sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Gastcolumns

Weblogs disclaimer

Op deze pagina vindt u eenmalige bijdragen over uiteenlopende onderwerpen. Onderwerpen die natuurlijk altijd een link hebben met jodendom. Een gastcolumn bestaat uit een boek- of filmrecensie, een mening of opinie over een (actueel) onderwerp, het verslag van een Joodse-thema-reis, een bijzondere belevenis, etc. De gastcolumn is niet bedoeld voor reacties op eerder verschenen columns. Hiervoor is steeds ruimte ónder de betreffende column. Wilt u een gastcolumn schrijven? Neem dan contact met ons op via blocq@crescas.nl. De directie van Crescas beslist in alle gevallen over plaatsing van een gastcolumn.

vrijdag 26 augustus 2016

Over de gastcolumnist

Michel Waterman is sinds augustus 2003 directeur van Crescas. Eind september 2016 gaat hij met pensioen.

Na dertien jaar leiding te hebben gegeven aan Crescas, ga ik eind september met pensioen. Julie Blocq, die al een tijdje warmloopt, volgt mij op. Zo’n directeurswissel trekt de aandacht, ook van de pers. Een maand geleden werd ik hier voor het eerst over geïnterviewd, het artikel verscheen vorige week.

Interviewen is een kunst. Dat geldt voor de interviewer, maar zeker ook voor de geïnterviewde. De uitkomst van zo’n tweegesprek kan de geïnterviewde wel eens verrassen. Dat overkwam mij. Het gesprek ging over Crescas. Dacht ik. In de krant vond ik mijn mening terug over de Nederlands-Joodse gemeenschap. Dat wil zeggen … het was een mening over die gemeenschap, zeker niet de mijne.

Het is vast geen verrassing als ik u vertel dat ik het werk van Crescas belangrijk vind, heel belangrijk zelfs. Met alle activiteiten die wij ontplooien, werken wij aan het vergroten van kennis over de rijke Joodse cultuur, de Joodse geschiedenis en veel meer. Dat doen wij voor de Joodse gemeenschap, maar zeker ook voor alle in het jodendom geïnteresseerden om ons heen. De Joodse gemeenschap moet (weer) een normale plaats krijgen in de maatschappij. De bijdrage die wij aan de Nederlandse samenleving hebben geleverd en nog steeds leveren, in kunsten, in de wetenschap, of waar dan ook, moet weer gezien worden. Jodendom moet beschouwd worden als een vanzelfsprekend deel van het Nederlandse leven, als een niet weg te denken deel van de veelkleurige Nederlandse cultuur. Jodendom moet niet meer onmiddellijk geassocieerd worden met de Sjoa of met het Israëlisch-Palestijns conflict. Hoe paradoxaal het misschien ook klinkt, de uitkomst van het interview maakte mij eens te meer duidelijk hoe belangrijk de taak is die Crescas op zich heeft genomen en hoeveel werk er nog te verrichten is.

Van diverse kanten werd ik aangesproken op het artikel. Er sprak een sombere en pessimistische kijk op het Nederlandse jodendom uit. Sommigen lieten mij weten die mening te delen. Ik heb ze moeten teleurstellen. Die sombere en pessimistische kijk lijkt in niets op mijn visie. Er waren ook lezers die mij kennen en die niet begrepen dat ik zoiets gezegd had. Hun twijfel was terecht.

Ik probeer niet blind te zijn voor de ontwikkelingen in de maatschappij. Ja, ik heb het gevoel dat het antisemitisme is toegenomen (het woord antizionisme gebruik ik niet, dat is een absurde term; zij die het over antizionisme hebben, bedoelen antisemitisme). Nogmaals: ik heb dat gevoel, een vergelijking van cijfers over antisemitisme in de afgelopen jaren laat echter geen significante stijging zien. Laat ik het anders formuleren: racistische onderbuikgevoelens zijn niet per se tegen Joden gericht. Reaguurders op ‘mijn’ krantenartikel op de website van PowNed bewijzen dat: de grove antisemitische reacties en de evenzo grove islamofobe uitingen houden elkaar in evenwicht, sommige waren – heel knap – zelfs antisemitisch én islamofoob. Van het lezen van deze reacties werd ik niet vrolijk, maar ik ben niet van m’n stoel gevallen. Ik voel mij kortom, als lid van de Joodse gemeenschap, niet bedreigd, ik voel mij niet belemmerd om hier als Jood te leven.

Ook van de demografische cijfers rol ik niet om. Voor de oorlog woonden er 140.000 Joden in Nederland, een bescheiden deel van de Nederlandse bevolking. Natuurlijk, na de Sjoa, waarin 102.000 Nederlandse Joden werden vermoord, waren wij nog maar met een echt kleine groep over. Maar die groep is ondanks alles stabiel gebleven. We leven inmiddels meer dan 70 jaar nà het einde van de Tweede Wereldoorlog en het aantal Nederlandse Joden is al die jaren niet gedaald. Als er al een verandering is geweest, dan is het de instroom van Israëli’s waardoor de Joodse gemeenschap met zo’n 25 procent is gegroeid! En het effect van alija dan? Verwaarloosbaar. Er zijn relatief weinig Nederlandse Joden die zich permanent in Israël vestigen. Dat was zo, en dat is nog steeds zo. Nederland is geen Frankrijk! Assimilatie zou een probleem kúnnen zijn, maar onze rabbijnen hebben de mogelijkheid om dat gevaar te keren, als zij willen …

Door de beginregels van deze column weet u hoe oud ik ongeveer ben. Ik loop al een tijdje mee in Joods Nederland. Hoe ouder ik word, hoe vaker ik positief verrast ben over de levendigheid van onze gemeenschap. Het aantal activiteiten dat door talloze Joodse organisaties, verenigingen en stichtingen wordt ontplooid, stemt mij hoopvol. In mijn werk bij Crescas ervaar ik dat op dagelijkse basis. Voor onze nieuwsbrief moeten wij wekelijks keuzes maken uit het culturele aanbod, alles opnemen is in de verste verte niet mogelijk. Bij het plannen van activiteiten lopen wij voortdurend tegen problemen aan. Luxe problemen, dat wel. Wij moeten regelmatig concluderen dat een door ons gekozen dag, voor één van onze activiteiten, niet ‘beschikbaar’ is, omdat er al diverse andere activiteiten op dezelfde dag plaatsvinden. Crescas – ik zeg het zonder valse bescheidenheid – speelt hier zelf een belangrijke rol in. Kijk maar eens naar ons vorige week verschenen programma. Of kijk eens naar Maccabi, kijk eens naar de agenda van het Joods Historisch Museum, de agenda van Kunstenisrael, kijk eens naar … ik kan nog een tijdje doorgaan.

Somber? Pessimistisch? Aan me hoela! De Joodse gemeenschap is vitaler dan ooit. We zijn een kleine gemeenschap, maar springlevend!

Delen |

Reacties

David Lilienthal

vrijdag 26 augustus 2016
Dank hiervoor! Ik geloofde mijn ogen niet vorige week. Op deze wijze ken ik je wel en ben ik het volledig met je eens. Geniet van je pensioen, de aanzienlijk mindere stress in je leven, je gezin en alle herinneringen aan voorbije jaren.

Chedwa Markens-Buijs

zondag 28 augustus 2016
Beste Michel,

Zeer jammer dat je weggaat, maar ga genieten van je pensioen. Ik ken je als een zeer positief persoon die opgewekt door het leven gaat. We zullen contact houden via facebook. Met vriendelijke groet en liefs,

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
nov 2017Geoefende analfabeten
nov 2017Eindelijk
okt 2017Thuis
okt 2017Israël. Hoe kun je dáár nou gaan wonen?
sep 2017Op en neer naar Nederland
sep 2017In memoriam Rob Boerboom
aug 2017Hollanders ‘in den vreemde’
jun 2017Israël op zijn smalst
jun 2017Joodse geschiedenis van Gouda
mei 2017Staaroperatie in het Assutaziekenhuis
apr 2017Stemmen vanuit Israël
mrt 2017Een jaartje verder
mrt 2017Midden-Oostenpolitiek uit 1001 nacht
jan 2017Oelpan
jan 2017Nieuwsbriefredactrice Raya Lichansky 70
jan 2017Oude mannen en een dood paard
okt 2016Tweedehands of nieuw?
sep 2016Op zoek naar een auto
sep 2016Zachte landing
aug 2016Klein maar springlevend
aug 2016Het verkorte rijexamen (mivchan hamara = conversietest)
aug 2016Dubbelleven
jul 2016Mea (100)
jul 2016Nola
jun 2016Henriette Boas, vriendin en huisgast
jun 2016Cultuur
jun 2016Misrad Harishui (ministerie van Vergunningen)
mei 2016Antizionisme
mei 2016Geduld
mei 2016Zeg eens A(lef)
apr 2016Liften of niet?
apr 2016Een hele belasting
mrt 2016Alija
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
nov 2015Ahmad Dawabsheh blijft alleen
okt 2015Stilte in Joods Nederland
sep 2015Vluchtelingen: ruimhartig en meedogenloos
sep 2015Godgeklaagd
jul 2015I'm a European Jew - and No, I'm Not Leaving
mei 2015Culturele boycot Israël verzwakt de oppositie
mei 2015Boedapest
apr 2015Krakow
apr 2015Praag
mrt 2015Samen optrekken tegen jodenhaat en islamhaat
dec 2014Han Hollander (1886-1943), sportverslaggever
jul 2014Joden, Moslims, vooroordelen en Maison de Bonneterie
jun 2014De handel en wandel van de boekenjood
mei 2014Biografie van Esther de Boer–van Rijk
apr 2014Anne
apr 2014Inclusief of exclusief
apr 2014Het verrassende Egypte van vóór de Uittocht
feb 2014Op school
feb 2014Nieuw boek van Pauline Micheels: 'Vandaag'
feb 2014Allemaal hadden ze een naam
jan 2014Nooit meer Auschwitz
jan 2014Heruitgave van ‘De Samaritanen’
nov 2013Ariëlla Kornmehls 'Wat ik moest verzwijgen’
nov 2013Dialoog tussen Joden en Marokkanen of Turken
nov 2013Fietsen voor Alyn
nov 2013Limmoed en het orthodoxe fiasco
aug 2013Lemberg
jul 2013Joods Gouda
jul 2013Slavernij
jun 2013Een boek over rechtsherstel na de Tweede Wereldoorlog
jun 2013Lili, een boek dat geschreven mòest worden
mei 2013Hannah heet ik - Hannah Cohen
apr 2013Het kwaad van de banaliteit: Margarethe von Trotta's film Hannah Arendt
apr 2013Toespraak tijdens Jom Hasjoa-herdenking, 7 april 2013