inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Gastcolumns

Weblogs disclaimer

Op deze pagina vindt u eenmalige bijdragen over uiteenlopende onderwerpen. Onderwerpen die natuurlijk altijd een link hebben met jodendom. Een gastcolumn bestaat uit een boek- of filmrecensie, een mening of opinie over een (actueel) onderwerp, het verslag van een Joodse-thema-reis, een bijzondere belevenis, etc. De gastcolumn is niet bedoeld voor reacties op eerder verschenen columns. Hiervoor is steeds ruimte ónder de betreffende column. Wilt u een gastcolumn schrijven? Neem dan contact met ons op via blocq@crescas.nl. De directie van Crescas beslist in alle gevallen over plaatsing van een gastcolumn.

vrijdag 21 februari 2014

Over de gastcolumnist

Rob Fransman (1940) komt oorspronkelijk uit het zakenleven. In 2009 meldde hij zich aan als mede-aanklager in het proces tegen Iwan Demjanjuk. Voor de Wereldomroep deed hij verslag van dit proces. In totaal schreef hij vierenveertig reportages die na afloop in een gezamenlijke uitgave van Uitgeverij Verbum en de Wereldomroep zijn gebundeld. Tegenwoordig houdt Fransman voor eigen plezier een blog bij waarin hij schrijft over alles wat hem bezig houdt. Dat kunnen Joodse onderwerpen zijn of Israël. Maar net zo goed gaat het over een film of een boek, politiek, schaatsen of de prestaties van het Nederlandse voetbal.

Wanneer middelbare scholen hun leerlingen iets over de Sjoa willen bijbrengen, nemen ze contact op met Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Het centrum beschikt over een groep gastsprekers en stuurt iemand naar zo’n school. Een jaar of twee geleden sloot ik me bij die groep aan en inmiddels heb ik op scholen door het hele land een verhaal over de Tweede Wereldoorlog en mijn persoonlijke ervaringen mogen vertellen. Hoe gruwelijk dat verhaal ook is - moet zijn – ik probeer het toch zo licht mogelijk te houden en er zelfs wat humor in te brengen. Dat lukt me altijd en daarom doe ik het met bijzonder veel plezier. Ik merk dat ik een klas kan boeien. Was het allemaal anders gelopen, dan had ik best leraar willen zijn. Ja, ik weet dat het een slecht betaald rotvak is, maar toch, als je zo’n groepje rumoerige tieners stil krijgt en aan het eind van de les een hand van ze krijgt en ze ‘dankjewel meneer, ik had geen idee’ tegen je zeggen, dan geeft dat niet slechts voldoening maar het maakt me ook blij. Het valt overigens op dat de geschiedenisleraren die me uitnodigen, zelf ook zo weinig weten. Voor hen is ‘40-‘45 net zo geschiedenis als de Eerste Wereldoorlog of de Franse revolutie. Misschien is dat maar goed ook, het is tenslotte lang geleden. Maar zeker is dat het Herinneringsentrum goed werk doet. De groep die uit eigen ervaring het een en ander kan vertellen, wordt uiteraard steeds kleiner.

Het Calandlyceum in Amsterdam-West is een praktisch 100% zwarte school. In stadsdeel Slotervaart betekent dat, dat negen van de tien leerlingen een Moslim-achtergrond hebben. Hoewel ik ook al op scholen in de prachtwijken van Rotterdam en Den Haag mijn verhaal heb verteld, was dit de eerste keer dat ik dat deed op een school in Amsterdam-West. Daar was ik best een beetje nerveus over. Ik bereidde me voor op vragen over Israël-Palestina, Gaza, kortom, ik had een antwoord geprepareerd op iedere opmerking die uit zo’n klas kan komen.

Toen ik er binnenstapte zonk de moed me toch wat in de schoenen. 3 HAVO bleek geheel bemand met Marokkaanse tieners, de meisjes bijna allemaal met hoofddoek, drie zelfs in een alles omvattend zwart gewaad. Ga er maar aanstaan met mijn eerste zin: “Hallo, ik heet Rob, ik ben geboren in 1940 en ik ben een Jood.” Ik had me onterecht zenuwachtig gemaakt. Mijn les verliep zo goed als ik maar kon wensen en de laatste 20 minuten werden gevuld met discussie en intelligente vragen. Dat heb ik op geheel witte scholen wel anders meegemaakt. Daar moet ik soms de vragen uit de leerlingen trekken. Hier niet. Er kwamen natuurlijk wel vragen over de staat Israël. Ik had niet anders verwacht. “Dus eigenlijk is het de schuld van de Duitsers dat Israël er is?” vroeg een geheel in het zwart gehuld meisje me. Nou schuld, goeie vraag, de Duitsers hadden schuld aan alles, maar Israël was er ook zonder Sjoa gekomen. Het gaf me mooi gelegenheid om iets over Herzl te vertellen. Van die man had de klas nog nooit gehoord. Des te beter.

Nu dus wel. Aan het eind schudden alle leerlingen me de hand, ja, ook die drie ingepakte meisjes. Ik ging heel tevreden naar huis. Volgende keer graag weer in Amsterdam-West.

Delen |

Reacties

Manja Ressler

vrijdag 28 maart 2014
Wat een prachtig en ontroerend relaas, Rob! En wat fijn dat jij dit doet. Het is inderdaad zeer nodig.

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
nov 2018Radicaal genuanceerd herdenken
jul 2018When Harry Meets Zvi
mei 2018Trump triomfeert!
nov 2017Eindelijk
sep 2017In memoriam Rob Boerboom
jun 2017Joodse geschiedenis van Gouda
mrt 2017Midden-Oostenpolitiek uit 1001 nacht
jan 2017Nieuwsbriefredactrice Raya Lichansky 70
jan 2017Oude mannen en een dood paard
aug 2016Klein maar springlevend
jun 2016Henriette Boas, vriendin en huisgast
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
nov 2015Ahmad Dawabsheh blijft alleen
okt 2015Stilte in Joods Nederland
sep 2015Vluchtelingen: ruimhartig en meedogenloos
sep 2015Godgeklaagd
jul 2015I'm a European Jew - and No, I'm Not Leaving
mei 2015Culturele boycot Israël verzwakt de oppositie
mei 2015Boedapest
apr 2015Krakow
apr 2015Praag
mrt 2015Samen optrekken tegen jodenhaat en islamhaat
dec 2014Han Hollander (1886-1943), sportverslaggever
jul 2014Joden, Moslims, vooroordelen en Maison de Bonneterie
jun 2014De handel en wandel van de boekenjood
mei 2014Biografie van Esther de Boer–van Rijk
apr 2014Anne
apr 2014Inclusief of exclusief
apr 2014Het verrassende Egypte van vóór de Uittocht
feb 2014Op school
feb 2014Nieuw boek van Pauline Micheels: 'Vandaag'
feb 2014Allemaal hadden ze een naam
jan 2014Nooit meer Auschwitz
jan 2014Heruitgave van ‘De Samaritanen’
nov 2013Ariëlla Kornmehls 'Wat ik moest verzwijgen’
nov 2013Dialoog tussen Joden en Marokkanen of Turken
nov 2013Fietsen voor Alyn
nov 2013Limmoed en het orthodoxe fiasco
aug 2013Lemberg
jul 2013Joods Gouda
jul 2013Slavernij
jun 2013Een boek over rechtsherstel na de Tweede Wereldoorlog
jun 2013Lili, een boek dat geschreven mòest worden
mei 2013Hannah heet ik - Hannah Cohen
apr 2013Het kwaad van de banaliteit: Margarethe von Trotta's film Hannah Arendt
apr 2013Toespraak tijdens Jom Hasjoa-herdenking, 7 april 2013