. Dan verkleedden we ons als iemand van onze cultuur en deden we volksdansen.

Op deze school leerde ik de diversiteit ook binnen de verschillende groepen kennen. Zo zag ik bijvoorbeeld dat moslims uit Suriname de islam anders beleefden dan moslims uit Marokko. Je kon mensen niet in een groep plaatsen puur vanwege hun religie of achtergrond.

Toen ik een aantal weken geleden hoorde dat de door mij zo gewaardeerde basisschool als eerste school in Nederland zou sluiten door het lerarentekort, schrok ik dan ook erg. Hoe kon dit gebeuren met mijn lieve schooltje? Wat moest er met de kinderen gebeuren?

Ik maakte me echter ook zorgen om een andere reden. Een van de beste herinneringen aan mijn basisschool is aan mijn juffrouw Linda van Wees. Altijd had ze een lief woordje of een knuffel voor je klaar. Zij zette zich als kleuterjuf ook altijd in voor aandacht en begrip voor elkaar. Iedereen kon op haar rekenen. De schok was dan ook groot toen ze zeer plotseling overleed toen ik in groep 3 zat.

De school was ook geschrokken maar heeft het mooi opgepakt. Naast het maken van een uitgebreide schoolkrant met herinneringen aan haar hebben ze ook een boom geplant: een lindeboom voor die lieve juffrouw Linda, samen met alle kinderen die bij haar in de klas zaten of hadden gezeten en haar familie. De afgelopen 24 jaar is deze boom uitgegroeid tot
een prachtige grote lindeboom. Maar wat gebeurt er nu mee nu de school gaat sluiten? Verdwijnt hij dan? Dat mag toch niet? Deze boom moet blijven bestaan!

Delen |

vrijdag 16 augustus 2019

In de paar maanden dat u voor het laatst van mij heeft gehoord, is er veel gebeurd. Ik ben getrouwd, op huwelijksreis geweest in Hawaii en heeeel veel werk. Al met al was het dus een tijd met bijzondere momenten. Hoogte punt was mijn choepa, omringd door al mijn lieve vrienden en familie. Je kan zo lang naar iets toewerken, maar op het moment dat het zo ver is, is het toch anders.

Dit geldt ook voor een andere belangrijke gebeurtenis de afgelopen maanden. Al jaren ben ik op zoek naar de geschiedenis van de familie van mijn vader. De vader van mijn vader is al in 1946 overleden en mijn oma in 1984. Beide heb ik dus nooit gekend. Zeker mijn oma heeft mij altijd geïntrigeerd, mede omdat ik vaak hoor dat ik op haar lijk. Ik ben close met de familie van mijn moeder, maar die zijn allemaal lang en blond, dus daar herken ik weinig in van mijzelf.

De moeder van mijn vader, Hermine Grillenberger, werd in 1904 geboren in Graz, Oostenrijk. Zij kwam voor werk naar Nederland in de jaren twintig van de vorige eeuw. Hier ontmoette zij mijn opa en samen kregen ze vier kinderen. Veel meer dan dit is er bij mij niet bekend. Al jaren wilde ik daarom naar Graz, om meer van haar leven te ontdekken. Omdat ik weinig informatie had wist ik niet goed wat ik moest doen. Een paar weken geleden hakte ik de knoop door en besloot ik alsnog te gaan, alleen. Ik wilde het zelf ervaren, zelf rondlopen in haar stad.

Vanaf het moment dat ik de eerste torens van Graz zag, kwam er een bijzonder gevoel bij mij op. Had mijn oma ook deze straten belopen? Had zij ook deze kerk bezocht? Wat vond zij van de oude klokkentoren op de berg? Hoewel het een vreemde stad was, voelde ik mij meteen thuis.

Aan de andere kant merkte ik dat de Joodse historica in mij het erg lastig had. Op een tentoonstelling in een museum en wat Stolpersteine na was er niks terug te vinden over de oorlog. Veel aandacht was er echter voor de bezetting ná de oorlog door de Russen. Iets wat bij onze geschiedenisboeken weer amper is terug te vinden. Toen ik een oud antiekwinkeltje binnenstapte en leuk aan de praat raakte met een oudere man daar kon ik het niet helpen me af te vragen: wat zou hij ervan vinden als hij wist dat ik Joods ben? Wat deed hij in de oorlog?

Ook na mijn bezoek zijn nog veel vragen onbeantwoord gebleven. Wie is daar nog van mijn familie bijvoorbeeld? Wat voor rol speelden zij in de oorlog? En nog veel meer. Maar een eerste kennismaking is er nu geweest.

Delen |

vrijdag 8 maart 2019

Voor mijn werk kom ik op veel verschillende plekken. Ik heb al lezingen gegeven in kerken, moskeeën, kloosters, hogescholen en musea. In januari werd mij door een vriend van mij echter gevraagd om iets heel anders te organiseren. Hij geeft geschiedenis en maatschappijleer op het Luzac in Alkmaar. Voor het vak maatschappijleer wilde hij graag het religieuze leven in de stad laten zien. Een aantal jaren geleden heb ik al in Alkmaar gewerkt voor een interreligieuze vrouwengroep, dus de contacten waren snel gemaakt. Het was erg mooi om te zien hoe enthousiast de verschillende gebedshuizen reageerden op mijn verzoek voor een bezoek.

Na al het regelwerk was het eind januari eindelijk zo ver. Met een groepje van drie jongens van mavo 3 gingen we langs bij een synagoge, moskee en lutherse kerk. Voor de meeste leerlingen, en de leraar, was het de eerste keer dat ze een moskee en een synagoge van binnen zagen. Omdat de afstanden soms best ver waren propten we ons met z’n vijven in een kleine auto, wat voor grote hilariteit zorgde. Het was een van die extreem regenachtige dagen en de ramen van de auto besloegen zodanig dat de bestuurder amper naar buiten kon kijken. Na al deze halsbrekende toeren werden we gelukkig heel warm ontvangen met thee, dadels, water, koffie en nog veel meer. De leerlingen kregen uitgebreid de kans om vragen te stellen en rond te kijken in het gebedshuis.

Aan het eind van de zeer lange maar inspirerende dag kletste ik nog even na met een van de leerlingen van alevitisch Turkse achtergrond. Wat hij toen zei maakte mijn week: “Ik wist niet dat verschillende religies ook met elkaar kunnen praten zonder ruzie te maken.”

Als nou meer mensen dat zouden weten …

Delen |

vrijdag 1 februari 2019

De afgelopen maanden ben ik druk bezig geweest met de organisatie van een interreligieus seminar over seksualiteit en traditie. Seksualiteit is een thema dat altijd controversieel is. Of je bent te preuts of je bent juist te promiscue. Iemand is te open over haar seksualiteit of juist te gesloten. Zelfs binnen een gezin of levensbeschouwelijke groep kunnen er al veel verschillen en taboes zijn. Laat staan als je het gesprek breder trekt en er andere levensbeschouwelijke of culturele groepen bij laat komen.

Deze voorbereidingen hebben mij veel geleerd over interreligieuze gesprekken in het algemeen. Wat voor associaties heb je bijvoorbeeld bij bepaalde begrippen? Toen een van mijn medeorganisatoren vertelde dat zij het voor haar fijn voelde dat er binnen haar levensbeschouwing sterke grenzen zijn aan haar seksualiteit gingen bij mij de haren recht overeind staan. Ik bepaal toch lekker zelf wel wat/waar mijn grenzen zijn? Zij legde echter uit dat het haar een structuur gaf en middelen om zelf aan te geven wat ze wel en niet wilde.

Binnen elk interreligieus gesprek is het belangrijk om vast te stellen wat je beiden bedoelt. Dit geldt nog dubbel voor een gesprek over een lastig onderwerp zoals seksualiteit. Dit kan alleen door te blijven doorvragen. Over je eigen emoties heen. Ik ben hierbij echt door schade en schande wijs geworden. Ik heb mensen gechoqueerd en heb emotionele gesprekken gevoerd, maar uiteindelijk heb ik heel veel geleerd.

Delen |

vrijdag 21 december 2018

Het is alweer een tijdje geleden dat ik mijn laatste column schreef voor Crescas. Altijd is het maar druk, druk, druk. Ik denk dat de meesten van u wel herkennen dat Chanoeka dan wel heel gezellig is, maar dat je wel overal tegelijkertijd moet zijn. First world problems – ik weet het.

Een van de dingen waar ik de afgelopen weken druk mee was, was het feest bij het 25-jarig jubileum van Menno ten Brink als rabbijn. Hij werd hierbij in een volle sjoel toegesproken door LJG-voorzitter Hans Weijel, vicepremier Hugo de Jonge en burgemeester Femke Halsema. De laatste twee roemden Menno vooral om zijn activiteiten in de (interreligieuze) dialoog. Hij kreeg hiervoor zelfs de Frans Banninck Cocq Penning van burgemeester Halsema.

Een aantal van die dialoogpartners was aanwezig bij de plechtigheid. Ik maakte een rondje onder de aanwezigheden en voor ik het wist verdween ik in een hele hartelijke omhelzing. Mijn lieve ‘knuffelopa’s’ Mustafa Slaby en Mohammed Echarrouti lieten meteen merken hoe blij ze waren mij weer te zien.

Inmiddels ken ik beiden al enkele jaren. Bij diverse gelegenheden kwamen ze bij ons in de synagoge langs en wij in de moskee. Zo vierden hun leerlingen bij ons de modelseder mee met de kinderen van Talmoed Tora en zijn onze leerlingen langs geweest voor een bezoek aan hun lessen.

Elke keer als ik Mustafa hoor praten, word ik emotioneel over zijn kracht en kennis. Hij zet zich zo in voor zijn land Nederland, het land waar hij als een van de eerste gastarbeiders naartoe kwam, en zijn inwoners. Een paar jaar geleden liep ik op hem af na een toespraak en zei dat ik hem zo bewonderde en hem eigenlijk een knuffel wilde geven, maar dat ik snapte dat dat niet gepast was. Hij opende zijn armen en zei: “Ach, kom hier meisje.” Sindsdien krijg ik elke keer dat ik hem zie, heel veel knuffels van hem. We worden soms wel gek aangekeken: een Marokkaanse man van rond de zeventig en een Joodse vrouw van rond de dertig in een stevige knuffel. Maar ach, wat heb ik het soms nodig en wat voelt het fijn. Hij lijkt aan te voelen wanneer ik het het meest nodig heb, wanneer ook ik twijfel aan het nut van de dialoog. Wanneer ik bang ben, me verdrietig voel. Juist dan krijg ik de meest stevige knuffels van hem en voel ik me weer gesteund.

Samen staan we sterk!

Delen |
okt 2019Diversiteit
aug 2019Graz
mrt 2019Zonder ruzie
feb 2019Seksualiteit
dec 2018Samen sterk
okt 2018In gesprek blijven
okt 2018Intenties
aug 2018Bubbels
jun 2018Stel vragen